Saltatu nabigazio-menua eta joan edukira

EROSKI CONSUMER, kontsumitzailearen egunkaria

Bilatzailea

Fundazioaren logotipoa

EROSKI CONSUMERen kanalak


Kokaleku honetan zaude: Azala > Papereko argitalpena >

Los datos, informaciones, interpretaciones y calificaciones que aparecen en esta información corresponden exclusivamente al momento en que se realizaron y tienen, por tanto, una vigencia limitada.

: Muniziorik onena babesak indartzeko: bitaminak eta mineralak

Immunitate sistema osasuntsu egon dadin, talde lan handia egin behar izaten da. Mantenugai batzuek lagundu egiten dute immunitate sistemak ongi funtziona dezan, eta berme ona da horiek dietan sartzea: erasotzaileak iristen direnean (bakterioak, birusak edo zelula minbizidunak...) organismoaren erantzuteko gaitasunean eragiteko gai diren elikagaiez ari gara. Azaldu egingo dizugu zein diren, non dauden eta zenbateko kopuruetan behar ditugun. Egiaz.

Organismoaren immunitate sistemak, edozein babes elementuk bezala, beti sendo egon behar du eta prest erasoa noiz etorriko. Garaitu beharreko etsaia patogeno multzo handi bat denean eta etengabe erasoan ari zaizkigunean, immunitate sistema arma onekin hornitzea beste biderik ez da gelditzen, gai izan dadin aurre egiteko eta kanporatzeko. Gure geneek baldintzatu egiten gaituzte, eta batzuek joera gehiago izaten dugu infekzio jakin bat jasateko edo haren aurrean hobeto erantzuteko; baina beste alderdi batzuk ere hartu behar dira kontuan, adibidez zer adin daukagun, zenbat patogenoren eraginpean egon garen eta zer-nolako txertoak hartu ditugun.

Faktore askok eragiten dute immunitate sisteman, adibidez bizimoduak (ez erretzea eta edatea, ariketa egitea, ongi lo egitea), estresak, higieneak eta baita eguzkitan ematen diren orduek ere. Baina bai, gene onekin bedeinkatuta egonik ere eta bizimodu lasaia izanik ere, kezkarik eta gehiegikeriarik gabea, gerta liteke ezertarako ez balio izatea baldin eta modu desegokian elikatzen bagara. Eta zer da modu desegokian elikatzea? Bada, dietan ageri diren gantz gehienak osasungaitzak izatea (edo nutrizio kalitate apalekoak), kopuru handietan hartzea azukre libreak, gatza, zereal finduak, haragi gorri eta prozesatuak eta beste alderdi batzuk ere ez errespetatzea, adibidez ez hartzea behar adina begetal eta sukaldean ez erabiltzea teknika egokiak; hau da, adituek hanturazko dieta esaten diotena, dieta oxidatzailea eta ez batere elikagarria. Ihes egin behar zaio eredu horri, frogatuta baitago dieta txar batek kalte egiten diola immunitate sistemari, eta hormonek ere okerrago erantzuten dutela edo hesteetako mikrobiotak ere okerrera egiten duela, adibidez.

Eta neurriz pasatuz gero?

Gure defentsak sasoi betean edukitzeko, elikagai osasungarrietan oinarritu behar du gure dietak, eta elikagai horietatik hartu behar ditugu karbohidratoak, proteinak, gantzak, zuntza, bitaminak, mineralak, fitokimikoak, eta abar, kalitatezkoak eta kopuru egokietan, baina neurrian beti, gabezia batek okertu egin dezakeen bezala immunitate sistemaren funtzionamendua, komeni baino mantenugai gehiago hartzeak ez baitu hobetzen immunitate erantzuna: gehiegi hartzeak ez dakar superdefentsak izatea. Gure immunitate sistema egiaz sendotzen duena ez da mantenugai gehiegi hartzea, denetik neurrian jatea baizik. Oreka da gakoa.

