Saltatu nabigazio-menua eta joan edukira

EROSKI CONSUMER, kontsumitzailearen egunkaria

Bilatzailea

Fundazioaren logotipoa

EROSKI CONSUMERen kanalak


Kokaleku honetan zaude: Azala > Papereko argitalpena >

Informazio honetan agertzen diren datu, informazio, interpretazio eta kalifikazioak haiek egin ziren uneari dagozkio, eta, beraz, denbora mugatuz daude indarrean.

: Haurren gizentasuna: prebentzioa etxean hasten da

Familia funtsezkoa da haurren artean ohitura osasungarriak zabaltzeko. Gaur egungo bizimodu gero eta estresatuagoarekin eta lanaldi luzeekin, ordea, gurasoek ez dute izaten denbora askorik menuak planifikatzeko, erosketak egiteko edo kozinatzeko. Aztertu egin dugu gurasoek zer-nolako oztopoak eta erronkak dituzten seme-alaben gizentasunari eta gehiegizko pisuari aurre egiteko.

Haurren gizentasuna osasun publikoaren arloko arazoa da, eta alderdi asko hartu behar da kontuan horri aurre egiteko. Politika sozialak beharrezkoak dira, baita hezkuntza eta osasun arloko politikak ere, baina horiek ez dira aski izango familia kontuan hartu ezean. Familia delako, segur aski, egiturarik garrantzitsuena pisu osasungarriaren alde egiteko: etxean dauden ohiturak (zer-nolako elikagaiak hautatzen diren eta nola prestatzen diren, zein ordutan egiten diren otorduak, nolako arauak dauden telebista ikusteko edo pantailekin jolasteko, zein diren aisialdiko eta ariketa egiteko errutinak…) eta gurasoek ematen duten eredua funtsezkoak dira eta berdin izan daitezke arazoaren zati edo irtenbidearen ate.

Garrantzitsua da ongi mugatzea analisia egiteko ikuspegi guztiak: gizartea estresaturik bizi da eta ia ez dago denborarik menu orekatuak planifikatzeko, elikagaiak irizpide egokiekin hautatzeko eta kozinatzeko; industriak ustez laguntza ematen du denbora falta horri erantzuteko eta janari lasterra eskaintzen du, gustagarria eta hiperkalorikoa; publizitateak presio handia egiten du eta zaila da horri ixkin egitea…

“Kausen gainetik, gogoan eduki behar da gizentasunean esku hartzen duten faktoreetatik bakar bat ere ez dagoela haurraren kontrolpean”. Margaret Chan doktorearen hitzak dira, zeina Osasunaren Mundu Erakundeko zuzendaria izan baitzen 2017. urtea arte. Ildo horretan bertan, Gizentasuna Ikertzeko Nazioarteko Elkarteak (IASO) 2013an argitaratu zuen ikerlan batean ondorioztatu zuenez (Obesity Reviews aldizkarian), gurasoen artean arduraz jokatzeko jarrera sustatzea funtsezkoa da haurren artean gizentasunik ez agertzeko edo egoki tratatzeko behin agertu denean. “Haurren gizentasunean adituak direnek gomendatzen dute eskola-aurreko eta lehen hezkuntzako urteetan gehiegizko pisuaren prebentzioa egiteko eta horri tratamendua emateko, gurasoekin egin behar litzatekeela lana”, horixe dio ikerlanak.

Nola jaten da etxean? guztiei eragiten dien gaia

Familiari begiratu behar zaiola esaten dugu, baina ez dezakegu ahaztu familia horrek zer-nolako ingurua duen: maila sozioekonomiko eta kulturalak baldintzatu egingo ditu dietari loturiko ohitura asko eta erosketak egiteko modua. Era berean, oso kontuan hartu behar da azken hamarkadetan asko aldatu dela gizartea; emakumea lan merkatuan sartzeak, adibidez, dinamika eta rol berriak agerrarazi ditu etxean.

Lanaldiak oso luzeak dira hainbatetan, etxetik lanerako joan-etorriak ere bai askorentzat, langileek hara eta hona ibili behar izaten dute lana dela medio… Egoera horretan, ez da denbora askorik gelditzen menuak planifikatu, erosketak egin edo kozinatzeko, eta nekez espero liteke dieta bera orekatua eta osasungarria izatea. “Ez dago denborarik, indarrik eta gogorik”, azpimarratu du Carlos Casabona pediatra, idazle eta dibulgatzaileak. Etxekoandre tradizionalaren zeregina lausotu egin da eta etxerik gehienetan inork ez du ardurarik hartzen familia modu osasungarrian elikatu dadin.

Garestia al da modu osasungarrian jatea? 

Denbora falta are agerikoagoa da baliabide gutxien duten familietan. Aspaldiko urteetan hainbat azterketa egin da pobreziak eta haurren gizentasunak duten loturaren artean. Harreman hori garbi ikusi zuten Ameriketako Estatu Batuetan, eta izena ere jarri diete gunerik txiroenei; “elikagaien basamortuak”. “Horietan ez dute eskaintzen elikagai fresko edo kalitatezkorik. AEBetan askoz merkeagoa da gaizki jatea modu osasungarrian egitea baino”, azaldu du Jose Ordovas doktoreak, Tufts-eko Unibertsitateko Genomika eta Nutrizio Laborategiko zuzendari eta Obesity liburuaren koordinatzaileak. Espainian, badirudi joera antzeko dela, edo hori ageri da, behintzat, Aladino txostenaren emaitzetan: urtean 18.000 euro gordinetik beherako diru sarrera duten familietako haurren %23,2k gizentasuna daukate; portzentaje hori %11,9koa da 30.000 eurotik gorako diru sarrerak dituzten familietan. “Berdura kiloa garestiagoa da esnezko ogiak dituen poltsa bat baino. Mundu guztiak ez dezake gastatu dirua fruta eta elikagai freskoetan”, azaldu du Teresa Cenarro doktoreak, Lehen mailako Arretako Espainiako Pediatria Elkarteko presidenteordeak (AEPap). Paradoxa hauxe gertatzen da herrialde aurreratuetan: argaltzea baino merkeagoa da gizentzea.

Ildo horretan, Casabona doktoreak azaldu duenez, “dibulgatzaile askok esaten du ongi eta merke jan daitekeela. Ez nago guztiz ados. Egin daiteke, bai, baina maiz samar errepikatuz eta kalitate ertaineko jakiekin: lekaleak, arroza, pasta eta patatak; fruta gutxi; barazkiak oinarrizkoak, eta bigarren edo hirugarren mailakoak. Aldiz, opilak, hestebeteak eta fianbreak, haragi prozesatuak, zuku ontziratuak, freskagarriak, poltsako patata frijituak, gantxitoak, oso merke daude eta kaloria pila bat ematen dute eta, gainera, zapore bizia izaten dute eta haurrek oso atsegin izaten dituzte”.

Eduki honen barruko orrialdekatzea

  •  Ez dago aurreko orririk
  • Orri honetan zaude: [Or. 1 de 6]
  • Joan hurrengo orrialdera Gurasoen heziketa »

Hau interesa dakizuke:

Infografiak | Argazkiak | Ikerketak