Saltatu nabigazio-menua eta joan edukira

EROSKI CONSUMER, kontsumitzailearen egunkaria

Bilatzailea

Fundazioaren logotipoa

EROSKI CONSUMERen kanalak


Kokaleku honetan zaude: Azala > Papereko argitalpena >

Artikulu hau itzulpen automatikoko sistema batek itzuli du. Informazio gehiago, hemen.

Euskarara itzultzeko sistemek aurrerapen handiak izan dituzte azken urteotan, baina oraindik badute zer hobetua. Hobekuntza horren parte izan nahi? Aukeratu esaldi osoak nahieran, eta klikatu hemen.

: Nutrizio arloko etiketak aurrez aurre

Munduan 10 etiketa mota baino gehiago daude ontzien aurrealdean jartzekoak, baina Nutri-Scorek bakarrik betetzen ditu Osasunaren Mundu Erakundeak ezarritako baldintza guztiak. Kritika batzuk jaso dituen arren, sistema horrek (Oxford-eko Unibertsitateak sortu zuen, 2005ean) hainbat abantaila eskaintzen du beste batzuen aldean, adibidez Txileko ohar sistemaren eta NutrInform Battery Italiako apustu berriaren aldean.

Honezkero gehientsuenei ezaguna egingo zaie Nutri-Score izena. 2018ko azaroan, Espainiako Gobernuak iragarri zuen sistema hori ezarriko zuela ontzien aurrealdean, tresna egokia delakoan produktu ontziratuen nutrizio kalitatea alderatzeko eta aukerarik osasungarrienak sustatzeko. Kontsumitzaileak ahalduntzea, horixe da helburua. Gaur egun, Espainiako Estatuan haren inguruan eztabaidan ari dira Diputatuen Kongresuan, eta Europan, berriz, 269 ikertzailek eta medikuen 21 elkartek osaturiko talde batek Europako Batzordeari eskatu diote Nutri-Score nahitaezko etiketa gisa izenda dezala bertako kide diren herrialde guztietan.

Azken hilabeteetan ez da eztabaidarik falta izan nutrizio arloko etiketa horren inguruan, eta kritikak eta zehaztasun handirik gabeko esamesak ere izan dira. Elikagai industriaren zati batek eta nutrizio arloko profesional batzuek mesfidantza agertu dute Nutri-Score-ri buruz eta zenbait gezur ere zabaldu da sistema horren inguruan, zeinak hiru urte baitaramatza arrakastaz funtzionatzen zenbait herrialdetan, adibidez Frantzian, Herbehereetan eta Alemanian. Urrutiago joan gabe, interes pribatuei mesede egiten diola leporatu diote, eta produktu ultraprozesatu batzuen alde lerratzea naturalagoak diren beste batzuen gainetik.

Zientziaren babesa 

“Ez dago etiketa sistema perfekturik”, onartu zuen Alberto Garzon Espainiako Kontsumo ministroak Consumer aldizkariari eskaini zion elkarrizketa batean, “baina Nutri-Scorek lortu du adostasun gehien eta, gainera, zientziak babes handi-handia eman dio”. Izan ere, 80 zientzialarik, nutrizionistak eta osasun arloko profesionalek (kardiologoak, endokrinoak, onkologoak…) gutun bat sinatu dute Nutri-Score azkar eta premiaz ezar dadin Espainian, eta ez diete baliorik eman “tresnaren izen ona zikintzeko gauzatu diren kanpainei”.

“Ezagutza falta nabarmena da. Jendea ez dago ongi informatua. Gainera, industriak ez du nahi etiketa batek leku kaskarragoan utz dezan elikagai bat bestearen aldean”, azaldu du Jordi Salasek, Nutri-Score sisteman aditu eta Kataluniako Osasun Agentzia Publikoko Adituen Sareko kideak. “Ontzien aurrealdeko etiketa bat izan litekeena baino gehiago izan dadila eskatzen zaio. Nutri-Scorek, beste semaforo batzuek bezala, nutrizioaren ikuspegitik baloratzen ditu elikagaiak. Gaur egun, Europako legediaren arauak betetzen ditu, eta legedi horiek ez dute behartzen, adibidez, elikagaiari zenbat azukre erantsi dioten esatera. Nola kuantifikatuko du Nutri-Scorek produktuen etiketan agertu ere egiten ez den zerbait?”, erantsi du Salasek. “Etiketa guztien artean, Nutri-Scorek bakarrik betetzen ditu Osasunaren Mundu Erakundeak nutrizio arloko balorazioa egiten duen edozein sistemari oniritzia emateko behar diren jarraibide guztiak”, azaldu du Salasek. Helburu horietako bakoitzak, gainera, bete beharreko azpiatal bat baino gehiago du. “Eta 40 ikerketa zientifikok baino gehiagok frogatu dute Nutri-Score eraginkorra dela erosketak nutrizioaren ikuspegitik egiteko orduan”, azpimarratu du Salasek.

Beste sistema batzuek ere betetzen dituzte OMEren jarraibideetako batzuk, baina ez guztiak. “Osasun publikoan gisa horretako politika bat ezartzen bada, zentzuzko denbora bat eman behar zaio sistema behar bezala egokitzeko elikadura arloko testuingurura”, nabarmendu du Nancy Babiok, zeina Giza Nutrizioaren Unitateko ikertzailea baita Rovira i Virgili Unibertsitatean. “2016an Txileko etiketa sistema ezarri zenean, adibidez, denbora bat eman zitzaion mugak eta kalkulu estatistikoak berriz marrazteko. Etiketa sistema bat eraginkorra izan dadin, lehenik bete egin behar ditu OMEren irizpide guztiak, eta ondoren konponduko dira hutsuneak”.

Etiketa batek bete beharreko jarraibideak, OMEren arabera

  1. Helburu bat ezartzen du. Etiketak honako helburu hauetako bat eduki behar du: elikagai osasungarrien aukeraketa sustatu, elikagai zitrikoak nabarmendu eta elikagaien nutrizio kalitatea alderatu.
  2. Erraz ulertzeko moduko diseinu grafikoa dauka. Koloreak, hitzak eta sinboloak eduki behar ditu ahalik eta sinpleena izan dadin eta erraz irakurtzeko modukoa.
  3. Zehaztu egiten du algoritmoaren kalkulua. Mugak ezartzen ditu elementu bakoitzerako eta kalkulu estatistikoak diseinatzen ditu nutrizio profiletarako.
  4. Ikerketa zientifikoen bidez egiaztatu behar da haren eraginkortasuna.
  5. Monitorizazio prozesuekin kontrolatua dago. Neurtu egin behar dute zein eremutan ezartzen den eta zer-nolako eragina duen kontsumitzaileen erosketetan eta produktuen birformulazioan.

Iturria: Manual to develop and implement front-of-pack nutrition labelling, Osasunaren Mundu Erakundea.

Eduki honen barruko orrialdekatzea

Hau interesa dakizuke:

Infografiak | Argazkiak | Ikerketak