“Gehiago”, kasu honetan, ez da onena. Elikadura arloko Segurtasunaren eta Nutrizioaren Espainiako Agentziak (AESAN) onartzen du mantenugai batzuek hobetu egiten dutela gure immunitate sistemaren jarduna, adibidez kobreak, zinkak, azido folikoak, burdinak, selenioak, zinkak eta A, B12, B6, C eta D bitaminek, baina dosi gomendatuetatik gorako kopuruetan hartzeak (dietan edo gehigarri bidez) ez dakar inolako abantailarik, horiek eraginkorrak direlako beste mantenugaiekin batean hartzen ditugunean bakarrik. Adibidez, ez du ezertarako balioko kiwiak eta laranjak jateak; C bitamina asko ematen dute, bai, baina gure organismoari beste asko faltako zaizkio, adibidez animalia jatorriko elikagaietatik bakarrik har daitezkeenak eta funtsezkoak direnak berdin-berdin.

Gure hesteak, gainera, behar duena bakarrik xurgatuko du, ez gehiago: metatzen ez diren bitaminak gernuaren bidez kanporatuko ditu eta metatzen direnekin, kopuru handiegian egonez gero, gorputzak erantzun egingo dio toxikotasun horri zenbait sintomaren bidez: beherakoa, goitika egitea, nekea, ilea galtzea, larruazala lehortzea edo gibelean kalteak agertzea. Neurri egokian hartuta, aztertuko ditugun mantenugaiek zeregin garrantzitsua dute gure immunitate sistemak ongi funtziona dezan, funtzio jakin batzuetan “espezializatuta” baitaude, eta funtzio horiek modu berezian laguntzen dute organismoak immunitate erantzun egokia eman dezan. Herdoilaren aurka egiteko gaitasuna dute, antigorputzen ekoizpena bizkortzen dute, zelulen hantura geldiarazi, T linfozitoen bilakaera eta jokabidea kontrolatu (birusek kutsatu dituzten tumore-zelulak desagerrarazten dituzten globulu zuri espezializatuak dira). Horregatik guztiagatik, hauek dira eguneroko menuan txertatu behar ditugun mikromantenugai ezinbestekoak.

Kontuz zenbait dietarekin

Dieta hipokalorikoek egunean 1.500 kilokaloria baino gutxiago ematen dute, eta gerta daiteke beharrezkoa den mikromantenugaietako bat dietatik kanpo gelditzea. Kontuz ibili behar da, batez ere dieta eredu horietako gehienak espezialista batek gainbegiratu gabe egiten direlako. Baina aholkularitza jasotzen denean ere, ikerketa batzuek agerian utzi dute, 1.500 kilokaloriatik behera, ia mantenugai guztietan izaten dela murrizketa, baina batez ere bitaminetan.

Gantz gutxiko dieten arazoa izaten da zenbait bitamina (A, D, E eta K) gantzetan disolbatzen direla (horregatik esaten zaie lipodisolbagarriak). Horrek esan nahi du errazago xurgatzen direla inguruan gantzak dituztenean eta, hain zuzen lipodisolbagarriak direlako, elikagaien zati gantzatsuetan egoten direla. Dena den, forma kimikoa duten beste elikagai batzuekin ere lor ditzakegu (probitaminekin), zeinak aktibatu egiten diren organismoan. Kontuan izan behar da gantz guztiak ez direla kaltegarriak osasunerako, adibidez oliba olioak, ahuakateak edo intxaurrek izaten dutena. Fruitu lehorrak deabrutzea, adibidez, hutsegite bat da, egunean 30 gramo gantz behar izaten baitugu gutxienez bitamina lipodisolbagarriak xurgatzeko eta organismoak bereganatuko dituela ziurtatzeko, eta horrekin batean, gantz azido esentzialak eskuratzeko (EPA eta DHA). Baina, horretaz gain, elikagaiak konbinatu egin behar dira mantenugaiak hobeto xurgatzeko. Entsalada bat izan liteke adibide ona. Berdura hostodunek, azenarioak, tomateak eta tipulak E, K eta A bitaminak ematen dituzte (lipodisolbagarriak dira), eta, beraz, gantza hartzeak lagundu egiten du horiek hobeto xurgatzen. ta magia hori oliba olio txorrotada batekin lortzen da; hori da kalitate oneneko olioa eta, gainera, E bitamina ematen du.

Eduki honen barruko orrialdekatzea

Hau interesa dakizuke:

Infografiak | Argazkiak | Ikerketak