Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Edición impresa >

Os datos, informacións, interpretacións e cualificacións que aparecen nesta información corresponden exclusivamente ao momento en que se realizaron e teñen, polo tanto, unha vixencia limitada.

: Obesidade infantil: o gran desafío no fogar

A familia é fundamental para estender os hábitos saudables entre os máis pequenos. Con todo, cunha sociedade cada vez máis tensa e con longas xornadas laborais, aos proxenitores non lles queda moito tempo para planificar menús, facer a compra ou cociñar. Analizamos os principais obstáculos e retos cos que se atopan as familias para combater o sobrepeso e a obesidade dos seus fillos.

A obesidade infantil é un problema de saúde pública, e combatela un desafío que hai que afrontar desde numerosas frontes. Políticas educativas, sanitarias e sociais son necesarias, pero non suficientes se non integran a familia. Porque a familia é, probablemente, a institución máis relevante á hora de favorecer un peso saudable: os hábitos que se seguen no fogar (elección dos alimentos e a súa forma de elaboración, horarios de comidas, normas para ver a televisión ou xogar coas pantallas, rutinas de lecer e exercicio…), así como o exemplo que dan os pais e as nais son fundamentais e poden formar parte tanto do problema como da solución.

Neste terreo, é importante delimitar os diferentes ángulos desde os que se pode abordar a análise: unha sociedade tensa na que apenas hai tempo para planificar menús equilibrados, comprar alimentos con criterio e cociñar; unha industria que se brinda como axuda para compensar esta falta de tempo e que ofrece comida rápida, saborosa e hipercalórica; unha presión publicitaria á que é difícil de resistirse…

“Por encima das causas, hai que recordar que ningún dos factores que interveñen na obesidade están baixo o control do neno”. Son palabras da doutora Margaret Chan, directora da Organización Mundial da Saúde (OMS) ata 2017. Neste mesmo sentido, un estudo publicado pola Asociación Internacional para o Estudio da Obesidade (IASO) en 2013 na revista Obesity Reviews concluíu que fomentar a responsabilidade paterna resulta crucial para evitar a aparición da obesidade infantil ou tratala cando xa está instaurada. “Os expertos na área da obesidade infantil recomendan que a prevención e o tratamento do sobrepeso nos anos de formación preescolar e primaria se centre nos pais e nais”, sinala a investigación.

Que se come na casa? un asunto de todos o peso da contorna

Se falamos de poñer o foco na familia, non se pode eludir a contorna no que se atopa: o nivel socioeconómico e cultural vai determinar boa parte dos hábitos dietéticos e das eleccións de compra. Igualmente, non podemos obviar o cambio social producido nas últimas décadas, no que a incorporación da muller ao mercado laboral creou novas dinámicas e roles no fogar.

Con xornadas laborais maratonianas, esixencias en canto á dispoñibilidade e mobilidade xeográfica, longos traxectos ata o traballo… non queda moito tempo para planificar menús, facer a compra ou cociñar, e esperar que, ademais, a dieta sexa equilibrada e saudable. “Non hai tempo, nin forza nin ganas”, corrobora o pediatra, escritor e divulgador Carlos Casabona. O papel da ama de casa tradicional difuminouse e non existe na maioría dos fogares unha figura sobre a que poida recaer o compromiso de procurar unha alimentación familiar sa.

Comer san é caro? 

A falta de tempo faise máis evidente nas familias con menos recursos. Hai xa anos que se vén estudando a asociación entre pobreza e obesidade infantil. Así se viu claramente nos Estados Unidos de América, onde se coñece como “desertos alimentarios” ás zonas máis desfavorecidas. “Nelas non se adoitan ofrecer alimentos frescos ou de calidade. Aquí, nos EUA, é moito máis barato comer mal ca comer san”, expón o doutor José Ordovás, director do Laboratorio de Xenómica e Nutrición da Universidade de Tufts (Boston) e coordinador do libro Obesity. 

En España, a tendencia parece ser similar, así o vemos nos resultados do informe Aladino: o 23,2 % dos nenos de familias con rendas inferiores a 18.000 euros brutos anuais sofre obesidade; esta porcentaxe sitúase no 11,9 % naqueles casos de familias con rendas superiores aos 30.000 euros. “O quilo de verdura é máis caro que unha bolsa de boliños de leite. Non todo o mundo pode gastar o diñeiro en froita e en alimentos frescos”, explica a doutora Teresa Cenarro, vicepresidenta da Asociación Española de Pediatría de Atención Primaria (AEPap). Así, dáse o paradoxo de que, nos países desenvolvidos, resulta máis barato engordar ca perder peso.

Neste sentido, o doutor Casabona explica que “moitos divulgadores din que se pode comer ben e barato. Non estou do todo de acordo. É certo que se pode, pero comendo de xeito algo repetitivo e con calidades medias: legumes, arroz, pasta e patacas; froita, pouca; hortalizas básicas, e de segunda ou terceira categoría. Con todo, a bolaría, embutidos e friames, outras carnes procesadas, zumes envasados, refrescos, patacas fritas de bolsa, aperitivos de millo ou pataca, adoradas polos nenos”.

Paxinación dentro deste contido

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións