Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Edición impresa >

Os datos, informacións, interpretacións e cualificacións que aparecen nesta información corresponden exclusivamente ao momento en que se realizaron e teñen, polo tanto, unha vixencia limitada.

Análise documental para coñecer os sistemas nacionais e internacionais de control e vixilancia da inocuidade e calidade dos alimentos : Redes que salvan vidas

600 millóns de persoas no mundo enferman cada ano por inxerir alimentos contaminados, de aí a importancia dos sistemas de control dos alimentos, tanto no eido nacional coma internacional

Perigos e importancia da vixilancia

Os perigos

No documento “Garantía da inocuidade e calidade dos alimentos: directrices para o fortalecemento dos sistemas nacionais de control dos alimentos”, a FAO e a OMS lembran que protexer a inocuidade e a calidade dos alimentos é unha cuestión de saúde pública e de grande importancia para os consumidores.

O informe destaca unha serie de factores que contribúen a poñela en risco: prácticas agrícolas inadecuadas, falta de hixiene en todas as fases da cadea alimentaria, ausencia de controis preventivos nas operacións de elaboración e preparación dos alimentos, utilización inadecuada de produtos químicos, contaminación de materias primas, ingredientes e auga ou almacenamento insuficiente ou inadecuado etc.

Ademais, enuméranse outros riscos: microorganismos patóxenos (como E. coli ou salmonela), residuos de praguicidas alimentarios, contaminantes de metais pesados e ambientais, contaminantes químicos (incluídas as toxinas biolóxicas), adulteración, organismos xeneticamente modificados (cambios xenéticos dos alimentos), alérxenos e residuos de medicamentos veterinarios e hormonas promotoras do crecemento, utilizados na produción animal.

Esta listaxe de perigos alimentarios é unha consecuencia de experiencias reais que se sucederon ao longo da historia da alimentación. Se se bota a vista atrás, hai tan só unhas décadas, ocorreron algunhas das crises que supuxeron un punto de inflexión á hora de lexislar e fortalecer a seguridade alimentaria. Por exemplo, os métodos ilegais de engorde dos gandeiros europeos, a crise das vacas tolas, a contaminación con dioxinas de aves e ovos de curral belgas, a gripe aviaria ou a crise do cogombro (que en realidade se debía a brotes de soia alemáns contaminados con E. coli). E, relacionadas con produtos españois, tamén se poden mencionar outras crises, como a do aceite de colza ou a da peste porcina.

Da granxa á mesa

Segundo a FAO, o comercio internacional de alimentos é unha industria que xera 200.000 millóns de dólares ao ano e na que se producen, comercializan e transportan miles de millóns de toneladas de alimentos. O seu volume e importancia non deixa de crecer, tal e como explica a OMS, como consecuencia da expansión da economía mundial, da liberalización do comercio de alimentos, da crecente demanda de consumo, dos avances da ciencia, da tecnoloxía e das melloras do transporte e as comunicacións.

E, en paralelo ao aumento da globalización da produción e do comercio de alimentos, tamén crecen os perigos de que se produzan incidentes internacionais relacionados con alimentos contaminados. Por iso, os consumidores esixen protección en toda a cadea alimentaria. Tal e como explica a OMS, “desde o produtor primario ata o consumidor (un todo continuo que iría da granxa á mesa)” porque “a protección só terá lugar se todos os sectores da cadea actúan de forma integrada”.

De aí a importancia dos sistemas de control dos alimentos, tanto no ámbito nacional coma internacional, porque a colaboración entre os diferentes países e a fluidez da información é básica á hora de evitar calquera crise alimentaria.

Precisamente, con esta filosofía, creouse unha rede internacional de vixilancia e control dos alimentos con ramificacións internacionais, rexionais e nacionais. Unha “rede de alerta alimentaria” que a FIAB, no seu manual Xestión de alertas de seguridade alimentaria, define como un sistema de comunicación entre puntos de contacto que lles permite ás autoridades competentes transmitir rapidamente información crucial sobre os posibles riscos que certos alimentos poderían ter para a saúde humana. Isto permite, segundo a entidade, tomar as decisións oportunas; entre elas, inmobilizar o produto ou retiralo dunha forma áxil.

Prevención

Para a FAO, o coñecemento científico das enfermidades transmitidas por alimentos ofrece unha base preventiva para establecer medidas regulamentarias e lograr a inocuidade dos alimentos, tanto no ámbito nacional coma internacional.

Nesa prevención, hai tres ferramentas que xogan un papel fundamental nunha correcta xestión da seguridade alimentaria. A FIAB defíneas da seguinte forma:

  • APPCC(Análise de Perigos e Puntos de Control Crítico): axuda os operadores alimentarios a identificar, avaliar, previr e controlar os perigos que poden afectar un produto ou liña de produción. Baséase en 3 principios: detectar perigos, establecer límites e medidas correctivas e elaborar documentos e rexistros.
  • Prerrequisitos: son as condicións básicas da produción que se necesitan para que os alimentos sexan seguros. Forman parte das boas prácticas de hixiene e fabricación. Un exemplo de prerrequisito é o deseño das instalacións segundo as necesidades de hixiene, calidade da auga, xestión de residuos e subprodutos.
  • Rastrexabilidade: trátase dun sistema para obter toda a información dispoñible sobre a historia dun alimento. Esta historia posúe unhas implicacións moi importantes en termos de calidade, seguridade e prevención. A aplicación da rastrexabilidade require de tecnoloxía que permita a interpretación de códigos a unha linguaxe máis comprensible polo consumidor final.

Paxinación dentro deste contido

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións