Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Edición impresa >

Os datos, informacións, interpretacións e cualificacións que aparecen nesta información corresponden exclusivamente ao momento en que se realizaron e teñen, polo tanto, unha vixencia limitada.

Os españois pagamos 265 euros de impostos ao ano para tratar os problemas de saúde xerados pola obesidade e o sobrepeso, segundo datos da OCDE. Un custo para os nosos petos que seguirá medrando se non se reducen as alarmantes cifras de obesidade infantil. : Canto nos custa a obesidade?

“Os pediatras non podemos dedicarlle o tempo que necesita un neno ou unha nena que vén cada tres meses”

José Serrano, pediatra e colaborador do programa INFADIMED para a prevención da obesidade infantil

Os pediatras de Atención Primaria son a primeira liña de defensa contra a obesidade infantil. Con todo, o seu traballo está cheo de obstáculos que fai case imposible facerlles un seguimento constante aos menores. Falamos diso con José Serrano, pediatra catalán e colaborador do programa Infancia e Dieta Mediterránea (Infadimed), unha iniciativa impulsada por profesionais de Atención Primaria que promove a dieta mediterránea entre o alumnado de entre 3 e 9 anos co obxectivo de darlles ferramentas a nenos e nenas para que poidan decidir que é máis beneficioso para a súa saúde. “Baséase en ir ás escolas e poñerlles debuxos animados adaptados ás súas idades cos que se ensinan hábitos saudables. Proba de que funciona é que no supermercado atopeime con familias que me botan a culpa de non poder comprar bolos porque o neno lles berra”, conta José Serrano.

Cre que se está facendo suficiente para previr a obesidade infantil? A obesidade infantil está alcanzando unhas cifras tremendas. O último estudo Aladino, o de 2019, mostra un aparente descenso fronte ao anterior, que é de 2015. Pero se afondamos un pouco nos datos, vemos que nas familias que teñen rendas por baixo dos 18.000 euros anuais, estas taxas de sobrepeso e obesidade aumentaron. É dicir, non só imos mal, senón que imos peor, porque a epidemia da obesidade está afectando cada vez máis ás clases sociais menos podentes, que a maior parte das veces teñen menos posibilidades de resolver o tema tanto a nivel económico como social e educativo.

Cales cre que son as causas destas cifras? Ha ir a peor por moitos factores, como a prevención en si mesma e os entes encargados diso, como a Atención Primaria. Temos a culpa os equipos de pediatría? Podemos tela, pero a verdade é que, coa cantidade de visitas diarias que temos, non podemos dedicarlle o tempo que necesita un neno ou unha nena que vén cada tres meses. Tamén ten a culpa a industria alimentaria, que vende uns produtos que son xeradores da obesidade e cun público moi claro que é a poboación infantil. De aí todas esas caixas con debuxos, cores e superheroes. E ademais de todo iso, súmanlle agasallos que fan que o neno lle pida ás familias que llos compren. E en última instancia, as autoridades reguladoras. Se permitisen que a Atención Primaria puidese dedicar máis tempo, que dietistas-nutricionistas participasen nas consultas, que non deixasen que a industria alimentaria campase ás súas anchas, e que puxesen impostos aos produtos azucrados para impedir que se comprasen con tanta facilidade, todo levaría unha canle moito máis lóxica.

Son as familias culpables? Eu diría que non porque todas queren o mellor para os seus fillos e fillas. Máis que culpables son vítimas que acabarán sufrindo a obesidade dos seus fillos.

As autoridades responsables de regular están facendo suficiente? Non. Todos estes factores dependen en última instancia da administración. Non xa controlar o problema que xa existe, senón previamente dedicar recursos para educar sobre o que é a alimentación saudable e, cando vexa que se van das pautas, poñer remedio. Se lles permitisen aos especialistas da Atención Primaria dedicarlles aos seus pacientes máis de 15 minutos cada tres meses, as cousas estarían moito máis orientadas e non chegariamos aos extremos nos que estamos.

Cando fala de que é necesario máis tempo nas consultas, de canto estariamos falando? Temos cuantificado que calquera neno que teña unha patoloxía crónica, nas que se inclúe a obesidade, merece como mínimo 30 minutos ao mes. Algo que coa sobrecarga de consultas e a infradotación dos persoais é imposible. Para prevención temos os mal chamados “controis do neno san”, que tamén son insuficientes porque son visitas programadas para coincidir coa aplicación de vacinas, que nos primeiros meses de vida son frecuentes, pero a partir dos catro anos –cando empezan a desenvolver obesidade ou adquiriron malos hábitos alimenticios– deixámolos de ver durante anos. Non estaría de máis poder facer os controis polo menos unha vez ao ano, se non máis, para falar de hábitos saudables como a alimentación, a actividade física…

En canto a medidas de prevención, tomouse algunha boa na súa opinión? O único bo que vexo ultimamente é que cada vez hai máis profesionais concienciados co tema, pero coas mans atadas que lles imposibilitan seguir cara a adiante.

Que sería o primeiro que habería que facer para que a prevención fose máis efectiva? Máis profesionais dedicados e formación específica aos profesionais no tema. Tamén ensinarlles aos educadores nas escolas e aos nenos desde que son pequenos que o que aprenden lles dura para toda a vida. Se houbese unha clase á semana, desde que son moi pequenos, terían os hábitos saudables instaurados para sempre. Educación para as familias, moitas non teñen capacidade polo poder adquisitivo, pero é que a maioría non sabe o que está comprando. Un etiquetado frontal que lles indique ás familias o que é máis saudable e o que non, para que non teñan que ir ás etiquetas traseiras, que ata a min me custa. Todo isto depende da administración. Tamén as taxas e impostos sobre bebidas azucradas e alimentos pouco saudables. Fomentar a actividade física e difundir as recomendacións da Organización Mundial da Saúde sobre cuestións como as horas máximas que deben estar os nenos diante de pantallas. Hai moitas cousas para facer.

Considera que se debería incluír na Atención Primaria aos dietistas-nutricionistas? Totalmente. Tanto en pediatría como en medicina de familia e para previr enfermidades específicas. Os pediatras temos a nosa formación en nutrición infantil, pero eles teñen moita máis ca nós e coñecementos de como afecta á saúde pública que nós non adoitamos ter. Polo tanto, estou a favor de telos como compañeiros. Non como consultores que veñen unha vez cada 15 días, senón como compañeiros día a día.

Paxinación dentro deste contido

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións