Saltatu nabigazio-menua eta joan edukira

EROSKI CONSUMER, kontsumitzailearen egunkaria

Bilatzailea

Fundazioaren logotipoa

EROSKI CONSUMERen kanalak


Kokaleku honetan zaude: Azala > Papereko argitalpena >

Artikulu hau itzulpen automatikoko sistema batek itzuli du. Informazio gehiago, hemen.

Euskarara itzultzeko sistemek aurrerapen handiak izan dituzte azken urteotan, baina oraindik badute zer hobetua. Hobekuntza horren parte izan nahi? Aukeratu esaldi osoak nahieran, eta klikatu hemen.

: Birziklatze-sinboloak ulertzeko gakoak

Nola birziklatu behar den esaten digute, eta birziklatzeari buruzko kontzientzia hartzeko ere oso baliagarriak dira

Gero eta gehiago birziklatzen da Espainiako Estatuan

Kontsumitzaileek birziklatzearen aldeko kontzientzia eta jarrera argiak dauzkate. Halaxe adierazten dute, behinik behin, Hondakinak Kudeatzeko Sistema Integratu (SIG) nagusiek urtero ematen dituzten datuek. Ecoembes-en arabera, 2010. urtean, plastikozko ontzien % 45,3 birziklatu ziren (323.030 tona), kartoizko eta paperezko ontzien % 83 (646.186 tona) eta metalezkoen % 71,5 (240.710 tona).

Pasta-, Paper- eta Kartoi-Ekoizleen Espainiako Elkarteak (Aspapel) adierazi duenez, 2010. urtean % 11 paper eta kartoi gehiago birziklatu da Espainiako Estatuan (4,6 tona gehiago izango lirateke). Ondorioz, 45 futbol-zelai handi betetzeko adina hondakin isurtzeari utzi zaio.

Bestalde, Ecovidriok egindako inkesta batek dioenez, biztanleen % 79,2k beti birziklatzen dute beira. Beti birziklatzeko joera duen herritarraren soslaia, berriz, honako hau omen da: emakumea, 44 urtetik gorakoa, eta Aragoin, Errioxan, Nafarroan, Katalunian eta Euskal Autonomia Erkidegoan bizi dena.

Ildo horretan, eredugarri bihurtu behar lukete zenbait autonomia erkidegotan abian jarri dituzten ekimenek. Bereziki nabarmentzekoa da, adibidez, Gipuzkoan, San Marko Mankomunitateak egiten duen lana: indar berezia jartzen ari da ontziak birziklatzeko neurriak sustatzeko, olio erabilia jasotzeko edo hondakinak atez ate biltzeko.

Plastikoaren zazpi sinboloak

Plastiko mota ugari daude gaur egun, eta horiek identifikatzeko tipologia ere askotarikoa da. Kasu honetan, eraztunaren geziak -nolabait birzikla daitekeela adierazten du horrek- estuagoak dira, eta zenbaki bat eta letra batzuk dauzkate ondoan, zer material mota den adierazten dutenak. Kontsumitzaile batek honako sinboloak aurki ditzake:

  1. PET edo PETE (polietileno tereftalatoa). Elikagaientzat eta edarientzat maizenik erabiltzen den plastikoa da, arina izateaz gain, ez delako garestia eta birziklatu egin daitekeelako. Behin birziklatuta, berrerabili egin daiteke PETa: altzariak, alfonbrak, oihalgintzako zuntzak eta automobilentzako piezak egin daitezke, eta, batzuetan, baita elikagaien ontziak ere.
  2. HDPE (dentsitate handiko polietilenoa). Aukera asko ematen dituenez eta erresistentzia kimiko handia duenez, produktu kimiko industrialen edo etxeko garbigarrien ontziak egiteko erabiltzen da: xanpuen botilak, garbigarrienak, kloroarenak… Beste ontzi batzuk egiteko ere erabiltzen da (esnea, jogurtak, ura…), baita zabor-poltsak eta supermerkatuetako poltsak egiteko ere. Birziklatu ondoren, hainbat gauza egiteko baliatzen dute: hodiak, garbigarrien botilak, lorategiko altzariak, olio-potoak, eta abar.
  3. V edo PVC (binilikoak edo polibinil kloruroa). Oso sendoa da hori ere, eta, beraz, asko erabiltzen dute leiho-garbigarrien eta bestelako garbigarrien ontziak egiteko, xanpu- eta olio-botilak, hodi malguak, medikuntzako ekipamenduak, leihoak, drainatze-hodiak, eraikuntzako materiala, kable-estalkia, eta abar. Ez da maiz birziklatzen, baina erabili ohi da zenbait gauza egiteko: panelak, tarimak, errepideetako isur-hodiak, tapizak… PVCak zenbait toxina aska ditzake (ez da erre behar, eta elikagairik ukitzen ere ez zaio utzi behar), eta, horrexegatik, hobe da beste substantzia natural batzuk erabiltzea.
  4. LDPE (dentsitate txikiko polietilenoa). Plastiko sendoa, malgua eta gardena da, eta era askotako botilatan aurki liteke eta hainbat poltsatan (erosketakoak, izoztekoak, ogiarena, eta abar); zenbait altzarik eta alfonbrak ere izaten dute. Birziklatu ondoren, edukiontzi eta paperontzietan berrerabil daiteke, gutun-azaletan, paneletan, hodietan edo baldosetan.
  5. PP (polipropilenoa). Fusio-puntua oso altu du, eta, horri esker, likido eta elikagai beroak eramateko ontzietan erabiltzen da. Medikuntzako ontziak egiteko ere baliatzen dute, jogurt-ontziak, edateko lastoak, ketchup potoak, tapak eta sukaldeko edukiontzi batzuk, besteak beste. Birziklatu ondoren, argi-seinaleak egiteko erabiltzen da, baterien kableak, erratzak, eskuilak, izotz-karrakagailuak, bizikleten armazoiak, eskuareak, pertzak edo ontziak, paletak, erretiluak…
  6. PS (poliestirenoa). Erabili eta botatzeko plateretan eta edalontzietan erabiltzen da, arrautzontzietan, haragi-erretiluetan, aspirina-ontzietan, CD-kutxetan… Fusio-puntu apala du, eta urtu egin daiteke beroarekin. Zenbait erakunde ekologistak nabarmendu dutenez, zaila da material hori birziklatzea (berrerabili egin daiteke, beste produktu batzuk egiteko), eta toxinak isur ditzake.
  7. Beste batzuk. Azken atal honetan, nekez birzikla daitezkeen hainbat plastiko mota sartzen dira. Material horiekin, ur-botila jakin batzuk egiten dira, balen kontrako materialak, DVDak, eguzki-betaurrekoak, MP3ak eta PCak, elikagai-ontzi batzuk, eta abar.

Plastikozko material horien sinboloen aldaera gisa, batzuetan zenbakiak soilik agertzen dira, akronimorik gabe, edo Möbius-en eraztun lodienarekin, dagokion zenbakia barrenean duela. Akronimoak “R” bat ageri badu aurrean, horrek adierazi nahi du produktu horrek plastikozko material birziklatuak dauzkala. Bestalde, sinboloak ABS akronimoa baldin badu, zera esan nahi du: akrilonitrilo butadieno estirenoa daukala, plastiko gogor-gogorra, automobilgintzan erabiltzen dena, eta industria alorreko eta etxeko produktuen hainbat esparrutan.

Beira, papera eta zenbait plastiko ez ezik, beste material batzuk ere birzikla daitezke, eta horiek ere badituzte beren ikurrak. Hori gertatzen da, esate baterako, zenbait metalekin (aluminioa, altzairua…).

Eduki honen barruko orrialdekatzea

Hau interesa dakizuke:

Infografiak | Argazkiak | Ikerketak