Saltatu nabigazio-menua eta joan edukira

EROSKI CONSUMER, kontsumitzailearen egunkaria

Bilatzailea

Fundazioaren logotipoa

EROSKI CONSUMERen kanalak


Kokaleku honetan zaude: Azala > Papereko argitalpena >

Artikulu hau itzulpen automatikoko sistema batek itzuli du. Informazio gehiago, hemen.

Euskarara itzultzeko sistemek aurrerapen handiak izan dituzte azken urteotan, baina oraindik badute zer hobetua. Hobekuntza horren parte izan nahi? Aukeratu esaldi osoak nahieran, eta klikatu hemen.

: Atun kontserbak: hobe oliotan edo naturalean

Protagonista nagusietako bat da udako entsaladetan. Kontserbako atun on bat aukeratzeko, komeni izaten da gako batzuk jakitea: produktu osasungarritzat har dezakegu, baina guztiak ez dira berdinak.

Kontserbako atunak ez du parekorik garai honetan: ekaineko eta uztaileko hilabeteetan 11 eta 10 milioi kilo inguru kontsumitzen dira, hurrenez hurren, Espainiako Estatuan, eta azaroan, berriz, 7 milioi kilo, urteko zifrarik apalena. Baina bistan da aski kopuru aipagarrietan jaten dela urte osoan. 2018an, adibidez, pertsona bakoitzak batez beste 2,19 kilo jan zituen produktu horretatik, hau da, 90 gramoko lata bat bi astetik behin. Arrain kontserbarik garrantzitsuena da Estatuan salmenta bolumenei dagokienez: 2018an, 100,3 milioi kilo saldu ziren, eta oso urruti gelditu ageri dira hurrengo bi kontserbak, muskuiluenak (13,6 milioi kilo) eta sardinenak (11,5 milioi kilo). Erosketa zerrendako produkturik aipagarrienetako izanik, komeni da xehetasun batzuen berri izatea egoki aukeratzen asmatzeko. 

Hegaluzea edo atuna?

Arrain familia desberdinetakoak dira, izen horietako bakoitzak espezie desberdinak biltzen baititu. “Atun” izenaren barrenean, Thunnus generoko espezieak sartzen dira, adibidez atunzuria (T. alalunga), hegal-horia (T. albacares), moja (T. obesus) edo atun marraduna (Katsuwonus pelamis), zeinak 1-1,5 metro neurtzen baitute luzean, edo atungorria (T. thynnus), aurrekoak baino askoz handiagoa (2,5 metro luzean eta 250 kiloko pisua) eta askoz garestiagoa. “Hegaluzea” izenaren pean, berriz, beste hauek sartzen dira: Atlantikoko hegaluzea (Sarda sarda), zeinak 80 cm-ko luzera eta 6 kiloko pisua harrapa ditzakeen eta Pazifiko ekialdeko hegaluzea (Sarda chiliensis), 60 cm eta 10 kilo arterainokoa. Hori bai, bakoitza bere ontzian. Ez da onartzen espezie desberdinekoak diren arrainak nahastea kontserba berean. 

Atun argia edo iparraldeko hegaluzea?

Espainiako Estatuan, bi eratako arrainak erabiltzen dira era horretako kontserbak egiteko; batetik, iparraldeko hegaluzea (T. alalunga), zeina “hegaluze” izenez ezagutzen dugun, eta, bestetik, atun argia (T. albacares eta T. obesus espezieak sartzen dira hor), guk “atun” izenez ezagutzen duguna. Espezierik estimatuena iparraldeko hegaluzea da, haragirik gustagarriena eta testurarik leunena horrek izaten duelako. Kolorea, gainera, beste espezieek baino zuriagoa izaten du, eta hortik datorkio izena ere (atunzuria). Arrain horrek metro inguruko luzera izaten du eta pisuan ez ditu gainditzen 15 kiloak (normalean 6 kiloko pisua izaten du). 

Atun argia ere atsegin zaio jendeari, baina maila komertzial apalagokotzat jotzen da aurrekoa baino, haragi ilunagoa duelako eta zaporea eta testura ez dituelako hain leunak. Hor sartzen dira atun hegal-horia, yellofin ere esaten zaiona (T. albacares) eta moja edo bigeye delakoa (T. obesus). Bi horiek askoz handiagoak izaten dira iparraldeko hegaluzea baino: 140 cm-ra irits daitezke eta 50-60 kiloraino. Beste kontserba batzuetan “atun” izena baino ez da ageri, bestelako “deiturarik” gabe (ez zuri eta ez argi), eta horiek K. pelamis espeziearekin eginak egoten dira. Aurreko biak baino maila komertzial apalagokoa dela esaten da, besteek baino haragi ilunagoa eta lehorragoa izaten duelako. 

Horregatik erabiltzen da gehienbat bestelako produktu batzuk egiteko, adibidez pizzak, sandwichak eta entsalada prestatuak. Kontserbak egiteko erabili den espeziearen izena adierazi egin behar da osagaien zerrendan. Gida hau egiteko aztertu ditugun produktuen artean, lau izan dira iparraldeko hegaluzearekin eginak, (T. alalunga) –Albo (112 g), Ortiz (112 g), Ortiz (220 g) eta Eroski (400 g)–, eta gainerakoak atun argiarekin. Azken horietan Isabel eta Albo olibatan markak daude, T. albacares espeziearekin eginak. 

Gainerakoek (Calvo naturalean, Calvo ekiloretan, Eroski naturalean eta Eroski eskabetxean) adierazi egiten dute kanpoaldeko ontzian (latak estaltzen dituen kartoian) T. albacares edo T. obesus espezieekin eginak daudela, baina ez dute zehazten bietako zein den zehazki; hori onartua dago, baina kontsumitzaileei ez die ematen informazio zehatzik. Calvo ekiloretan eta Calvo naturalean latek eman egiten dute informazio hori lata bakoitzean, baina kartoizko estalkia kentzean bakarrik ikus daiteke.

Analisia

Erosketa gida hau egiteko, atun eta hegaluze kontserbak hautatu ditugu, merkatuan punta-puntakoak diren marketakoak, eta alderdi hauek aztertu ditugu:

  • Nutri-Scorek emandako puntuazioa. Energia, gatz eta gantz saturatuen kopuruak asko baldintzatzen du azken emaitza.
  • Osagaiak. Arreta berezia jarri zaio arrainaren eta likido estalgarriaren maila komertzialari.
  • Informazio komertziala. Aztertu egin dugu informazio baliogarririk ematen duten edo nahasgarria edo engainagarria izan daitekeen.
  • Prezioa. Ez da izan produktuaren kalitatea neurtzeko irizpidea, baina errazio bakoitza zenbatean ateratzen den kalkulatu dugu.
  • Etiketa. Legea betetzen duen aztertu dugu.

Eduki honen barruko orrialdekatzea

Hau interesa dakizuke:

Infografiak | Argazkiak | Ikerketak