Saltatu nabigazio-menua eta joan edukira

EROSKI CONSUMER, kontsumitzailearen egunkaria

Bilatzailea

Fundazioaren logotipoa

EROSKI CONSUMERen kanalak


Kokaleku honetan zaude: Azala > Papereko argitalpena >

Artikulu hau itzulpen automatikoko sistema batek itzuli du. Informazio gehiago, hemen.

Euskarara itzultzeko sistemek aurrerapen handiak izan dituzte azken urteotan, baina oraindik badute zer hobetua. Hobekuntza horren parte izan nahi? Aukeratu esaldi osoak nahieran, eta klikatu hemen.

: 10 sistema, denak desberdinak

Munduan 10 etiketa mota baino gehiago daude ontzien aurrealdean jartzekoak, baina Nutri-Scorek bakarrik betetzen ditu Osasunaren Mundu Erakundeak ezarritako baldintza guztiak. Kritika batzuk jaso dituen arren, sistema horrek (Oxford-eko Unibertsitateak sortu zuen, 2005ean) hainbat abantaila eskaintzen du beste batzuen aldean, adibidez Txileko ohar sistemaren eta NutrInform Battery Italiako apustu berriaren aldean.

10 sistema, denak desberdinak

Gaur egun, nutrizio arloko hamar etiketa inguru daude munduan; horietako batzuk abian daude dagoeneko, eta beste batzuk aurki egongo dira. Batzuk borondatezkoak dira, adibidez Nutri-Score, zeina onartua baitago Portugalen, Espainian, Austrian, Belgikan, Frantzian, Alemanian, Luxenburgon eta Suitzan; eta berdin Keyhole sistema ere, zeina ezarria baitago Danimarkan, Islandian, Lituanian, Norvegian eta Suedian, edo Traffic Light Erresuma Batuan. Beste batzuk, berriz, nahitaez erabili beharrekoak dira jatorriko herrialdeetan, adibidez Txile, Peru, Brasil, Ekuador, Israel eta Australiako nutrizio zigiluak.

Etiketak bi multzotan sailkatu daitezke: mantenugaiei erreparatzen dietenak (osasunarentzat kritikoak diren osagaien inguruko informazioa bakarrik ematen dute, adibidez azukrearen, gantzen eta gatzaren ingurukoa) eta laburpen sistemak, zeinak produktuaren ebaluazio global bat eskaintzen duten nutrizio edukiari dagokionez eta sinbolo, ikono edo puntuazio bakarrean sintetizatzen duten produktuaren kalitatea. Hor sartzen da Nutri-Score. Sistema bakoitzak, ordea, bere prozesua dauka. “Nutri-Scorek eta Australiako sistemak bakarrik hartzen dituzte kontuan mantenugai guztiak, eta beste batzuek, aldiz, gatz kantitatea edo gantz azido saturatuena bakarrik nabarmentzen dute. Baina Australiakoarekin, adibidez, inor ez zen kexatu orain Nutri-Score-rekin bezala”, adierazi du Salasek.

Industriaren proposamena

Espainian ezarriko zutela iragarri bezain laster, “etiketen gerra” baten erdian egokitu zen Nutri- -Score: elikagaien arloko 10 korporazio handienetatik bostek (Mondelez, Nestlé, PepsiCo, Coca- -Cola eta Unilever) beren etiketa sistema atera nahi izan zuten, koloreetako irizpide eta kode batzuetan oinarrituta (eredutzat elikagaiaren 100 gramo hartu beharrean, errazio bat hartu nahi zuten, nahiz eta neurri hori ez duen arautu elikagaien arloko ezein erakundek). Azkenerako, hala ere, Nutri- -Score nagusitu zen, eta beste proposamen hori baztertu egin zen, “ulertzen ez zelako”. Nancy Babiok argitu duenez, “ontzien atzealdean izaten den etiketa tradizionalaren itzulpena baino ez da Nutri-Score. Etiketa bizia da eta, beste guztiek bezala, doikuntza txiki batzuk behar ditu, baina ez diezaiokegu gehiago eskatu, egoki betetzen baitu gaur egun nahitaezkoa den guztia”.

Nutri-Score sistemaren aldeko literatura zientifikoa oso handia da. Journal of Behavioral Nutrition and Physical Activity aldizkarian argitaratu da ikerketarik berrienetakoa, eta hor ageri denez, Nutri-Score zigiluak %3,4ko prebentzio tasa lor lezake dieta kaskarrak eragindako heriotzetan, eta beste batzuek, berriz, adibidez Health Star Rating System delakoak (Australia) eta Traffic Light-ek (Erresuma Batua) %2,8ko eta %1,1eko tasa izango lukete”. Bestalde, Frantziak egin dituzten azterketa esperimental batzuek erakutsi dute Nutri-Scorek bakarrik laguntzen duela nabarmen murrizten lipidoak, gantz azido saturatuak eta sodioa erosketa saskian. Beste etiketa batzuekin alderatuta, Nutri-Score agertu da eraginkorrena kontsumitzaileen jokabideetan eragiteko (bereziki produkturik merkeenak erosten dituztenengan).

Nor dago nutri-score etiketaren atzean? 

Nutri-Scorek oinarrian duen algoritmoa 2005ean sortu zuen Oxfordeko Unibertsitateko ikertzaile talde batek, eta helburua zen haurrentzako elikagai osasungaitzen publizitatea arautzea. Ondoren onespena eman zioten Elikagaiak Arautzeko Agentziak (Erresuma Batua) eta 36 ikerketa zientifikok baino gehiagok. Horren ondotik, 2017an Frantziak erabaki zuen ezarri egingo zuela, osasun sistema modernizatzeko legea betetzeko helburuz, non aurreikusia zegoen etiketa bat sortzea elikagaiek nutrizio arloan ematen duten informazioa errazago ulertzeko; Nutrizio arloko Epidemiologia Ikertzeko Taldearen laguntza izan zuen horretarako: batzorde publiko bat da horrako hori, Serge Hercberg Nutrizioko katedradunak zuzendua eta Frantziako Elikagaien Segurtasun Agentziak eta Osasun Publikoaren Goi Kontseiluak gainbegiratua.

“Hiru helbururekin sortzen da Nutri-Score. Lehenbizikoa da familia bereko elikagaien nutrizio kalitatea alderatzea: adibidez, olo malutak eta zereal txokolatedunak, edo haragi lasagnak eta arrainez edo espinakaz eginak. Bigarrenik, baliagarria izan nahi du marka batek eta besteak mota bereko elikagaiak eskaintzen dituztenean horiek alderatzeko. Hau da, alderatu egin ditzake txokolatez beretiko zereal marka batek eta beste marka batek eskaintzen dituzten produktuak”, azaldu du Babiok. “Azkenik, familia desberdinetako elikagaien kalitatea ere alderatzen du. Hemen garrantzitsua da elikagai horiek egoera edo une berean jatekoak izan behar dutela (postreak izan dai tezke, adibidez jogurtak eta arroz esnea)”. Sistema hori ezartzeko, azaldu du Salasek, interesa duen herrialde bakoitzak bi zientzialari independente izendatu ditu sistema zaindu dezaten eta beren jakintza eskain dezaten algoritmoa hobetzeko, horretarako beharra dagoenean. “Behin gutxienez bildu da batzordea lanari ekiteko”, adierazi du.

Eduki honen barruko orrialdekatzea

Hau interesa dakizuke:

Infografiak | Argazkiak | Ikerketak