Saltatu nabigazio-menua eta joan edukira

EROSKI CONSUMER, kontsumitzailearen egunkaria

Bilatzailea

Fundazioaren logotipoa

EROSKI CONSUMERen kanalak


Kokaleku honetan zaude: Azala > Papereko argitalpena >

Artikulu hau itzulpen automatikoko sistema batek itzuli du. Informazio gehiago, hemen.

Euskarara itzultzeko sistemek aurrerapen handiak izan dituzte azken urteotan, baina oraindik badute zer hobetua. Hobekuntza horren parte izan nahi? Aukeratu esaldi osoak nahieran, eta klikatu hemen.

LANALDI JARRAITUA EDO ETENA : Jordi Garcia Viña, Lan Harremanen arduraduna Espainiako Enpresaburu Elkarteen Konfederazioan (CEOE)

"Lanaldi etenak sendotu egiten ditu langileen arteko loturak eta saihestu egiten du nekea"

/imgs/20190201/GettyImages-691794079.jpg

Lanerako eskubidea bezain eztabaida zaharra da. Lanaldi etenak geldialdi bat izaten du eguerdian bazkaltzeko; ordubetekoa izaten da gutxienez, nahiz eta bi ordukoa edo gehiagokoa ere izan ohi den askotan. Lanaldi jarraituak, berriz, atsedenerako tarte labur bat baino ez du izaten, 30 edo 45 minutukoa.

EZ GELDITZEAREN ALDE.

Nafarroako Unibertsitatean egindako ikerketa baten arabera (Lanaren eta Familiaren Nazioarteko Zentroak landu da), lanaldi jarraituan handitu egiten da gure produktibitatea, motibazioa eta ongizatea. Hogeita hiru herrialdetan egin dute ikerlan hori, 30.000 pertsonarekin baino gehiagorekin, eta esaten duenez, malgutasuna sustatu eta ohiko lanaldi jarraitua ezartzen denean %19 handitzen da errendimendua (denbora jakin batean ekoizten dena). Eta, gainera, absentismoa %30 gutxitzen da.

Aldekoen esanetan, modu jarraituan lan egiteak eta egunaren buruan ordu libre gehiago izateak hainbat abantaila dauka. Hain zuzen, Langileen ongizatea eta motibazioa Europan izeneko txostenaren arabera (Edenred eta Ipsos etxeek egina da), inkestari erantzun dioten hamar herritarretatik bederatzik diote, enpresa hautatzeko garaian, lan bizitza eta bizitza pertsonala bateratzeko aukera izaten dela faktorerik garrantzitsuenetakoa. Enpresek energia aurrezteko ere balio duela nabarmentzen dute, gastu txikiagoa egiten baitute argitan, berogailutan eta aire girotutan. Eta osasunari ere on egin omen diezaioke urte osoan lanaldi jarraitua edukitzeak; besteak beste, estres gutxiagorekin bizitze ko modua emango liguke eta kirola egiteko erraztasuna. Arlo pertsonalari ere eragiten dio lan ordutegiak: Denboraren inkesta izeneko lanak dio (INEk egina da) lanaldi etenak kalte egiten diola familia bizitzari. Lanaldi jarraitua duten gurasoek egunean 90 minutu eskaintzen dizkiete familiako jarduerei, eta lanaldi etena dutenek, berriz, 30 minutu.

Lan gehiegi egiteak baditu arriskuak osasunerako. Bulegoan astean 55 ordu baino gehiago emateak kalte egin diezaieke arteriei, eta %33 handitu dezake iktus bat izateko arriskua (garun-hodietako istripua), halaxe dio The Lancet aldizkarian argitaratutako ikerketa batek. Geure burua gutxiago zaintzeko eta okerrago elikatzeko joera ere berekin dakar, estresaren eraginez gehiago jan baitezakegu eta kalitate txarragoko elikagaiak hartu.

BAZKALTZEKO GELDITU. /imgs/20190201/GettyImages-832279062.jpg

Baina lanaldi etenak ere baditu aldekoak. Horien esanetan, zenbait arlotan beharrezkoa da lanaldi etena mantentzea bezeroei, pazienteei eta hornitzaileei erantzuteko, adibidez saltokietan, osasun zerbitzuetan, salgaien eta bidaiarien garraioan, komunikabideetan eta herritarrei zuzenean zerbitzu bat eskaintzen dietenetan. Horretaz gain, zenbaitek dio bazkaltzeko tarte hori une aproposa izaten dela beste kide batzuekin harremanak sendotzeko, osasuna zaintzeko, gimnasiora joateko (langileekin beteak egoten dira 14:00etatik 16:00etara), irakurtzeko, aisialdiko jarduera bat egiteko edo parkean paseo bat emateko. Lanak uzten duen tarte horretan ez bada, zaila izan daiteke horietarako denbora ateratzea egunaren bukaeran.

ESPAINIA 'VERSUS' EUROPA.

