Saltatu nabigazio-menua eta joan edukira

EROSKI CONSUMER, kontsumitzailearen egunkaria

Bilatzailea

Fundazioaren logotipoa

EROSKI CONSUMERen kanalak


Kokaleku honetan zaude: Azala > Papereko argitalpena >

Los datos, informaciones, interpretaciones y calificaciones que aparecen en esta información corresponden exclusivamente al momento en que se realizaron y tienen, por tanto, una vigencia limitada.

: Pandemiak baditu ondorio psikologikoak

GOIZETIK GAUERA ALBISTE TXARRAK SALDOAN ETORRI ZAIZKIGU ETA ORDUAK ETA ORDUAN EMAN BEHAR IZAN DITUGU ETXEAN. BUKAERA GERTUAGO DAGOEN HONETAN, BI ADITUK LAGUNDU EGINGO DIGUTE LEHENGORA ITZULTZEN, NAHIZ ETA JAKIN GAUZAK EZ DIRELA LEHEN BEZALAKOAK IZANGO. BAINA SAIATU BEHARRA DAGO.

Pandemiak baditu ondorio psikologikoak

Egun hauetan asko aipatzen da koronabirusaren krisiak utzi duen arrasto ekonomikoa, baina hori bezain garrantzitsua da gugan utzi izango dituen ondorio psikologikoei arreta jartzea, horiek sumatzen hasiko baikara hurrengo asteetan, eta, agian, baita hilabeteetan ere. EAE Business School ikasguneak egindako inkesta baten arabera, konfinamendu hasieran nahiko positiboak izan ziren herritarren emozioak (%5ek bakarrik esan zuten oso beldurtuta zeudela, %17,5ek benetan triste zeudela eta %73k seguru sentitzen zirela), baina orain, denbora gehiago pasatu denez, ikusi egin behar da beldurra, tristura eta segurtasun falta areagotu egin ote diren. 

Ildo horretan, otsailaren 26an The Lancet aldizkarian argitaratu zen berrikusketa batean, aztertu egitenda beste osasun krisi batzuetako berrogeialdiek zer-nolako ondorio psikologikoak utzi dituzten herritarrengan, adibidez SARSak, A gripeak (H1N1) eta ebolak eragindako krisiek. Eta hor ondorioztatzen denez, isolamenduak nahasmen eta haserre sentimenduak sorrarazten ditu herritarrengan, eta estres postraumatikoaren sintomak ere bai (hainbat eta larriagoak eta iraunkorragoak konfina- menduaren iraupena luzatu ahala). 

“Berrikusketa horrek iradokitzen du –azaldu dute egileek– berrogeialdia eragin psikologiko negatiboekin lotzen dela sarritan, eta ez da harritzekoa isolamendu garaian hori gertatzea. Baina ebidentziek diotenez, hilabete batzuk igaro ondoren ere antzeman daiteke eragin hori, eta baita urte batzuen buruan ere”. Nola prestatu gaitezke azken asteetan bizi izan dugun esperientziak gugan utzi duen arrastoa emo- zionalki gainditzeko? Sentimendu eta emozio ezkorrek zaildu egin dezakete berriz ohiko bizimodura egokitzeko zeregina, eta horretan laguntzeko, bi aditurekin hitz egin dugu: Silvia Alava doktorea da Psikologian eta aditua hezkuntza psikologian, eta Elisabet Marina Sanz neuropsikologoa da eta Gizarte Zientzietako irakaslea Europar Unibertsitatean, Madrilen. Bi adituen gomendioa izan da, familiako harremanak, harreman sozialak eta lanenekoak bere onera ekartzen hasi aurretik, geure barnera begiratzea, geure baitara, eta zer gertatzen zaigun identifikatzea.

Geure barnera begiratzea: nola nago?

Adi seinaleei. Egoera hobetzen ari dela ikusi eta arinduta senti gaitezke, baina horrek beheraldi emozional bat ere ekar diezaguke. Egoera traumatikoan bete-betean sartuta gaudenean, eutsi egiten dugu, aurrera goaz etsi-etsian…, baina irteera ikusten hasten garenean, ohikoa izaten da erortzeko baimena ematea geure buruari. “Orduan jarri behar diegu arreta zenbait sintomari, adibidez estresari, antsietateari, aldarte apalari; estres postraumatikoaren adierazleak izan daitezke”, azaldu du Silvia Alavak.

  • Zer egin dezakegu. Ezer gertatu ez balitz bezala jokatuz gero, gerta daiteke arazoak aurrerago agertzea; hori dela eta, komeni da geure barnera begiratzeko ariketa bat egitea eta gure emozioak identifikatzen saiatzea, eta hortik aurrera, onartzeko moduan egon gaitezke. Lagungarria da pentsamenduak hitzez adieraztea: idatziz egin dezakegu erosoago sentitzen bagara, edo beste norbaitekin partekatuz.

Gauean atseden hartzea. Hainbat astez alertan egon ondoren eta ordutegien errutinak aldatu beharra izan denean, ez da erraza erne egoteari uztea. Estres postraumatikoaren seinaleetako bat izaten da lo hartu ezina. Baina sorgin gurpil bat da: antsietatea dugunean, ez dugu ongi lo egiten, eta ongi lo egiten ez dugunean, handitu egiten da antsietatea (horixe izaten da atsedenaren funtzioetako bat, antsietatea gutxitzea). Loaren Behatoki Globalak egindako ikerketa baten arabera, “insomnioak herritarren %20-30i eragiten die Espainiako Estatuan. Eta ongi lo ez egiteko arrazoi nagusietakoa izaten da gauean kezkak sortzea eta buruak gehiegizko jarduera izatea: ‘gehiegi pentsatzea’ alegia. Horrek ez du uzten organismoa alerta egoeratik atera dadin eta zaildu egiten du lo hartzea”.

  • Zer egin dezakegu. Kosta egiten bada ere, saiatu egin behar da ez aldatzen loaren-esnaldiaren erritmoa. Horretarako, saiatu egingo gara betiko orduan oheratzen eta jaikitzen. Pentsamendu obsesiboak burutik kentzeko, lagungarria izan daiteke erlaxatze ariketak egitea, baina kezkak gain hartzen digunean teknika ona izaten da gure arazoak zerrendatzea: kezkatzen gaituen guztia orri batean idaztea da kontua; une horretan konpondu ezin badugu ere, idatzi, eta gure esku zer dagoen ulertu. Oso garrantzitsua da mugatzea, energia guztia jartzeko guk konpondu dezakegun horretan.

Eduki honen barruko orrialdekatzea

Hau interesa dakizuke:

Infografiak | Argazkiak | Ikerketak