Saltatu nabigazio-menua eta joan edukira

EROSKI CONSUMER, kontsumitzailearen egunkaria

Bilatzailea

Fundazioaren logotipoa

EROSKI CONSUMERen kanalak


Kokaleku honetan zaude: Azala > Papereko argitalpena >

Los datos, informaciones, interpretaciones y calificaciones que aparecen en esta información corresponden exclusivamente al momento en que se realizaron y tienen, por tanto, una vigencia limitada.

: Gehigarriak: industriako ‘gaiztoak’

EZ TXARRAK ETA EZ ARRISKUTSUAK. MEREZI GABEKO OSPE TXARRAK INGURATZEN DITU ELIKADURA ARLOKO GEHIGARRIAK, ETA INDUSTRIAK BERAK ERE BADU ERRUAREN ZATI BAT, “%100 NATURALA”, “KONTSERBAGARRIRIK ETA KOLORAGARRIRIK GABEA” ETA GISAKO ETIKETAK ERABILTZEN DITU-ETA AMU GISA. BADA GARAIA HORIEN IZENA GARBITZEKO. KONTATU EGINGO DIZUGU ZER DIREN, ZERTARAKO ERABILTZEN DIREN ETA ZERGATIK DIREN SEGURUAK.

Seguruak al dira?

Gehigarri onartuen kontsumoa guztiz segurua da. Ez da erraza izaten gehigarri bat erabiltzeko baimena lortzea, prozesu zorrotza pasatu behar izaten baitu. Elikadura arloko Segurtasunaren Europako Agintaritzak (EFSA) begiratzen ditu arriskuak eta segurtasuna, eta horretarako, zorrotz aztertzen du horien egitura kimikoa, baita zer-nolako azpiproduktuak edo hondarrak sortzen diren ere erabiltzeko garaian. Analisi toxikologiko bat ere egiten da gehigarria kaltegarria den jakiteko; gehienetan, animaliekin egindako azterketetan probatzen dituzte, eta industriak planteatzen duen baino askoz kopuru handiagoetan ematen dizkiete. Analisi horietan aztertu egiten da minbizia agerraraz dezaketen, material genetikoari eragiten ote dioten edo ugalkortasunari edo fetuari kalte egitera iritsi daitezkeen. Analisi horiek egin eta gehigarriak onespena jasotzen badu, Eguneko Dosi Onargarria (EDO) ezartzen dute: “Pertsona batek bizitzako egun bakoitzean osasuna arriskuan jarri gabe har dezakeen gehigarri kopurua da, eta gorputzeko pisuarekin erlazioan adierazten da”.

Hori ezartzeko, animaliekin egindako ikerketetan aurkitu den balio toxikotik abiatzen da, eta zifra horri segurtasun faktore bat ezartzen zaio (gehienetan 100 edo 1.000rekin zatitzen da); era horretan, askoz balio seguruagoa lortzen da. Adibidez, animaliekin egindako ikerketa batean ikusten bada substantzia batek arazoak sortzen dituela 100 gramo hartzen direnean kilo eta egun bakoitzeko, orduan 0,1 edo 1 gramoko segurtasun muga jarriko lukete gizakietan kilo eta egun bakoitzeko.

Baina ez da hor bukatzen kontua. Gehigarrien mugak eta erabilerak ez daude harrian idatzita eta ez dira aldaezinak: horien erabilera berraztertu egiten dute ebidentzia berriak argitaratu ahala, industriak eskatzen duenean edo EB-ko zenbait herrialdek galdegiten dutenean. Adibidez, 2012. urtean murriztu egin zituzten hiru koloragarriri ezarritako gehienezko mailak: kinoleina horia, gorri kotxinilla A eta S laranjakara. Gehigarri horien esposizio mailak ere etengabe berrikusten dituzte. Hau da, bakoitzetik zenbateko kopuruak hartzen ditugun. Ikusten bada maila gertu dagoela EDOtik edo gainditu egiten duela, neurriak proposatzen dituzte erabilera murrizteko eta, jakina, baita kontsumoa ere, eta beharrezkoa balitz, galarazi egingo lukete erabiltzea.

Gehigarriak, gainera, ez dira pilatuta gelditzen gizakion gorputzean zenbait pestizida edo metal astun bezala. Beste era batean esanda: gure gorputzak kanporatu egiten ditu hartzen ditugun gehigarriak.

Gerezi baten ‘kimika’

Osagaiak: ura, azukreak (glukosa, fruktosa, galaktosa, maltosa, sakarosa), gogortzailea (e460), mineralak, emultsionatzailea (e570), aminoazidoak, zapore indartzailea (e620), koloragarriak (e160a, e161b, e161c), herdoilaren aurkakoak (e300, e307), kolina, fitoesterolak eta lurrin naturalak.

Horrela, begiratu batean, ez dirudi produktu osasungarri baten osagai zerrenda, batez ere azukreak eta hainbeste gehigarri edukita. Baina usteak ustel: gerezi baten osagaiak dira. Bai, gerezi batenak. Nahiz eta azukre asko samar eduki (~%13), horiek ez daude libre (edari azukretsu batenak egoten diren bezala), elikagaiarenak berarenak dira. Ez dugu zertan kezkatu berezko azukreekin, ez baita frogatu kaltegarriak izan daitezkeela. Hori kontuan hartuta, eta zenbat zuntz eta mikromantenugai dituen ikusita, esan beharrik ez dago gerezia oso elikagai osasungarria dela. Elikagaiek, oso naturalak izanik ere, badituzte “kimikoak”. Konposatu horietako asko, gainera, gehigarri onartuen zerrendan sartzen dira. Inori ez zaio iruditzen gerezi bat elikagai osasungaitza denik, eta, beraz, ez genuke kezkatu behar elikagai batek gehigarri horietako bat edo batzuk daramatzalako; elikagairi berari begiratu behar zaio.

Eduki honen barruko orrialdekatzea

Hau interesa dakizuke:

Infografiak | Argazkiak | Ikerketak