Saltatu nabigazio-menua eta joan edukira

EROSKI CONSUMER, kontsumitzailearen egunkaria

Bilatzailea

Fundazioaren logotipoa

EROSKI CONSUMERen kanalak


Kokaleku honetan zaude: Azala > Papereko argitalpena >

Informazio honetan agertzen diren datu, informazio, interpretazio eta kalifikazioak haiek egin ziren uneari dagozkio, eta, beraz, denbora mugatuz daude indarrean.

: Nutrizioaren adinak, 0-3 urte: osasunaren zimenduak

Esne garaiak berebiziko garrantzia du haurraren osasunean eta bilakaeran (haurtxoak esnea bakarrik hartzen duelako esaten zaio horrela). Izan amarena edo artifiziala, bakoitzak eskaintzen dituen aukerak sakon ezagutzea komeni da ahalik eta probetxurik handiena ateratzeko.

Gizakiaren bizitzako lehen mila egunak aukera bat direla esaten da, bilakaera eta osasun egokia bermatzeko aukera bat, baina ez hortik aurrerako hilabeteetan bakarrik, baita helduaroan ere. Jaio eta hurrengo 4 edo 6 hilabeteetan, gutxi gorabehera, haurtxoa gai izaten da xurgatu eta irensteko, baina oraindik ez du gaitasunik izaten proteina batzuk digeritzeko, eta giltzurrunak ez ditu izaten erabat garatuak. Hesteak ere bilakaeran jarraitzen du lehenbiziko urte horietan: denbora horretan, heldutasuna lortzen du digestioa egiteko eta xurgatzeko funtzioan. Berdin gertatzen da gainerako sistema eta organo funtsezkoekin ere: garuna, gibela eta immunitate sistema, besteren artean, horiek ere heldutasuna lortuz joaten dira fetu garaitik 2 urte arteko denboran.

Horregatik, elikatzeko eta ohitura osasungarriak sustatzeko estrategiak erabakigarriak izaten dira bizitzako lehen hilabete horietan. “Kalkuluek diote geneek, asko jota, gure osasunaren %20 baldintzatzen dutela bizitzan zehar, eta transmisio bidezkoa ez den gaitz bat izateko arriskuaren %80, gutxienez, inguruari zor zaiola eta bizitzako ohiturei eta nutrizioari, besteak beste”, azaldu du Marta Cabrera Lafuentek, Madrilgo La Paz Unibertsitate Ospitaleko neonatologoak.

Amaren esnea, amarentzat ona…

La Paz ospitaleko adituaren iritziz, amaren esneak hainbat onura dauka amaren osasunerako (horretaz gain, ez du behar ekoizpen prozesurik, ontzi eta garraiorik, eta, beraz, ez du sortzen gas isuritik, hondakinik eta energia kontsumorik). Hona hemen mediku horrek nabarmendu dituen batzuk.

  • Erraztu egiten du umetokiaren inboluzioa eta murriztu egiten du erditu osteko hemorragia edo odol jarioa.
  • Atzeratu egiten du obulazioa: horrek ez du esan nahi kontrazepzio metodo eraginkorra denik, baina lagundu egiten du haurdunaldien tartea handitzen.
  • Lagundu egiten du pisua galtzen haurdunaldiaren ostean.
  • Murriztu egiten du bularreko, obulutegiko eta umetokiko minbizia izateko arriskua.
  • Haurdunaldiko diabetesik izan ez duten emakumeetan, bularra luzaroago emateak itxuraz murriztu egiten du 2 motako diabetesa izateko arriskua.
  • Txikitu egiten da bihotz-hodietako gaitzen eta osteoporosiaren eragina. Gainera, haurra bularrean jartzeak lagundu egiten du lotura afektiboa hobetzen.

eta haurrarentzat ere bai

Haurtxoaren osasunari ere on egiten dio bularra hartzeak. Elikagai orekatua da jaioberriaren nutrizio beharrak eta metabolikoak asetzeko, ongi hornitua baitago mantenugaiz: karbohidratoak, proteina eta gantzak, baita oligoelementuak, mineralak eta bitaminak ere. Era berean, bere osaera aldatu egiten da edoskitzealdia luzatu ahala eta harraldian bertan, halaxe jakinarazi du Marta Cabrera doktoreak. Oritza izaten da “lehenbiziko txertoa”, erditu ondoko 48 orduetan sortzen den esnea alegia: lehenbiziko 24 orduetan, jaioberriak 300 mg inguru bereganatzen ditu IgA jariatzailea esaten zaionetik; immunoglobulina bat da, listuko, arnasketako eta digestioko jarioetan ageri dena, eta babes hesi gisa jokatzen du, birusak eta bakterioak ez daitezen odolean sartu. Eragin prebiotikoa ere badu oritzak, eta erraztu egiten du laktobaziloen hazkundea eta eragotzi egiten du bakterio patogenoena, eta baita hesteetako mugimenduak ere.

Jaioberriaren urdailak gaitasun txikia izaten du eta, bizitzako lehen 24 orduetan, harraldi bakoitzean 1,5 ml hartuta ase daiteke, 2 edo 3 ordutik behin. Oritzaren ondoren, trantsizioko esnea sortzen da, jaio eta zazpigarren eguna bitarte, eta, hortik aurrera, esne ondua izaten da. Marta Cabrera neonatologoaren hitzetan, amaren esneak dituen proteinak hobeto onartzen eta xurgatzen ditu organismoak. “Omega-3 eta 6 saileko gantz azido polisaturatugabeak ugariagoak izaten dira elikagai mota horretan, eta gantz horiek eragina izaten dute neuronen eta erretinaren bilakaeran”, azaldu du adituak. Oligosakaridoen kontzentrazio handia izaten du, eta hori lagungarria izaten da hesteetako bifidobakterio onuragarriak hazi daitezen, eta eragile prebiotiko gisa jokatzen du.

Beste hainbat osagairen artean (adibidez, tokiko hazkunderako faktoreak, zitokinak, bitaminak, mineralak, hormonak eta mikrobioen aurkako peptidoak), nukleotidoak nabarmendu ditzakegu: mantenugai ezinbestekoak dira haurtxoarentzat, suspertu egiten baitute digestio traktuko immunitate sistema, eta horrek lagundu egiten du traktua bera hazten eta konponbidean jartzen du sor daitekeen edozein kalte. Gainera, hobetu egiten du burdina xurgatzeko prozesua eta doitu egiten du lipidoen metabolismoa. Laktoferrina, bestalde, kontzentrazio handiagoetan ageri da amaren esnean, eta mikrobioen aurkako gisa jokatzen du eta babestu egiten du digestio traktuko infekzioetatik. Moldatu egiten du immunitate sistema, hanturen aurka egiteko gaitasuna du, lagundu egiten du kaltzioa xurgatzen eta hezurretan finkatzen, eta baita burdina xurgatzen ere.

Garrantzitsua da amak argi izatea haurtxoari ezin zaiola gehigarririk eman (ura, gazur glukosaduna eta bestelako likidoak), non eta ez duen medikuak agindu.

Heldu batek osasun hobea izango al du amaren esnez elikatu bada?

Medikuek ez dute zalantzarik horren inguruan, halaxe nabarmendu du Marta Cabrerak, La Paz Unibertsitate Ospitaleko neonatologoak. Amaren esnea hartzeak murriztu egiten du adin helduan agertu ohi diren gaixotasunak izateko arriskua. OMEk ere nabarmendu izan ditu abantaila horiek azaltzen eta frogatzen dituzten ikerketak, adibidez “Bularra hartzea eta giza esnea erabiltzea”, Ameriketako Pediatria Elkarteak argitaratua. Honako datu hauek ageri dira bertan:

  • Murriztu egiten du gizentasun tasa %15-30 artean nerabe eta helduetan. Bularra hartuz elikatu direnek doitu egiten dute harraldiaren bolumena, eta uste da doitzeko gaitasun goiztiar horrek egokitzen dituela gero helduaren janaldiak eta pisua hartzeko joera.
  • 1 motako diabetes mellitusa %30 gutxiago aurkitu da amaren esnea bakarrik hartu dutenetan. Ameriketako Nutrizio Elkarteak egindako beste ikerketa batek dio %40 murrizten dela 2 motako diabetes mellitusaren eragina (giltzurrunetako gutxiegitasun terminala izateko lehen arrazoia da gaitz hori).
  • Ikusi da amaren esneak babestu egiten duela haurren leuzemiatik eta linfomatik.
  • Lehenbiziko sei hilabeteetan amaren esnea bakarrik hartu dutenek puntuazio hobeak lortzen dituzte ahozko adimen testak egitean eta bilakaera kognitiboan.

Eduki honen barruko orrialdekatzea

  •  Ez dago aurreko orririk
  • Orri honetan zaude: [Or. 1 de 6]
  • Joan hurrengo orrialdera Amaren elikadura »

Hau interesa dakizuke:

Infografiak | Argazkiak | Ikerketak