Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Edición impresa >

Os datos, informacións, interpretacións e cualificacións que aparecen nesta información corresponden exclusivamente ao momento en que se realizaron e teñen, polo tanto, unha vixencia limitada.

Análise documental para coñecer os sistemas nacionais e internacionais de control e vixilancia da inocuidade e calidade dos alimentos : Redes que salvan vidas

600 millóns de persoas no mundo enferman cada ano por inxerir alimentos contaminados, de aí a importancia dos sistemas de control dos alimentos, tanto no eido nacional coma internacional

Os vixilantes

A rede internacional

No eido internacional, quen orienta as accións de control e coordina os requisitos de calidade e inocuidade dos alimentos é a Comisión do Codex Alimentarius. A FAO e a OMS crearon este organismo intergobernamental en 1963 para “elaborar normas alimentarias internacionais harmonizadas e protexer así a saúde dos consumidores e fomentar prácticas leais no comercio dos alimentos”. Hoxe, as normas do Codex garanten, segundo a FAO, que os alimentos sexan saudables e que poidan comercializarse.

EUFIC explica que, aínda que as normas do Codex non son vinculantes desde un punto de vista xurídico, teñen un gran peso e unha sólida base científica. Cando hai conflitos comerciais sobre produtos alimentarios, a Organización Mundial do Comercio (OMC) recorre a elas, e tamén serven como punto de partida para as lexislacións e normativas nacionais e rexionais.

O Codex reúne miles de normas. Poden ser xerais (sobre hixiene, etiquetaxe, residuos de pesticidas e medicamentos usados en veterinaria, sistemas de inspección e certificación das importacións e exportacións, métodos de análises e mostraxe, aditivos alimentarios, contaminantes e nutrición e alimentos para usos dietéticos especiais) e específicas para certos alimentos (froitas e verduras frescas, conxeladas ou procesadas; zumes de froita; cereais e legumes; graxas e aceites; peixe; carne; azucre, cacao e chocolate, e leite e outros produtos lácteos).

Os axentes patóxenos ou as substancias contaminantes presentes nos alimentos non respectan as fronteiras entre países e pódense propagar sen control. Por iso é polo que se considera básico fortalecer as relacións entre as autoridades sanitarias de todos os países. O organismo garante do intercambio rápido de información en situacións de emerxencia é Infosan, a Rede Internacional de Autoridades de Inocuidade dos Alimentos. Desenvolvida conxuntamente pola OMS e a FAO, trátase dunha rede de puntos de contacto ou centros de ligazón que lles axuda aos Estados membro (181 en 2012, 53 deles en Europa) a xestionar os riscos relacionados coa inocuidade dos alimentos.

A rede europea

A Comisión Europea, a través da Dirección Xeral de Saúde e Consumidor, xestiona o RASFF (Rapid Alert System for Food and Feed). Do mesmo xeito ca Infosan, é un sistema formado por puntos de contacto en todos os países e organizacións membros do RASFF, que intercambian información sobre calquera risco para a saúde. Pero o RASFF tamén colabora no eido internacional con Infosan e ambos os sistemas comparten información.

E como funciona o sistema RASFF? No momento no que un dos seus membros ten información sobre un risco sanitario grave procedente de alimentos ou pensos, debe informar rapidamente a Comisión Europea a través do sistema RASFF. Esta avalía a información e remítea ao resto de membros do sistema europeo para que tomen as medidas oportunas. E faino a través de 4 tipos de notificación:

  1. Alerta: mándanse no caso de que estean á venda alimentos ou pensos que presenten un grave risco e deban emprenderse accións de forma rápida.
  2. Información: úsanse na mesma situación que as alertas, pero cando os outros membros non deben adoptar medidas de forma rápida porque o produto non se atopa no mercado ou o risco non se considera grave.
  3. Rexeitamento en fronteira: afecta as remesas de alimentos e pensos que se examinaron e rexeitaron nas fronteiras exteriores da UE e do Espazo Económico Europeo (EEE) ao detectarse un risco sanitario.
  4. Noticias: é calquera información relacionada coa seguridade dos alimentos e dos pensos que non se comunicou como unha notificación de alerta ou de información, pero que as autoridades de control considerasen interesante.

A Autoridade Europea de Seguridade Alimentaria (EFSA) xoga un papel importante no RASFF. Como brazo científico da Comisión Europea, avalía, comunica os riscos asociados á cadea alimentaria e asesora desde un punto de vista científico para que a Comisión e os Estados membro da UE poidan tomar decisións efectivas.

En función do tipo de notificación, os membros do RASFF toman medidas e informan a Comisión. No caso dos rexeitamentos en fronteira, por exemplo, comunícanse todos os postos fronteirizos; é dicir, os dos 27 Estados membro da UE, Islandia, Liechtenstein, Noruega e Suíza. Deste xeito, garántese que os produtos rexeitados non volvan entrar na UE a través doutro posto fronteirizo.

A rede española

A Unión Europea obriga os seus Estados membro a crearen un plan nacional de control a través do Regulamento (CE) n.º 882/2004, do Parlamento Europeo e do Consello, do 29 de abril de 2004, sobre os controis oficiais para garantir a verificación do cumprimento da lexislación en materia de pensos e alimentos e a normativa sobre sanidade animal e benestar dos animais.

En España, existe o Plan nacional de control oficial da cadea alimentaria (PNCOCA), onde se describen detalladamente os sistemas de control oficial ao longo de toda a cadea alimentaria española, desde a produción primaria ata os puntos de venda ao consumidor final. Revísase anualmente para actualizar os seus contidos, entre outros motivos, debido á introdución de cambios na lexislación (tanto na comunitaria coma na nacional ou autonómica) ou tamén porque se poden producir novos problemas sanitarios ou patoloxías.

Ademais, en España, existe o Sistema Coordinado de Intercambio Rápido de Información (SCIRI) que se encarga de xestionar a rede de alerta alimentaria. Mantén unha vixilancia constante fronte a posibles riscos relacionados con alimentos e permite o intercambio rápido de información entre as distintas autoridades competentes para que tomen as decisións oportunas en caso de risco alimentario.

A Aecosan é a coordinadora do SCIRI, ademais de constituírse como punto de contacto no RASFF e en Infosan. O seu papel principal consiste en avaliar e comunicar os riscos asociados á cadea alimentaria, como unha fonte independente de asesoramento científico e técnico en materia de alimentos e pensos.

Pero o sistema español de alerta alimentaria (SCIRI) ten outros puntos de contacto: as autoridades competentes en materia de seguridade alimentaria das comunidades autónomas e das dúas cidades autonómicas; organizacións sectoriais, como FIAB, ANGED (Asociación Nacional de Grandes Empresas de Distribución), ASEDAS (Asociación Española de Distribuidores, Autoservizos e Supermercados) e ACES (Asociación de Cadeas Españolas de Supermercados); o Ministerio de Sanidade, Servizos Sociais e Igualdade (para riscos relacionados coa importación de determinados produtos alimenticios procedentes de países terceiros) e o Ministerio de Defensa.

Por tanto, o SCIRI utilízase para comunicar información sobre riscos relacionados cos alimentos. Os tipos de notificacións clasifícanse de forma similar ao sistema do RASFF: alerta, información, rexeitamento e varios.

Info gl

Paxinación dentro deste contido

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións