Saltatu nabigazio-menua eta joan edukira

EROSKI CONSUMER, kontsumitzailearen egunkaria

Bilatzailea

Fundazioaren logotipoa

EROSKI CONSUMERen kanalak


Kokaleku honetan zaude: Azala > Papereko argitalpena >

Artikulu hau itzulpen automatikoko sistema batek itzuli du. Informazio gehiago, hemen.

Euskarara itzultzeko sistemek aurrerapen handiak izan dituzte azken urteotan, baina oraindik badute zer hobetua. Hobekuntza horren parte izan nahi? Aukeratu esaldi osoak nahieran, eta klikatu hemen.

: Txileko zigiluak

Munduan 10 etiketa mota baino gehiago daude ontzien aurrealdean jartzekoak, baina Nutri-Scorek bakarrik betetzen ditu Osasunaren Mundu Erakundeak ezarritako baldintza guztiak. Kritika batzuk jaso dituen arren, sistema horrek (Oxford-eko Unibertsitateak sortu zuen, 2005ean) hainbat abantaila eskaintzen du beste batzuen aldean, adibidez Txileko ohar sistemaren eta NutrInform Battery Italiako apustu berriaren aldean.

Txileko zigiluak

Nutri-Score kritikatzen dutenek Txileko zigiluekin alderatzen dute. Etiketa hori 2016. urtean ezarri zuten herrialde hartan, eta behartu egiten du ontzietan zigilu beltz bat jartzera kopuru handietan ematen dituenean azukreak, gantz saturatuak, sodioa edo kaloriak. Nancy Babioren iritziz, ez dago bi etiketa horiek alderatzerik, biek helburu zeharo desberdinak baitituzte. “Txileko etiketak osagai zitrikoen berri ematen du, ez besterik, elikadura osasungarria egiteko; ez du nutrizio arloko laburpen bat egiten Nutri-Scorek bezala. Elkarren osagarriak ere izan litezke: Nutri-Scorek ondorio orokorra eskaintzen du eta Txileko zigiluak, berriz, produktuaren osagai “txarrak” nabarmentzen ditu. Baina Txileko etiketak ere baditu bere mugak eta birformulazioak”.

Aldaketak mugetan

Txileko etiketa eguneratu eta doitu egin dute azkenaldian. “Orain dela bost urte ezarri zutenean, osagai bakoitzaren mugak oso goian jarri zituzten. Adibidez, 2016an erabaki zuten, elikagai batek gatz asko zuela esateko, 800 mg sodio eduki beharko zuela. Hori izugarri da. Bi urte pasatu ondoren, sistemak 400 mg-ra murriztu zuen muga. Antzeko zerbait gertatu zen azukrearekin”, azaldu du Babiok.

Produktuen birformulazioa 

Nutri-Scoreri buruz esan izan da trikimailuak erabiltzera eraman ditzakeela enpresak puntuazioa hobetzeko, zenbait produktu birformulatuz, adibidez azukrea murriztuta edo zuntz asko duten mantenugaiak erantsita. Baina Txileko etiketak ere eragin ditu birformulazioak. FAOk eta Txileko Unibertsitateko Nutrizioko eta Elikagaien Teknologiako Institutuak (INTA) egindako ikerketa batek ondorioztatu zuen azterturiko produktuen %15etan ekoizleek birformulatu egin zituztela guztizko azukreen eta sodioaren kantitateak. Horrela, %7k moldatu egin zituzten formulak, “azukre asko” zuten elikagaien sailean sartuta zeudelako, eta %5ek berdin egin zuten “sodio asko” zuten saileko elikagaiekin. Elikagaiak multzoka hartuta, hestebeteetan egin zen aldaketa gehien, gosariko zerealetan, esneetan eta edateko esnekietan.

Marka batzuek –Nestlé, En Línea eta Quaker-ek esaterako– eztitzaileak erabili dituzte azukreen ordez zigilua ontzietatik desagerrarazteko, sistema horrek ez baititu kontuan hartzen, eta, gainera, ez dute horien berri adierazteko betebeharrik, Espainian ez bezala. Jordi Salasen iritziz, dena den, birformulazioak onak izan daitezke. “Hori da azken helburuetako bat: enpresek lan egin dezatela produktu osasungarriagoak ekoizteko. Tranpa salagarri batzuk egon daitezke, baina produktu bat birformulatzea gatz eta azukre gutxiago eduki dezan, albiste ona da hori”.

Mantenugaien konbinazioa ez da kontuan hartzen 

“Mantenugai kritikoetan bakarrik oinarritzen diren etiketek muga deigarri samarra izaten dute: egon liteke elikagai bat gatzean puntuzio txarra duena baina askoz mantenugai baliotsuagoak dituena”, azaldu du Babiok. Merkatuan ehunka konbinazio dago eta horrek zaildu egiten du kontsumitzaileen erabakia: zer da hobea, gatz asko izatea edo gantz saturatu asko? Alderdi horretan, hainbat analisi eta azterketak onartu du Nutri-Scorek duen indargunerik handiena hauxe dela: begiratu batean erraz interpretatzeko modua ematen duela. Kontsumitzaileek ere horixe diote: Kontsumitzaile eta Erabiltzaile Kooperatiben Espainiako Konfederazioak (Hispacoop) Espainiako Kontsumo Ministerioaren laguntzaz egindako inkesta batean ageri denez, hamarretik bederatzik adierazi dute Nutri-Scorek lagundu egiten diela produkturik osasungarrienak bereizten.

Eduki honen barruko orrialdekatzea

Hau interesa dakizuke:

Infografiak | Argazkiak | Ikerketak