Saltatu nabigazio-menua eta joan edukira

EROSKI CONSUMER, kontsumitzailearen egunkaria

Bilatzailea

Fundazioaren logotipoa

EROSKI CONSUMERen kanalak


Kokaleku honetan zaude: Azala > Papereko argitalpena >

Artikulu hau itzulpen automatikoko sistema batek itzuli du. Informazio gehiago, hemen.

Euskarara itzultzeko sistemek aurrerapen handiak izan dituzte azken urteotan, baina oraindik badute zer hobetua. Hobekuntza horren parte izan nahi? Aukeratu esaldi osoak nahieran, eta klikatu hemen.

Erosketa Gida: urdaiazpikoa : Urdaiazpiko mota eta kalitate desberdinak ezagutzea

Ugari ematen ditu bitaminak, mineralak eta kalitate handiko proteinak, eta Espainiako Estatuan herritar bakoitzak 400 gramo inguru jaten ditu hilean

Urdaiazpiko mota eta kalitate desberdinak ezagutzea

Urdaiazpiko motak

Urdaiazpikoa zer txerri arrazatatik datorren kontuan hartuta, bi urdaiazpiko mota bereizten dira (asko sinplifikatuz) Iberiar txerria bada, “iberiar urdaiazpikoa” izango da, eta txerri zuriaren aldaera batena bada, “urdaiazpikoa” edo “urdaiazpiko ondua” izango da. Bereizketa horri, dena den, zenbait ñabardura egin behar zaizkio. Iberiar urdaiazpikoa

2014. urtean argitaratu den Errege Dekretu batek arautu egin du iberiar urdaiazpikoaren merkaturatzea, eta bi izen finkatu ditu:

  • “Ezkur urdaiazpikoa”, animaliak ezkurra, belarra eta larreetako baliabide naturalak bakarrik jan baditu (ez badu pentsurik jan).
  • “Landa urdaiazpikoa”, animaliak larreko edo landako baliabideak eta pentsuak jan baditu.
  • “Pentsu urdaiazpikoa”, animalia pentsuarekin bakarrik elikatu bada.

Txerriaren elikadurak eta arrazak baldintzatzen dituzte, neurri handian, urdaiazpikoaren ezaugarri sentsorialak eta zaporea. Era berean, “Pata negra” aipamena ere erabil daiteke, baldin eta %100 iberiarra den ezkur urdaiazpikoa bada; “Dehesa· edo “Montanera” aipamenak, berriz, “ezkur urdaiazpikoaren” sailean soilik erabil daitezke.

Eta ez da hor bukatzen kontua, zeren urdaitegietan arretaz begiratzen badugu, ikusi baitugu urdaiazpikoek zigilu bat daramatela, kolore batekoa baino gehiagotakoa izan daitekeena. Kolore bakoitza salmenta-izen bati dagokio:

  • Beltza: Ezkur urdaiazpikoa, %100 iberiarra
  • Gorria: Ezkur urdaiazpiko iberiarra
  • Berdea: Landa urdaiazpiko iberiarra.
  • Zuria: Pentsu urdaiazpiko iberiarra.

Ingurumen, Landagune eta Itsas Inguruetako Ministerioak (2008-2011 legegintzaldian izan zuen izen hori) Jatorri Izen batzuk eman zizkion Espainiako zenbait eskualderi (eta zenbait urdaiazpikori). Horretarako, iberiar urdaiazpikoek ezaugarri jakin batzuk bete behar dituzte. Legeak honako jatorri izen hauek onartzen ditu iberiar txerriarentzat:

  • Iberiar Urdaiazpikoa JI
  • Guijueloko Urdaiazpikoa
  • Iberiar Urdaiazpikoa JI
  • Huelvako Urdaiazpikoa
  • Iberiar Urdaiazpikoa JIB
  • Los Pedroches eta Iberiar Urdaiazpikoa JI
  • Dehesa de Extremadura

Izen horiek (CE) 510/2006 zk-ko Europako Araudiak babesten ditu legez, Europako Batasuneko Kontseiluarenak.

Urdaiazpiko ondua

Urdaiazpiko ondua “espezialitate tradizional bermatua” da, mendiko klima hotz eta lehorrean hazitako txerriekin egina eta baldintza jakinak izan behar dituena pisuari, tenperaturari eta gantzaren lodierari dagokionez; horrekin batera, kalitate handiko ezaugarri organoleptikoak eduki behar ditu. Onespen Ziurtagiria eskatzeko eta “Urdaiazpiko Ondua” izen erregistratua erabili ahal izateko, Ziurtatze Batzorde batek ebaluazio bat egin eta izen hori erabiltzeko baimena eman behar dio enpresari. Europako 2082/92 Araudiak zehazten ditu zer-nolako ezaugarriak izan behar dituen elaborazio prozesuak, eta hiru kalitate bereizten ditu, ontzeko denbora kontuan hartuta:

  • Bodega urdaiazpikoa. 9 hilabetetik 12 hilabete artean onduan.
  • Erreserba urdaiazpikoa. 12 hilabetetik 15 hilabete artean onduan.
  • Erreserba handia urdaiazpikoa. 15 hilabetean baino gehiagoan onduan.

Eta urdaiazpiko onduan ere, badira zenbait jatorri izen: Teruelgo Urdaiazpikoa edo Trevélezko Urdaiazpikoa, adibidez.

Nola ezagutu urdaiazpiko on bat

Urdaitegian erosketak egiteak zorizko jolas baten antza izaten du zenbaitetan: intuizio pixka batekin eta zorte on apur batekin, sari eta guzti joan gaitezke etxera. Dozenaka urdaiazpiko eta txerri-beso izaten dira salmahaian, zein baino zein itxura hobekoa. Nola jakin zein den onena? Nork ez du noizbait sentitu erosketak itsu-itsuan egiten ari dela? Zalantza horiek gainditzeko eta erosketa egiteko orduan ongi hautatzeko, komeni da zenbait kontzeptu argi edukitzea. Horien artean:

  • Haragiak kolore gorrixka izan behar du, eta ukituta sendoa izan behar da, antzeman egin behar da produktua bederatzi hilabetez egon dela, gutxienez, lehortegian (onena urtebete edo gehiago egotea da).
  • Gihar arteko gantzak modu homogeneoan banatua egon behar du, eta ez du eduki behar ez gantz gehiegi, ez gutxiegi.
  • Kanpoko gantzak ere uniformea izan behar du, eta ez horixkegia, zeren horrek adierazi nahiko bailuke urdaiazpikoa zaharmindua dagoela edo zahartuegia.
  • Zenbait urdaiazpikoren zatitxo batzuk probatzea metodo ona da gehien zein gustatzen zaigun jakiteko (prezioak ere badu eragina, jakina).

Eduki honen barruko orrialdekatzea

Hau interesa dakizuke:

Infografiak | Argazkiak | Ikerketak