Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Edición impresa >

Os datos, informacións, interpretacións e cualificacións que aparecen nesta información corresponden exclusivamente ao momento en que se realizaron e teñen, polo tanto, unha vixencia limitada.

: Exercicio físico: a mellor medicina fronte á obesidade

O 40,6 % dos menores de entre 3 e 8 anos en España sofre sobrepeso ou obesidade, e a maioría deles seguirán padecéndoo de adultos. Á atracción que nenos e adolescentes senten polo azucre e os alimentos ultraprocesados, únese outro condicionante que empana aínda máis o seu benestar: só un 37 % deles alcanza a hora mínima diaria de actividade física que recomenda a OMS.

Exercicio físico: a mellor medicina fronte á obesidade

Se existise unha pastilla que lles garantise aos nosos fillos unha boa saúde para sempre, dariámoslla? A resposta é obvia, pero quizais o que moitos descoñecen é que esta pílula milagre sa e carente de efectos secundarios xa existe: chámase exercicio e está ao alcance de todos e todas. Non é un fármaco, pero pódese dicir que é medicina. A ciencia confirma que practicalo incrementa considerablemente as posibilidades de que os nosos pequenos non sufran enfermidades cardiovasculares, hipertensión, diabetes ou diferentes tipos de cancro na súa idade adulta. De paso, ademais, a actividade física tamén axuda considerablemente a socializar, favorece a autoestima e mellora o rendemento académico. É certo que practicalo non é tan sinxelo como meter algo na boca, pero moverse tampouco require de moito esforzo, ou polo menos iso parece se nos cinguimos aos argumentos que nos dá a bioloxía: estar activo é algo para o que os seres humanos estamos naturalmente deseñados e non facelo deteriora aos poucos o noso organismo. Xusto o que está ocorrendo.

Unha xeración con menos esperanza de vida

Segundo o Estudo Pasos 2019 realizado pola Fundación Gasol, só un 36,4 % dos nenos e adolescentes do noso país cumpre co mínimo de 60 minutos ao día de actividade moderada a intensa que recomenda a Organización Mundial da Saúde (OMS). Este sedentarismo, unido a unha dieta nada saudable, forma un nocivo cóctel capaz de provocar que, por primeira vez na historia, esta xeración de nenos se converta na primeira que viva menos que os seus pais. Segundo a Organización para a Cooperación e o Desenvolvemento Económicos (OCDE), para o 2050 reducirase a esperanza de vida en tres anos. Isto sería consecuencia da aparición prematura nos mozos de enfermidades que ata agora foran típicas de adultos.

Patoloxías físicas provocadas polo exceso de peso, pero tamén emocionais, como a falta de autoestima e depresión. “Cando un neno na súa infancia acumula graxa e chega á adolescencia con eses quilos de máis, é máis ca probable que sexa un adulto con sobrepeso ou obesidade. Isto tradúcese en quilos extra para o organismo, pero tamén nun estado latente de inflamación capaz de alterar o metabolismo da persoa, algo que acaba xerando enfermidades coma diabetes, hipertensión e colesterol alto en sangue”, explica Carmen Pérez-Rodrigo, especialista en Medicina Preventiva e Saúde Pública e profesora da Universidade do País Vasco. “O normal era que este tipo de trastornos se presentase na cuarta época da vida das persoas, pero os médicos estámolo vendo cada vez antes, en concreto en rapaces de 12 e 14 anos”, engade.

Cada vez móvense menos

O 34 % da poboación española de entre tres e 24 anos ten obesidade ou sobrepeso, cifra que ascende ata o 40 % no caso dos nenos entre tres e oito anos, segundo indica o Estudo Nutricional da Poboación Española (ENPE 2020), publicado na Revista Española de Cardioloxía (REC) e impulsado na súa orixe por Fundación Eroski. O estudo analizou a influencia que ten o estilo de vida dos máis pequenos co exceso de peso e os factores de risco cardiovascular.

Unha das causas destes datos é que os nenos non se moven. O mínimo que marca a OMS para os maiores de cinco anos é unha hora de actividade física na que combine actividades de intensidade de moderada a vigorosa ou alta, é dicir, que acelere a respiración e o ritmo cardíaco. Ademais, a medida que os nenos van cumprindo anos, o número de minutos empregados no exercicio vai diminuíndo. O Estudo Pasos tamén reflicte que, en secundaria, os datos de actividade son aínda peores, co 72 % dos estudantes declarados completamente sedentarios, fronte aos 55 % de primaria. Hai moitas razóns para que isto ocorra, máis aló da preguiza típica da idade do pavo ou a adicción aos videoxogos.

Activos desde o berce

Moverse non é sinónimo de facer deporte, senón de saltar, trotar, escalar, bailar, correr… En definitiva, o que é importante é a actividade física. “Hai que fomentala desde que os nenos son lactantes, xa que é entón cando os pequenos aprenden a moverse e adquiren todas esas habilidades que lles van a permitir desprazarse con máis destreza e, polo tanto, gozar mentres se moven”, explica Carmen Pérez-Rodrigo. É máis fácil adquirir os hábitos na infancia. Ocorre coa alimentación. É complicado e pouco realista cambiar o patrón alimenticio de forma drástica aos 40 anos. E aínda que se pode conseguir, o normal é que para logralo ou se está moi motivado –case sempre subxace un motivo de saúde – ou se acaba reincidindo nos “malos hábitos”. Co exercicio ocorre o mesmo. “Por iso é importante estimular as habilidades motrices desde pequenos e que os menores aprendan a gozar mentres o fan, porque se se obriga a un adolescente a que se mova cando non está afeito e, ademais, ten dificultades ou resulta torpe a consecuencia de que nunca practicou exercicio, pódeselle crear un conflito psicolóxico e social, xa que lamentablemente a maioría das actividades deportivas que se propoñen para os menores, tanto desde os centros escolares coma fóra, son competitivas”, relata a experta.

Máis movemento, menos tempos sentados

Hai que moverse máis e, para iso, non hai que estar moito tempo sentado. “Cando levamos máis de 60 minutos sentados, tanto pícaros coma adultos, debemos levantarnos e estirarnos aínda que só sexa para mover as extremidades e activar as masas musculares, a circulación e o metabolismo”, comenta Pérez-Rodrigo. Nalgúns centros escolares existen algunhas iniciativas respecto diso, con interrupcións dentro do horario escolar para provocar que os nenos dentro da aula roten, se cambien de sitio, se levanten e se movan, evitando que pasen moito tempo quedos no mesmo sitio. Noutros, implementaron outra táctica, chamada o descanso activo, que introduce pequenas pílulas de tres a cinco minutos de exercicios entre clase e clase. Na casa o sedentarismo agrávase. Cunha media de seis horas de deberes á semana, somos un dos países que máis tarefas lles encarga aos menores. E a este exceso de deberes súmanse con forza o uso das pantallas, que aumentou de maneira xeneralizada durante a pandemia.

Paxinación dentro deste contido

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións