Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Edición impresa >

Los datos, informaciones, interpretaciones y calificaciones que aparecen en esta información corresponden exclusivamente al momento en que se realizaron y tienen, por tanto, una vigencia limitada.

Estudo sobre o comportamento e a percepción dos consumidores españois sobre a xestión dos recursos e dos residuos : Irresponsabilidade no consumo

Para os consumidores non é prioritario o criterio ambiental no momento da compra

Hábitos de reciclaxe

Reciclaxe no fogar

Segundo a investigación, todos os consumidores consultados recoñecen a importancia da conciencia ambiental na reciclaxe. Recíclase porque hai que facelo, porque hai unha conciencia máis ou menos de que os efectos da actividade humana se nos foron das mans.

Así, comprobouse que arredor do 85 % dos entrevistados separan nos seus domicilios os envases de vidro e o papel e cartón. Os residuos de envases -botes, plásticos, briks etc.- recíclaos tamén unha porcentaxe relevante de consumidores consultados, un 78 %, e en proporción similar (un 76 %) aseguran que separan pilas, aceites, electrodomésticos e outros refugallos reciclables.

En canto aos residuos orgánicos, a incidencia de quen os separa de forma independente (55 %) ou xunto co resto de residuos (53 %) entre o conxunto da poboación é menor, o cal se produce polo feito de que o sistema de recollida selectiva de materia orgánica (colector marrón) non está implantado en todas as comunidades autónomas.

Pero, consideran cómodo reciclar na casa? Inflúe a capacidade do fogar e o número de colectores. Neste sentido, o estudo mostra que existe unha relación directa segundo a cal o aumento dos colectores nos fogares aumenta a incomodidade que estes supoñen.

No estudo comprobouse que un 50 % dos entrevistados indica a barreira da incomodidade en tres colectores, a diferenza do 74 % que a sitúa en catro. Así, confírmase que hai unha porcentaxe maioritaria e relevante de persoas para as cales a acumulación de colectores no seu fogar supón un problema á hora de separar e reciclar os residuos.

De feito, o ter que dispoñer de varios colectores para separar os diversos residuos xerados levou a que moitos fogares optasen entre reciclar uns ou outros residuos, baseándose en criterios ambientais e de espazo. Así, púxose de manifesto que algúns fogares tenden a reciclar, por exemplo, o vidro, aínda que sempre ocupe máis que os envases de plástico ou latas, por consideralo que é perfectamente reciclable e polo seu impacto ambiental nulo. Noutros casos, e de forma neglixente, fórzase á similitude entre materiais, utilizando os colectores domésticos como destino final para calquera obxecto que correspondería depositalo, pola contra, nun punto limpo.

Con todo, a consecuencia de elixir entre un ou outro tipo de colector á hora de depositar os residuos xerados no fogar, é que o resto de colectores acolla máis materiais dos que deberían, dificultado así o seu tratamento posterior. É o claro exemplo do colector de fracción resto, que se converteu nun verdadeiro caixón de xastre.

Persisten as dúbidas?

A metade dos cidadáns enquisados ten claro como se recicla. Así, un 51 % dos enquisados afirma que nunca ou case nunca dubida á hora de separar o tipo de lixo que se xera no fogar ou a que colector corresponde cada cousa. Tres de cada dez din que poucas veces dubidan e apenas representan un 15 % quen declara ter bastantes dúbidas e moitas dúbidas.

Con todo, unha das maiores dificultades para reciclar é a falta de coñecemento sobre o que corresponde a cada colector, o que leva a que os colectores dispoñibles no fogar se enchan de obxectos inadecuados ou impropios que corresponderían a outros colectores.

Por conseguinte, segundo a investigación, isto denota que hai unha marxe de mellora nos sistemas actuais de separación e reciclaxe dos residuos de alimentos producidos no ámbito doméstico.

Dúbidas sobre os SIX

O sistema de xestión de residuos (SIX) é ben coñecido por todos. Pero a pesar de que este modelo de xestión dos residuos xa leva tempo implantado, aínda segue habendo algunhas dúbidas.

Durante a investigación, comprobouse que o usual é que non se coñezan os axentes que interveñen no proceso nin tampouco cal é a relación que manteñen entre eles, de maneira que finalmente non se ten claro se a Administración recibe algún tipo de beneficio da reciclaxe ou ben é pagadora neta.

Tampouco se coñece ben cal é o ciclo (só a grandes liñas) e, cal é a eficacia real de todos os esforzos individuais e da organización dese sistema. Cumpren co seu parte na medida que entenden que ten un sentido colectivo e que apunta a esa finalidade razoable ou á conciencia ambiental. Con todo, xorden demandas de “compensación” ou de “retribución” dese esforzo individual, porque, en última instancia, descoñécese de que maneira concreta se benefician os cidadáns do seu propio esforzo por reciclar.

Polo que respecta ao seu funcionamento, enténdese de modo vago que aínda queda moito por facer ata chegar a unha situación ideal de reciclaxe do 100 % dos residuos domésticos.

Con todo, consideran que o sistema actual adoece fallos. Algúns deles están relacionados coa desigual e incompleta distribución de colectores nas distintas zonas dunha mesma cidade, o cal constitúe o principal límite para a cooperación cidadá. Resaltan que o esforzo individual chega ata onde o sistema o permite, de maneira que os fallos dese sistema producen o correspondente fallo humano: ninguén volve levar a casa os seus lixos só porque os colectores estean cheos.

E sobre o SDDR? O Sistema de Depósito, Devolución e Retorno (SDDR) é un sistema que implica o pago dun depósito no momento da compra e afecta ao 9 % dos envases. O depósito poderíase recuperar no caso de que o consumidor devolva o envase no punto de venda en perfectas condicións: sen esmagar, baleiro e coa etiqueta intacta.

O estudo detectou tres elementos negativos asociados ao SDDR. En primeiro lugar, o incremento do número de colectores necesarios no ámbito doméstico, o que prexudica os fogares con menos renda e en ámbitos urbanos. En segundo lugar, que os envases deban conservarse e devolverse en perfecto estado. E, por último, vincular aos momentos de compra a práctica de desfacerse dos residuos, limitada aos horarios comerciais.

Ante a necesidade de coexistencia de ambos os modelos, SIX e SDDR, o consumidor cuestiona que o destino final do produto recollido é o mesmo que o do sistema actual, a reciclaxe, e non a reutilización do envase.

En consecuencia, os consumidores interpretan que se trata dun cambio de modelo no que prima o coercitivo fronte á sensibilización ambiental, e penaliza a quen xa reciclaban mentres que non asegura a incorporación das persoas que nunca reciclan.

Paginación dentro de este contenido

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións