Saltatu nabigazio-menua eta joan edukira

EROSKI CONSUMER, kontsumitzailearen egunkaria

Bilatzailea

Fundazioaren logotipoa

EROSKI CONSUMERen kanalak


Kokaleku honetan zaude: Azala > Papereko argitalpena >

Los datos, informaciones, interpretaciones y calificaciones que aparecen en esta información corresponden exclusivamente al momento en que se realizaron y tienen, por tanto, una vigencia limitada.

: Etxean egina beti ez da industriala baino hobea

ELIKAGAI “PROZESATUAK” KALTEGARRIAK DIRELA USTE IZATEN DU JENDEAK ASKOTAN, BAINA BETI EZ DA HALA IZATEN. SUPERMERKATUAN HAINBAT ETA HAINBAT PRODUKTU INDUSTRIAL IZATEN DA, GURI BIZIMODUA ERRAZTEKO BALIO DUTENAK ETA, GAINERA, LAGUNGARRIAK DIRENAK DIETA OSASUNGARRI ETA SEGURUA EGIN DEZAGUN.

Etxean egindako janariak erakarri egiten gaitu eta liluratu egiten ditu gure zentzumenak: goxoa egoten da, usain ona izaten du, itxura ere bai, osagaiak ukitu egin ditzakegu eta entzun ere bai prestatu bitartean. Oso lotua egoten da, halaber, gure emozioei, eta badu beste dohain aparteko bat ere: bakarra izaten da. Janari industrialari buruz ez daiteke halakorik esan. Horiekin dugun harremana lotuagoa dago eguneroko beharrizanekin eta praktikotasunarekin, eta hotza da: bazkariari eta afariari irtenbidea emateko nahi izaten ditugu, eta gutxi gehiago. Hain zuzen, “janari industriala” esapidea entzuten dugunean, pentsamendu ezkorrak etortzen zaizkigu beste ezer baino lehen. Ba al dago arrazoirik mesfidantza hori izateko?

Ez dugu nahi, baina jan egiten dugu.

Etxean prestatzen diren plater batzuek bertsio industrialak ere badituzte gaur egun, eta, batzuetan, uste izaten dugu etxean egina hobea dela. Ekoizleek ere ongi dakite jendeak zer-nolako iritzi ona duen etxean egindako janariaren inguruan, eta, horrexegatik, “etxean egina” edo “etxekoa” jartzen dute amu gisa beren kanpainetan. Baina etxean jaten dugunaren zati handi-handi bat produktu prozesatuek osatzen dute. Espainiako Nekazaritza, Arrantza eta Elikadura Ministerioak ekainean argitaratu zituen kontsumo datuak azkenekoz, eta oso adierazgarriak dira: erosketa guztien %40 baino gutxiago dira produktu freskoak, eta urtez urte gutxitzen ari dira gainera (horrela jarraituz gero, desagertu egingo lirateke 35 urte barru).

Azaleko irakurketa bat eginda, pentsa liteke Espainian elikagai prozesatuak edo ultraprozesatuak kontsumitzen direla otorduen %60an, eta gainerakoetan elikagai fresko eta osasungarriak. Baina ez da guztiz horrela. Lehenik eta behin, argitu behar da datu horiek erosketa egiteko uneari buruzkoak direla, eta produktu freskoak erosteak ez duela esan nahi fresko gisa jaten direla; horiekin ere hainbat eratako jaki prozesatuak presta daitezke (bizkotxoak, adibidez), eta horien nutrizio profila beti ez da egokia izango. Bigarrenik, kontuan hartu behar da produktu prozesatu batzuk osasungarriak direla (adibidez, ilar izoztuak). Eta hirugarrenik, jakin egin behar da prozesu industrial batzuek babestu egiten dutela gure osasuna (adibidez, esnea pasteurizatzeak). Produktu industrial batzuek, osasungarriak izateaz gain, denbora eta dirua aurrezteko modua ematen digute. Tomate saltsarena da horren adibidea: etxean egindakoaren erdia kostatzen da (edo gutxiago ere bai marka batzuetan) eta sukaldean ez dugu bi ordu pasatu beharrik.

Osasungarrienak hautatzea

Nola bereizi nutrizioaren ikuspegitik interesgarriak diren prozesu industrialak eta ez direnak? Laura Saavedra dietista-nutrizionistaren iritziz, “produktu prozesatu bat osasungarria den jakiteko, osagaien zerrendari begiratu behar zaio lehen-lehenik”. Produktu prozesatu onak ontziratuta etorri ohi dira eta osagai bat baino gehiago eduki dezakete, baina ez dute kopuru aipagarrietan izaten gatza, azukre erantsiak, irin finduak eta landare olio finduak. “Aztertzen ari garen produktuak osagai zerrenda luzea duenean eta, gainera, arrotzak gertatzen zaizkigunean, hobe izaten da hartutako lekuan uztea”, nabarmendu du.

Elikadura arloko teknologoa ere bada Saavedra, eta haren esanetan, “elikadura arloko industriak produktu batzuk eraldatu arren, guztiei ez zaie aldatzen nutrizio osaera, eta sar ditzakegu gure menuan”. Hauek, esaterako: berdura ultraizoztuak, lekale edo arrain kontserbak, soja testurizatua, kozinatu eta jateko prest datozen berdura poltsak, gazta onduak, esneki hartzituak… “Baina kontuz, edari alkoholdun hartzituak ere sail horretakoak izango liratekeelako, baina horiek ez dira sartzen elikadura osasungarriaren barrenean”, ohartarazi du. Horretaz gain, arreta jarri behar zaie azukre eta gatz kantitateei ere.

Eduki honen barruko orrialdekatzea

Hau interesa dakizuke:

Infografias | Argazkiak | Ikerketak