Saltatu nabigazio-menua eta joan edukira

EROSKI CONSUMER, kontsumitzailearen egunkaria

Bilatzailea

Fundazioaren logotipoa

EROSKI CONSUMERen kanalak


Kokaleku honetan zaude: Azala > Papereko argitalpena >

Artikulu hau itzulpen automatikoko sistema batek itzuli du. Informazio gehiago, hemen.

Euskarara itzultzeko sistemek aurrerapen handiak izan dituzte azken urteotan, baina oraindik badute zer hobetua. Hobekuntza horren parte izan nahi? Aukeratu esaldi osoak nahieran, eta klikatu hemen.

Izozkiak : Neurrian hartzeko plazera

Kaloria dezente eta azukre ugari daukate izozkiek. Gainera, gantz asko izaten dute, eta gehiena, saturatua

Izozkiak eta elikadura, xehe-xehe

  • Energia. Izozki guztiek ez dute gantz eta azukre kopuru bera, eta horregatik, alde handiak daude energia-ekarpenean ere. Azukre gabeek, adibidez, 120 kaloria ematen dituzte ehun gramo bakoitzeko, eta krema-izozki batzuek, aldiz, 300 kaloria ere bai, nahiz eta 220 kaloriaren inguruan ibiltzea den ohikoena. Ur-izozkiek ez dute gantzik izaten, eta ia ez dute ematen kaloriarik, eta berdin gertatzen da light erakoekin: gantz gutxi izaten dute, eta eztitzaile ez-kalorikoz hornituta egoten dira.
  • Azukreak. Izozkiek azukre asko izaten dute beti (produktu osoaren % 15 eta 35 artean izan ohi da azukrea), eta gehien-gehienak erantsi egiten dizkiete, izozkia egiteko prozesuan. Krema-izozkietan eta esne-izozkietan, esneak berez izaten duen azukreari (laktosa), ohiko azukrea eransten diote (sakarosa), eta bestelako batzuk ere bai: glukosa- eta/edo fruktosa-ziropa, glukosa edo dextrosa. Hotzaren eraginez, gutxiago antzematen ditugu zaporeak eta baretu egiten dira mihiko dastamen-bukaerak, eta horregatik eransten diete izozkiei azukre gehiago, izoztuta ez dauden beste postre gozoei baino.
  • Diabetikoak eta gizenak. merkatuan badira fruktosaz egindako izozkiak, diabetikoek jateko modukoak, eta badira, halaber, azukrearen ordez eztitzaile artifizialak dituztenak ere, batere kaloriarik ematen ez dutenak ia, eta egokiak, beraz, argaltzeko dietak egiten ari direnentzat.
  • Gantzak. Animalia-jatorrikoa izan daiteke gantza (esnetik datorrena) edo landare-jatorrikoa, edo bi eratakoa aldi berean, eta gantz horrexek ematen dizkio izozkiari, hain zuzen, bere ezaugarri organoleptiko horiek: krematsu egiten du, zaporetsu eta testura berezikoa izaten da. Izozkiak zenbat osagai gantzatsu dituen, horren araberakoa izango du gantz kopurua. gehien jaten direnek, % 6 eta 12 artean izaten dute gantza, eta krema-izozki batzuek, % 20 ere bai. Kremaz eta esnez egindako izozkietan, esne-gaina eta gurina izan ohi dira osagai gantzatsuak (animalia-jatorriko osagaiak), eta horiek, ondorioz, gantz saturatu asko samar edukitzen dute; dena den, nagusiki landare-jatorriko gantza duten izozki batzuek ere saturatuak dituzte gantzen % 90. Gantzen proportzio handi bat gantz saturatuek hartzen dutenez, zera esan ohi da, izozkien lipido-izaera ez dela batere osasungarria, eta horrexegatik ez da komeni maiz jatea edo kopuru handietan. Gantz horiek egosi gabeak izaten dira, eta horregatik gertatzen da errazagoa izozkien digestioa egitea, beste zenbait postre gozorena baino. Gantz saturatu ugari dituzten jakiak janda, handitu egiten da odoleko kolesterola eta bihotz-hodietako eritasunak pairatzeko arriskua. Gainera, zenbait ekoizlek, partzialki hidrogenatuta dauden landare-olioak erabiltzen dituzte, palmarena eta kokoarena, esaterako, eta olio horiek, trans erako gantz ugari izaten dituzte (saturatuak baino are kaltegarriagoak dira trans gantzak, handitu egiten baitute kolesterol txarra, LDL, eta gutxitu ona, HDL).
  • Kolesterola. Esne-jatorriko gantzak dituzten izozkiek daukate kolesterol gehien, esne-gainez eta gurinez eginek. Izozki horietako 100 gramok (bola ertain bate), 25 eta 30 miligramo artean eduki dezake kolesterola, basoa bete esnek adina (28 mg kolesterol, esnea osoa bada), baina 100 gramo gazta onduk baino hiru aldiz gutxiago.
  • Proteinak. Krema-izozkiak eta esne-izozkiak proteina iturri oparoak dira, eta dietaren osagarri gertatzen dira; esnez eginak daude, eta esneak, proteina ugari izaten ditu, balio biologiko handikoak, gainera. Gehien jaten diren izozkiek, batez beste, % 3 eta 5 artean izaten dituzte proteinak. Arrautza gorringoa, fruitu lehorrak eta galletak erantsiz gero, handitu egiten da proteina kopurua, baina ez asko, kopuru txikietan erabiltzen dituzte-eta osagai horiek.
  • Mantenugai erregulatzaileak: bitaminak eta mineralak. Izozkiak zenbat esne eta esne-jatorriko zenbat gantz duen, horren araberako izango da bitamina kopurua eta bitamina moten ugaritasuna. Izozki batzuk frutadunak izaten dira, baina oso fruta gutxi eduki ohi dutenez, horien bitaminarik eta mineralik ere ez dute ematen. Krema- eta esne-izozkiek, B2, B12, A eta D bitaminak eskaintzen dituzte nagusiki, eta mineraletan, kaltzioa eta fosforoa.
  • Intolerantziak eta elikadura-alergiak: izozki batzuei esnea eta haren eratorriak eransten dizkiete, eta lodigarri batzuk ere bai (gari-almidoiak izan daitezke, adibidez), eta hori dela eta, kaltegarriak gertatzen dira intolerantzia eta elikadura-alergia batzuk dauzkatenentzat: laktosari (esnearen azukrea da), kaseinari (esnearen proteina), glutenari, arrautzari eta fruitu lehorrei. Osagaien zerrenda adi irakurtzea komeni da beti.

Zer egin izozkiak ongi kontserbatzeko:

  1. Erosketak egiterakoan, bukaera-bukaeran hartu behar da izozkia, eta lehenbailehen sartu hozkailuan.
  2. Izozkiak leku batetik bestera eramateko, poltsa termikoak erabili.
  3. Hozkailuan, -18 ºC-tan eduki behar dira, edo hortik behera.
  4. Ongi irakurri osaeraren eta osagaien berri ematen duten etiketak; hor ageri da noiz iraungitzen den, nola kontserbatu behar den eta zer osagai dituen.
  5. Zerbitzatu aurretik, girotu egin behar da izozkia; mahaira eraman baino minutu batzuk lehenago atera behar da izozkailutik, tenperatura egokian jateko.
  6. Behar den kopurua baino ez atera mahaira; ez da komeni luzaz egotea hozkailutik kanpo.
  7. Izozkia berriz izozteko, ontzi edo zorro itxietan egin behar da, eta izozkailu garbi batean, izotz plakarik gabekoan, horiek handitu egiten dute-eta kutsatzeko arriskua.

Eduki honen barruko orrialdekatzea

Hau interesa dakizuke:

Infografiak | Argazkiak | Ikerketak