Saltatu nabigazio-menua eta joan edukira

EROSKI CONSUMER, kontsumitzailearen egunkaria

Bilatzailea

Fundazioaren logotipoa

EROSKI CONSUMERen kanalak


Kokaleku honetan zaude: Azala > Papereko argitalpena >

Artikulu hau itzulpen automatikoko sistema batek itzuli du. Informazio gehiago, hemen.

Euskarara itzultzeko sistemek aurrerapen handiak izan dituzte azken urteotan, baina oraindik badute zer hobetua. Hobekuntza horren parte izan nahi? Aukeratu esaldi osoak nahieran, eta klikatu hemen.

: Gizentasuna sustatuz.

EZ DAKITE IRAKURTZEN, BAINA BI URTEREKIN ASKI ONGI BEREIZTEN DUTE MARKA BAT BERE LOGOARI ESKER. ZORTZI URTE EGITEN DITUZTENEAN, IRAGARKI ASKO ETA ASKO HAIEN BILA JOATEN DIRA ZUZENEAN, ETA ESKAINTZEN DIZKIETEN PRODUKTUAK EZ DIRA HAIN OSASUNGARRIAK. HAURREI BEGIETATIK SARTZEN ZAIZKIE, ETA AHOAREKIN ESKATZEN DITUZTE. HAURREN GIZENTASUNAK ERAGITEN DITUEN ARAZO ASKO TELEBISTAN HASTEN DIRA.

Gizentasuna sustatuz.

Ikerketek diotenez, baliteke telebistako publizitate horrek azaltzea zergatik sortzen den gizentasuna hainbat haurretan; zehazki, kasuen %16 eta %40 artean eragin ditzakeela dio Elikagaien Publizitatea eta Osasuna artikuluak. Haurren Gizentasuna Zaintzeko Europako Ekimenak ohartarazi zuen bere garaian (OME Osasunaren Mundu Erakundearen tresna da) neska-mutilen %40 inguruk gehiegizko pisua daukatela Espainian: horietan artean, gizentasuna daukate mutikoen %19k (ia bostetik batek) eta neskatoen %17k. Eta arazoa handitzen ari da, gainera.

Espainiako herritarren Elikadura Ohituren eta Nutrizio Egoeraren inguruko Azterketan ageri denez (ENPE izena du, 2015ean sustatu zuen Eroski Fundazioak), 6 eta 9 urte arteko haurren gizentasun tasa %22,8 handitu da 2000. urtetik. Haurrek pantailen aurrean ematen duten denbora da gizentasun tasa horien arrazoietako bat (astean 6,79 ordu egoten dira telebistaren aurrean eta beste 3,56 gailu elektronikoekin jolasten). Eta ez sedentarismoa sustatzen dutelako bakarrik, baita haurrek elikagaien inguruan ikusten duten publizitaterik gehiena produktu osasungaitzena delako ere (jan ere horiek egiten dituzte gero).

ZER EGIN DAITEKE.

Epidemia hori zenbaterainokoa den ikusita, OMEk dokumentu bat argitaratu zuen 2015ean, eta finkatu egin zuen, produktu horiek iragarri ahal izateko, gehienez zenbateko kopuruetan eduki zitzaketen osagai batzuk. Murrizketa batzuk ezarri zituen 17 sailetan (ikus 54. orrialdeko zutabea): produktu horiek 100 gramo bakoitzeko daukaten azukre, gatz edo gantz kopuruak gainditu egingo balu gehienezko muga hori, ezingo litzateke iragarri.

Espainiako Estatuan, ordea, ez da kontuan hartzen gomendio hori. “Hartuko balitz, galarazi egin beharko lirateke iragarki guztiak”, adierazi du Miguel Angel RoyoBordonadak. Espezialista da Medikuntza Prebentiboan eta Osasun Publikoan, eta haurrentzako telebista kate bateko iragarkiak aztertu ditu bere azken ikerketan. OMEk eskatu du, bestalde, elikadura txarrarekin zerikusia duten gaixotasunen epidemiari aurre egiteko, arautu egin behar dela publizitate argi eta publikoaren eremua, baina hori ere ez da egin.

PAOS kodea baino ez dago (Adingabeei Zuzendutako Elikagaien Publizitatea Autoarautzeko Kodea), elikagai ekoizleek eurek sortua 2005ean. Borondatezkoa da horri atxikitzea, eta eraginkortasun oso kaskarrekoa, zenbait ikerketak frogatu duenez. “PAOS kodearen gisako gauza eder bat eduki, eta lotsagarria da hain modu eskasean bete izana”, adierazi du Francisco Ojuelosek, Elikadura arloko Zuzenbidean diharduen abokatuak.

