Saltatu nabigazio-menua eta joan edukira

EROSKI CONSUMER, kontsumitzailearen egunkaria

Bilatzailea

Fundazioaren logotipoa

EROSKI CONSUMERen kanalak


Kokaleku honetan zaude: Azala > Papereko argitalpena > Bidaiak

Artikulu hau itzulpen automatikoko sistema batek itzuli du. Informazio gehiago, hemen.

Euskarara itzultzeko sistemek aurrerapen handiak izan dituzte azken urteotan, baina oraindik badute zer hobetua. Hobekuntza horren parte izan nahi? Aukeratu esaldi osoak nahieran, eta klikatu hemen.

: Konpontzeko eskubidea: bukatu ote da erabili eta botatzea?

Zaharkitzapen programatuaren aurkako borrokari ekin dio Europak, eta plan bat abiarazi du gailu teknologikoak konpontzeko modua izan dadin. Espainiak pauso bat gehiago eman du eta luzatu egin du produktu horien bermealdia. Baina zer dakarte neurri berri horiek kontsumitzaileentzat? Produktu guztiei eragiten al diete? Aztertu egin dugu araudi berri horrek zer esan nahi duen eta aurrera begira zer dagoen egiteko.

Telefono mugikorrak edo azken belaunaldiko garbigailuak ez digute irauten uste bezainbeste. Zergatik? Bonbilla batean dago erantzuna. Zehazki, 1924ko batean, urte horretan elkartu baitziren produktu horien ekoizle nagusiak –tartean Os-ram, Philips eta General Electric– beren etekin ekonomikoak handitzeko modu bat bilatu nahian. Irtenbidea: dokumentu bat, non konpromisoa hartu zuten beren produktuen bizitza nahita mugatzeko 1.000 ordura (2.500 ordura iristen ziren garai hartan). Horrela sortu zen gaur egun zaharkitzapen programatua esaten dioguna, hau da, kontsumo ondasun elektroniko baten bizi zikloaren bukaera nahita zehazten duen prozesua. Fenomeno horri jarraituz eraiki da etxetresnak eta teknologia kontsumitzeko testuingurua: “erabili eta botatzea” esaten zaion eredua, zeina Agenda 2030 delakoak irauli asmo duen hurrengo hamarkadetan.

Nazioarteko dozenaka erakunde eta gobernu borrokan ari dira –arrakastarik gabe– zaharkitzapen programatuaren aurka; egiazko buruhaustea da kontsumitzaileentzat, egun batetik bestera gailua hondatu egiten baitzaie eta oso garestia izaten da konpontzea.

Hiru urteko bermeak

Espainiako kontsumo araudian egin den aldaketa batek beste pauso bat eman du zaharkitzapen programatua bukatzeko. 2022ko urtarrilaren 1etik aurrera, handitu egingo da edozein kontsumo ondasun iraunkorren legezko bermealdia (mugikorrak, ordenagailuak, tabletak, hozkailuak, garbigailuak), eta bi urtetik hirura pasatuko da. Horrek esan nahi du kontsumitzaileak urtebete gehiago edukiko duela ekoizleak edozein matxura konpondu dezan kostu gehigarririk gabe. Gainera, legeak behartu egingo du horien ordezko piezak hamar urtez mantentzera (epea bost urtekoa izan da orain arte), luzaroago izan dadin konpontzeko modua.

Kontsumitzaileen Legea berritu egin da apirilean, eta beste mugarri berritzaile bat ere badakar: eduki digitalei buruzko araudia. On-line merkataritzak nolako gorakada izan duen ikusita, bereziki azken urtean, zerbitzu digitalen inguruan neurriak hartzea erabaki du Espainiako Gobernuak (aplikazioetan, jolasetan, musika eta liburu elektronikoak eskaintzen dituzten plataformetan), eta horien bermealdia ere handitu egin du (bi urtera); horretaz gain, “iraunkortasuna, irisgarritasuna, jarraitutasuna, bateragarritasuna eta segurtasuna” eskaini beharko dituzte. Gainera, ekoizleak kontsumitzaileari jakinarazi egin beharko dio zer-nolako eguneratzeak egin behar dituen segurtasuna bermatzeko.

Gehiago irauten duten produktuak 

“Oso egokia iruditzen zaigu. Erreforma honetan, irizpide objektibo gisa ageri da produktu baten iraunkortasuna, kontsumitzaileak ebaluatu dezan ados dagoen erosketarekin, eta horrela, produktu bat berme barrenean dagoenean, bezeroak hautatu ahalko du zer nahi duen, konpondu edo ordezkatu (orain arte ekoizleak erabakitzen zuen hori)”, azaldu du Alicia Garcia-Francok, Espainiako Berreskuratze eta Birziklatze Federazioko zuzendariak. “Bermealdiak luzatuta, Ministerioaren helburua da ondasunen iraupena handitzea zaharkitzapenaren aurkako borrokan eta horrek ingurumenean duen eragina murriztea”. Dena den, oraindik ez dago argi neurri horiek atzerako eraginik izango ore duten edo legea indarrean sartzen denetik aurrera ezarriko diren.

Zergatik uzten diote funtzionatzeari?

Zaharkitzapen funtzionala (edo erantsia). Produktuari huts eginarazten zaio ekoizleak hala erabakita. Horixe da ezagunena. Hori gertatzen

Diseinu bidezko zaharkitzapena (edo psikologikoa). Produktu bat zaharkiturik gelditzen da modan egoteari uzten dionean. Arroparekin ikusten da hori garbi asko: markek bilduma berriak ateratzen dituzte 15 egunetik behin, eta nahi izaten dute albo batera utz dezagula hilabete lehenago erosi genuena eta berria erosi. Antzera gertatzen da smartphoneekin eta horien modelo berriekin.

Zaharkitzapen teknologikoa. Produktuak utzi egiten dio funtzionatzeari edo askoz mantsoago ibiltzen da gailuak berez dakarren teknologia zahartua gelditu delako. Hiru urte pasatu eta funtzionatzeari uzten dion telefono mugikorra izan daiteke horren adibide; ekoizleak tarte horretan hiru modelo berri atera ditu eta utzi egiten dio aurrekoen softwarea eguneratzeari.

Eduki honen barruko orrialdekatzea

Hau interesa dakizuke:

Infografiak | Argazkiak | Ikerketak