Saltatu nabigazio-menua eta joan edukira

EROSKI CONSUMER, kontsumitzailearen egunkaria

Bilatzailea

Fundazioaren logotipoa

EROSKI CONSUMERen kanalak


Kokaleku honetan zaude: Azala > Papereko argitalpena >

Artikulu hau itzulpen automatikoko sistema batek itzuli du. Informazio gehiago, hemen.

Euskarara itzultzeko sistemek aurrerapen handiak izan dituzte azken urteotan, baina oraindik badute zer hobetua. Hobekuntza horren parte izan nahi? Aukeratu esaldi osoak nahieran, eta klikatu hemen.

Erosketa Gida: lekaleak : Lekaleak: luxua platerean

Merkeak dira, gustagarriak eta ezinbestekoak dieta orekatua egiteko, baina komeni baino gutxiago jaten ditu jendeak

Ezinbestekoak izatetik bazterrean uzteko modukoak izatera. Bide hori egin dute lekaleek azken hamarkadetan. Garai batean, elikagairik preziatuenetakoak ziren lekak, dilistak eta babarrunak etxerik gehienetan. Ez alferrik, dohain apartak zituzten: modu onekoan eros zitezkeen eta ezin hobeak ziren gorputza energiaz hornitzeko (otordua plater bakarrarekin osatzeraino).

Baina gauzak aldatu egin dira. Sarri entzuten da koilaratik jateak gizendu egiten duela, eta horrek ez die askorik lagundu lekaleei. Lana ere “asko samar” ematen dute batzuentzat, beratzen jarri behar izaten dira-eta prestatu aurretik. Eta ondorena ere ez da izaten atseginena, haizeen eraginez… Orain dela urte batzuk, 60ko hamarkadan hain zuzen, Estatuko herritar bakoitzak 40 gramo lekale jaten zituen egunean; 90eko urteetan erdira etorria zen kopuru hori (20 gramo eguneko), eta gaur egun, berriz, 12 gramotan dago, komeni den kantitatearen oso azpitik: egunean 30 gramo jan behar liratekeela diote osasun erakundeek. Bitxikeria gisa, Nutrizioaren Espainiako Fundazioak emandako datu bat aipa daiteke: herritarrek gaur egun energia gehiago hartzen dute edari alkoholdunen bidez (%5), lekaleen bidez baino (%1,4). Bitxia ez ezik, deigarria ere egiten da hori, Estatuko herritarrek elikagai horiek jateko ohitura handia izan baitute historian zehar.

Okerreko usteek eta ospe txar merezi gabeek nutrizio arloko adituen esanek baino indar gehiago hartu dute, zoritxarrez, eta, horregatik, behin eta berriz azpimarratu behar da, modu orekatuan elikatzeko, ezinbestekoa dela astean zenbait aldiz lekaleak jatea. Organismoari proteinak eta karbohidratoak ematen dizkiote; hau da, gorputzak bizitzeko behar duen energia. Maiz samar jateak (asten 2-4 aldiz) lagundu egiten du zenbait gaixotasuni aurre hartzen: bihotz-hodietakoak, zenbait minbizi mota eta diabetesa, besteak beste.

Onurak

Elikadura osasungarriaren piramideari erreparatzen badiogu, ikusiko dugu oinarri-oinarrian ageri direla lekaleak, zerealen, pastaren eta patataren ondoan. Horrexek adierazten du zein toki dagokien gure dietan: oinarrizkoa. Eta zergatik? Bada, onura ugari dakartelako. Zuntza, adibidez, ugari ematen dute, eta horrek areagotu egiten du asetasun-irudipena eta hobetu egiten du hesteetako igarotze prozesua. Asetasun-irudipena areagotzeak erraztu egiten du pisua kontrolatzea, eta horixe nabarmentzen du Bihotzaren Ameriketako Elkarteak ere: lekaleek, asetzeko dohaina izaki, lagundu egin dezaketela pisua kontrolatzen. Hesteetako igarotze prozesua hobetzea, berriz, lagungarria da digestio-arazo ugariri aurre hartzeko. Baina elikagaien bidez hartzen den zuntz dietetikoak mesede gehiago ere badakartza asetasuna eragiteaz eta hesteei egiten dien onuraz gain. Murriztu egiten du bihotz-hodietako gaixotasunak izateko arriskua (kolesterola urritzen duelako, besteak beste). Baina gehiago ere esan daiteke: Minbizia Ikertzeko Mundu Funtsak eguneratu egin ditu bere gomendio dietetikoak, eta nabarmentzen du zuntz dietetikoak “modu sinesgarrian” aurre hartzen diola koloneko minbiziari. American Journal of Clinical Nutrition zientzia aldizkarian 2011ko irailean argitaratu zen azterketa zorrotz batek ondorioztatu zuenez, egunean hartzen dugun zuntz dietetikoa 10 gramotan areagotzen dugun aldiro, %7 murrizten da bularreko minbizia izateko arriskua (dilista platerkada batek 17 gramo zuntz izaten du).

Baina zuntza ez da lekaleetan nabarmentzen den mantenugai bakarra: bitaminak, mineralak, landare-jatorriko proteinak eta herdoilaren aurkako substantziak ere ugari izaten dituzte, eta, aldiz, oso gutxi gantz saturatuak eta sodioa. Mantenugai horien guztien arteko sinergiari esker (osasunarentzat onak direnak ugari eta kaltegarriak direnak eskas), giza nutrizioaren arloan dagoen elikagairik estimatuenetakoak dira lekaleak.

Eduki honen barruko orrialdekatzea

Hau interesa dakizuke:

Infografiak | Argazkiak | Ikerketak