Dena dena, badago itxaropena eta adibide egokiak ere bai. Herrialde batzuk aski neurri egokiak ezartzen ari dira. Txilen, elikagaien publizitateari buruzko lege zorrotz batekin, %22 murriztu dute edari azukretsuen kontsumoa. Lege horrek galarazi egiten du osagai batzuk kopuru handietan dituzten elikagaien publizitatea egitea (kaloriak, gantzak, azukreak, gatza…), baldin eta 14 urtetik beherakoengana iristeko erabiltzen baditu aurkezpen grafikoa, sinboloak eta pertsonaiak. Horretaz gain, iragarkiak emateko ordutegia mugatu egiten du telebista eta zinema zerbitzu guztietan. Erresuma Batuan hasiak dira publizitatea arautzeko neurriak ezartzen, eta Gobernua aztertzen ari da elikagai ez-osasungarrien publizitatea kentzeko aukera haurren ordutegitik. Royo-Bordonadaren iritziz, erraza da irtenbidea: “OMEren murrizketak erabili behar dira eta horiek betetzen dituztenak bakarrik iragarri, haurren ordutegia osorik babestu eta bitarteko digitaletan egiten den publizitatea kontro-

IRAGARKI GALARAZIAK

Honako gomendio hauek eman ditu OMEk haurren ordutegian publizitatea kontrolatzeko. Zer-nolako produktuak iragarri daitezke eta zer-nolakoak ez:

Inolako mugarik gabe iragarri daitezke:

  • Haragi freskoa eta izoztua, hegazti haragiak, arrainak eta antzeko produktuak, eta arrautzak.
  • Fruta, berdura eta barazki freskoak edo izoztuak.

Ez lirateke iragarri behar:

  • Txokolatea eta gozogintzako produktuak, barratxo energetikoak eta postreak.
  • Opilak, gaileta gozoak eta pastelak.
  • Izozkiak.
  • Zukuak eta edari energetikoak.

Nutrizio arloko mugak dituen publizitatea (produktuen azukre, gantz eta gatz kopurua hartzen da neurritzat):

  • Aperitibo gaziak. Azukre erantsirik batere ez dutenak bakarrik iragarri behar lirateke, eta gatza gehienez 0,1 gramo dutenak 100 gramo bakoitzeko.
  • Gosaritako zerealak. 10 gramo gantz, 15 gramo azukre eta 1,6 gramo gatz baino gutxiago dutenak bakarrik.
  • Jogurtak, esne hartzituak, kremak eta antzekoak. 2,5 gramo gantz, 2,0 gramo gantz saturatu, 10 gramo azukre eta 0,2 gramo gatz baino gutxiago dutenak bakarrik.
  • Gaztak Gantza 20 gramotik behera eta gatza 1,3 gramo baino gutxiago dutenak bakarrik.
  • Aurrez egindako janariak eta platerak. 10 gramo gantz, 4 gramo gantz saturatu, 10 gramo azukre, 1 gramo gatz eta 225 kcal/100 g baino gutxiago ematen dutenak bakarrik.
  • Gurina eta beste gantz eta olio batzuk. Gantz saturatua 20 gramotik behera eta gatza 1,3 gramo baino gutxiago dutenak bakarrik.
  • Ogia eta gisako produktuak. 10 gramo gantz, 10 gramo azukre eta 1,2 gramo gatz baino gutxiago dutenak bakarrik.
  • Pasta freskoa edo lehorra, arroza eta beste zereal batzuk. 10 gramo gantz, 10 gramo azukre eta 1,2 gramo gatz baino gutxiago dutenak bakarrik.
  • Haragi prozesatuak, hegaztiak eta arrain prozesatuak. Gantza 20 gramotik behera eta gatza 1,7 gramo baino gutxiago dutenak bakarrik.
  • Frutak, berdurak eta barazki prozesatuak. 5 gramo gantz, 10 gramo azukre eta 1 gramo gatz baino gutxiago dutenak, eta azukre erantsirik ez batere.
  • Saltsak eta ongailuak, zabaltzeko/dippeatzeko produktuak barne. 10 gramo gantz eta 1 gramo gatz baino gutxiago dutenak, eta azukre erantsirik ez batere.
  • Esnezko edariak. 2,5 gramo gantz baino gutxiago dutenak bakarrik, eta azukre erantsirik eta eztitzailerik ez batere.
  • Freskagarriak. Azukre erantsirik eta eztitzailerik batere ez dutenak bakarrik.

Eduki honen barruko orrialdekatzea

Hau interesa dakizuke:

Infografiak | Argazkiak | Ikerketak