‘Iogures’ vexetais. Entre o coco e a soia

‘Iogures’ vexetais. Entre o coco e a soia

Os chamados “iogures vexetais” son cada vez máis habituais nas nosas tendas e mesmo atopamos unha gran variedade, polo que non sempre resulta sinxelo elixir. A súa composición pode ser moi diversa e a súa etiquetaxe pode resultar difícil de interpretar: nalgúns casos, a lista de ingredientes é tan longa que nos podemos perder entre espesantes, antioxidantes, correctores de acidez… Por iso, debullamos as claves para coñecelos mellor.

Como distinguilos doutros?

Non existe unha normativa específica que defina estes produtos nin que estableza os seus requisitos. Pero, a grandes trazos, caracterízanse por estaren elaborados a base de ingredientes de orixe vexetal, como froitas —sobre todo coco— ou legumes —xeralmente soia—, que se someten a un proceso de fermentación e onde os fermentos se atopan vivos. Este último aspecto é o seu trazo máis característico e diferénciaos doutros produtos, como os purés de froitas ou as bebidas vexetais. Para evitar confusións, bótalle un ollo á denominación de venda, que normalmente aparece xunto á lista de ingredientes, na que veremos unha descrición do produto; por exemplo, “preparado de coco fermentado” (Kaiku), “especialidade vexetal fermentada” (Andros) ou “sobremesa vexetal fermentada con leite de coco” (Ya).

Con froitas ou legumes

Segundo os seus ingredientes principais, que son os que se enumeran en primeiro lugar, os produtos analizados clasifícanse en dous grupos:

• Elaborados a base de froita. Xeralmente utilízase coco como ingrediente principal —extracto mesturado con auga—, porque é unha froita moi graxa e cunha elevada porcentaxe de graxas saturadas, o que achega sabor e textura. Este é o caso de Abbot natural, os dous de Andros Nature, Kaiku natural, Naturgreen Vegfir e Ya Nature. 
• Elaborados a base de legumes. Normalmente utilízase bebida de soia, é dicir, unha mestura de auga e fabas de soia, como en Alpro natural, Sojade albaricoque e Sojasun fresa. Alpro mango tamén ten unha base de soia, aínda que o ingrediente maioritario está composto por mango (anacos e zume a base de concentrado).

A cantidade tamén importa

O ingrediente principal determina tanto a composición como as características destes produtos —textura e sabor—, por iso tamén é importante ter en conta a cantidade na que se atopa. Isto non sempre é doado, porque ás veces non se mostra desagregado. Por exemplo, en Sojade indícase “bebida de soia (78 %)” e desagrégase en “auga” e “fabas de soia (10,8 %)”, pero en Sojasun indícase tan só “zume de soia (99,5 %)”. Para ter unha idea máis certeira podemos consultar o contido de proteínas, graxas e graxas saturadas. 

Cales teñen máis proteínas?

Os produtos que máis proteínas achegan son os que están elaborados a base de soia: Alpro, Sojade e Sojasun. Ademais, trátase de proteínas de alto valor biolóxico. En concreto, conteñen ao redor do 4 % de proteínas: entre o 3,7 % de Alpro mango e o 4,6 % de Sojasun. Para facernos unha idea, trátase dunha cantidade lixeiramente superior á dun iogur convencional (3,3 %) e moi superior á dos produtos a base de coco, que na maioría dos casos non chegan ao 1 %. 

Algúns produtos inclúen mensaxes para destacar a achega de proteínas, como Alpro mango ou Sojade, non obstante, estas declaracións refírense ao contido de proteínas en relación coa achega de enerxía total: “rico en proteínas” significa que as proteínas achegan polo menos o 20 % do valor enerxético, mentres que “fonte de proteínas” significa que achegan polo menos un 12 %. É dicir, esas mensaxes non significan necesariamente que teñan moitas proteínas en termos absolutos. Para facernos unha idea, nuns garavanzos cocidos atopamos un 9 % de proteínas, mentres que a carne de tenreira achega un 25 %.

E máis graxas e calorías?