Estatuko herritarrek ordu gehiago lan egiten dute alemanek, frantziarrek, norvegiarrek eta danimarkarrek baino. Ekonomia Lankidetzarako eta Garapenerako Erakundearen arabera (OCDE, 2018ko datuak), urtean batez beste 1.687 ordu ematen ditugu lanean. Horretan ia berdinduta gaude Erresuma Batuko langileekin (1.681 ordu urtean), baina beste herrialde batzuetan askoz denbora gutxiago ematen dute lanean: Alemanian (1.356 ordu, ia 300 gutxiago), Frantzian (1.514 ordu, 200 gutxiago) eta Norvegian (1.419). Badira, dena den, lanaldi luzeagoak dituztenak ere; Grezia (2.018 ordu) eta Polonia (1.863) esaterako.

Espainiako Estatuko ordutegia aski berezia da. Langileak, batez beste, 19:00etan ateratzen dira lanetik, Europako bizilagunak baino ordubete edo bi ordu geroago, datu hori eman du Espainian Ordutegiak Arrazionalizatzeko Batzordeak (116 erakunde eta elkartek osatzen dute, ministerioek, autonomia erkidegoek, enpresaburuek eta unibertsitateek). Lanaldi etena gauza bitxia da Europan, eta atsedenerako tartea 30 eta 60 minutu artekoa izaten da. Bulegoko aulkian eseri eta nagusia handik atera arte inor ez mugitzea ohikoa izaten da Espainian -eta ongi ikusia dago, gainera-, baina zenbait herrialdetan eraginkortasunik ezarekin lotzen da, adibidez Erresuma Batuan eta Herbehereetan.

ZENBAT LAN EGITEN DUGUN... ETA EGITEN DUTEN

Langileen ordutegia finkatzen duten enpresak

  • Letonia: %95,3
  • España: %88,2
  • Finlandia: %44,8

Lanean etekin gehien ateratzen den ordua

  • 9.30

Istripu gehien izaten den ordua

  • 18.30

Orduak/urtean

  • Mexiko: 2.257
  • Hego Korea: 2.024
  • Espainia: 1.687
  • Norvegia: 1.419
  • Alemania: 1.356

18:00etan lanean edo ikasten ari den pertsona kopurua

  • Norvegia: %9
  • Espainia: %24

Arratsaldean langile gehien pilatzen duen ordu tartea

  • Erresuma Batua: 14.00
  • Frantzia: 14.30
  • Italia: 16.00
  • Espainia: 16.45

Bazkaltzeko garaian jende gehien gelditzen den ordua

  • Alemania: 12.15
  • Espainia: 14.15
  • Frantzia: 12.15

Iturria: Energia Dibertsifikatzeko eta Aurrezteko Institutua (IDAE).

Aditua: Jordi Garcia Viña, Lan Harremanen arduraduna Espainiako Enpresaburu Elkarteen Konfederazioan (CEOE): "Lanaldi etenak sendotu egiten ditu langileen arteko loturak eta saihestu egiten du nekea" /imgs/20190201/jordi.jpg

Lan arloko Zuzenbidean katedraduna da (Bartzelonako Unibertsitatean aritzen da) eta Lan Harremanen arduraduna Espainiako Enpresaburu Elkarteen Konfederazioan (CEOE). Bartzelonan jaiotako gizon honen ustez, lanaldi etenak, goizetik eta arratsaldetik lan eginarazten duenak, tartean atseden luze bat duela bazkaltzeko, aukera eman dezake laneko eta eskolako ordutegiak bateratzeko, bai behintzat hiri txikietan. Eta nekea gutxitzeko ere balio dezakeela dio. Hori bai: argi du malgutasunez antolatzeko aukera ematen duena dela lan ordutegirik onena, eta hori "zailagoa izan daiteke zenbait arlotan, adibidez merkataritzan, aisialdian eta turismoan".

Lana eta familia bizitza bateratzeko zereginean, Finlandia eta Suedia ageri dira herrialdeen buruan. Atzeko aldean, berriz, Espainia, Letonia eta Portugal daude, halaxe dio Europako Familiaren Bilakaera izeneko txostenak, Familiako Politikaren Institutuak eginak. Lanean beharrezkoa al da lanaldi etena?

Arlo eta enpresa bakoitzak bere berezitasunak ditu. Ez da gauza bera aisialdiari, merkataritzari edo turismoari lotuta dauden arloetan bilatzea bateratze neurriak -horietan bezeroek edo kontsumitzaileek beren eskakizunak ezartzen dituzte ordutegietan-, edo bulegoen edo industriaren arloan egitea, horietan autonomoagoa izan baitaiteke enpresaren planifikazioa. Lanaldi etena beharrezkoa da jarduerak berak hala eskatzen duenean.

Estatuan, langileen %82k lan eta ordutegi zurrunegiak dauzkate. Ba al da modurik lanaldi etena seme-alaben ordutegira egokitzeko haiek eskolak eta jarduerak goiz eta arratsalde dituztenean?

Eskolako eta laneko ordutegiak bateratzea errazagoa izan daiteke herri txiki eta ertainetan, denbora gutxiago behar izaten delako joanetorrietan, eta elkarrengandik hurbilago egoten direlako lantokia, eskola eta etxea. Kasu horietan, egiaz uste dut lanaldi etenak erraztu egin dezakeela ordutegiak bateratzea.

Lan astea 35 eta 40 ordu artekoa da Espainian, eta horrek esan nahi du egunean zortzi ordu direla lanerako, eta beste bat edo bi bazkaltzeko. Herbehereetan eta Danimarkan, berriz, 29 eta 34 artekoa da. Arratsaldeko zazpietan aterata, zaila da seme-alabei kalitatezko denbora eskaintzea.

Bat eta bestea bateratzeko garaian, interes bat baino gehiago sartzen da tartean: langilearenak, haren bikotekidearena eta familiarenak, guztiz zilegi direnak, eta enpresaren ardurak. Baina kontuan hartu behar dira haren lankideenak ere, era batean edo bestean bete egin behar baitituzte besteari utzitako denborak. Eta bezeroen edo kontsumitzaileen interesak ere hor daude: haiek espero dute ordutegi malguagoekin eskainiko dietela arreta eta ordutegi zabalagoak izango dituztela. Enpresarekiko komunikazioa da gakoa, eta interes guztiak bateratzeko irtenbideak bilatzea. Hori bai, enpresa edo arlo bakoitzaren berezitasunen barrenean.

Enpresa txiki eta ertainek eta ordutegi komertziala duten negozioek ba al dute modurik lanaldi etenaren ohiturak aldatu eta lanaldia ordutegi erdi-jarraitu batean biltzeko?

Nahiz eta denak jabetzen diren zein garrantzitsua den bizitzako alderdi horiek bateratzea eta nahiz eta irtenbideak bilatzen dituzten hala izan dadin, mikroenpresa batek edo enpresa txiki-ertain batek ez dauka enpresa handi batek adinako baliabiderik eta tarterik bateratzearen inguruan sortzen diren egoerei aurre egiteko.

Index of Economic Freedom txostenaren arabera (Heritage Fundazioak egina da), laneko ordutegien askatasunari edo malgutasunari dagokionez, Espainia 22. lekuan ageri da EB-n eta 126. ean munduan. Lanaldi jarraitua orokortu al daiteke urte guztirako eta enpresa guztientzat?

Ez, ez dago irtenbide bakar bat arlo eta enpresa guztientzat, ezta langile guztientzat ere. Lan hitzarmenen bidez edo enpresarekin adostuz lortu behar da enpresa eta langilea ados jarri eta lanaldia malgutzea, telelanean aritzea eta bestelako akordioak egitea.

Eta enpresari zer-nolako onura egiten dio lanaldi etenak?

Besteren artean, erraztu egiten du beste konpainia eta profesional batzuekiko bateragarritasuna, baita ordutegi desberdinak dituztenean ere. Gainera, bazkaltzeko egiten diren geldialdiak baliagarriak izan daitezke loturak sendotzeko langileen artean, eta horrek giro ona sortzen du lantokian.

Frantzian, produktibitatea %27 handiagoa da Espainian baino, eta han 35 orduko lanaldia daukate (5 ordu gutxiagokoa). Ordu gehiagoan lan eginda gehiago produzitzen al da?

Ez, bistan da lan gehiago egiteak beti ez dakarrela gehiago produzitzea. Lehentasuna da denbora eraginkortasunez kudeatzea eta jarritako helburuak betetzea.

Zenbait adituk dio lanaldi hori kaltegarria dela langileen osasunerako, errazagoa delako estresa edukitzea, ez duelako behar bezain ongi atseden hartzen edo zaila izan daitekeelako kirola egiteko tarte bat aurkitzea.

Egiaz, lan mota kontuan hartuta, joan-etorrietako denbora eta norbanako bakoitzaren egoerak, beti aurki ditzakegu argudioak lanaldi jarraituaren alde edo etenaren alde. Nire aholkua da enpresarekin negoziatu eta irtenbiderik egokiena bilatzea.

Langileen ongizatea eta motibazioa Europan izeneko txostenak esaten du (Edenred eta Ipsos etxeek argitaratu dute) Espainian lau herritarretatik bat kezkatua dagoela laneko ordutegiarekin. Eta %41ek esaten dute ez daudela pozik lan bizitzaren eta bizitza pertsonalaren orekarekin.

Egin diren aurrerapenak eta ahaleginak eginagatik ere, oraindik ere bide luzea dago alderdi horiek egoki bateratzea lortzeko. Eta lortuko bada, ez da aski enpresen konpromisoa, administrazioena ere behar da, eta behar adina zerbitzu jarri behar dute hezkuntza arloan, eta berdin adingabeei eta mendekotasunak dituztenei arreta eskaintzeko ere; horiek, gainera, edozeinek ordaintzeko modukoak izan behar dute, eta laneko ordutegiekin bateragarriak.

Langileen motibazioa eta laneko produktibitatea lanaldi motaren araberakoa da bakarrik (jarraitua edo etena), edo badira eragin dezaketen beste faktore batzuk ere?

Ez, eragina izaten dute lan baldintzek ere, langileen itxaropenek eta ahaleginaren eta bikaintasunaren kulturarekin zerikusia duten heziketa faktoreek eta faktore sozialek.

Hau interesa dakizuke:

Infografias | Argazkiak | Ikerketak