Nos produtos a base de soia a cantidade de graxa rolda o 2 %-3 %. Isto tamén ocorre nun dos de coco (Andros fresa), pero estes últimos adoitan presentar cifras moito máis altas: en Andros Nature e Kaiku roldan o 5 %, Naturgreen Vegfir e Abbot conteñen un 8 % e un 9 %, respectivamente, e Ya un 17 %. Nestes últimos a maior parte das graxas son saturadas, dado que proceden do coco. Por exemplo, Ya contén un 16 % de graxas saturadas. Isto achega textura e consistencia, porque estas graxas son sólidas a temperatura ambiente, pero en termos de saúde, son máis recomendables as insaturadas.

O ingrediente principal tamén inflúe sobre a achega calórica. Se consideramos o valor por cada 100 g, nos produtos a base de soia está entre 43 e 82 kcal, mentres que nos de coco se atopa entre 67 e 174 kcal. É dicir, o máis calórico (Ya) proporciona catro veces máis calorías que o menos calórico (Sojasun). Un iogur convencional contén unhas 60 kcal.

As outras froitas

Algúns produtos conteñen, ademais, froitas engadidas ou ingredientes obtidos a partir delas. Velaí o caso de Andros fresa, elaborado a base de bebida de coco e cun 13,8 % de amorodo, e Sojade, elaborado a partir de bebida de soia e cun 10 % de albaricoque. Alpro mango, pola súa parte, ten unha base de bebida de soia e o ingrediente principal é unha mestura de anacos de mango e zume a partir de concentrado. Neste sentido, a información que se indica non resulta clara, dado que na lista de ingredientes se indica “zume” e se engade unha nota á parte para especificar que se trata dun concentrado, igual que ocorre coa cenoria e coa cabaza, que tamén forman parte deste produto. 

Conteñen azucre? 

A primeira vista resulta difícil saber se estes produtos conteñen azucres engadidos ou non. En principio, só tres conteñen azucre engadido: Soia (11,4 %) e Andros fresa (9,2 %), con cantidades equivalentes a dúas culleres de té e media de azucre, e Alpro natural, cunha cifra máis baixa (2,2 %). Alpro mango merece unha mención especial. Destaca que non contén azucres engadidos, pero achega un 5,4 % de azucres totais. Isto débese ao seu contido en mango (anacos e zume a partir de concentrado). A lexislación prohibe incluír a declaración “sen azucres engadidos” cando se engaden alimentos coa intención de adozar, como o zume. Pero é algo suxeito a interpretación e neste caso non podemos saber se o zume se engadiu con esa intención.

Hai que sinalar outros dous casos rechamantes: Sojasun, que é o único con 0 % de azucres, e Abnot, que contén inulina, unha fibra vexetal que, ademais de funcionar como espesante, tamén adoza o produto sen achegar azucres. Polo tanto, este último tan só contén un 0,8 % de azucres, unha cifra similar á doutros produtos sen azucres engadidos, como Kaiku e Natrugreen Vegfir.

Nutri-Score: a maioría obtén un C

Dous dos produtos obteñen a mellor puntuación, un A, e son Alpro e Sojasun. Esta nota débese a que achegan proteínas e apenas conteñen azucres e graxas saturadas. Cinco produtos clasifícanse cun C: Abbot, Andros, Kaiku, Naturgreen, porque, ao estaren elaborados a base de coco, conteñen moitas graxas saturadas, e Sojade que, aínda que está elaborado a base de soia, achega bastantes azucres. A peor nota, un D, obtena Ya, porque a súa proporción de graxas saturadas é moi alta. 

Relación calidade-prezo

Se nos fixamos no prezo por cada 100 g, veremos que hai importantes diferenzas. O máis económico, Alpro natural (0,53 euros), custa menos da metade que o máis caro, Abade (1,10 euros). Os máis baratos, que custan menos de 0,75 euros, son Andros coco, Sojasun, Alpro mango, Andros fresa e Kaiku. Pola súa banda, Naturgreen, Sojade, Ya e Abbot son máis caros e custan máis de 0,94 euros. 

En principio, a diferenza de prezos non parece gardar relación coa súa composición. Quizais podería deberse a motivos relacionados cos custos de produción e distribución, dado que a maioría dos máis caros son importados, mentres que no outro grupo hai máis produtos de produción nacional. Se valoramos a relación calidade-prezo, a mellor opción sería Sojasun (0,57 euros).