Saltatu nabigazio-menua eta joan edukira

EROSKI CONSUMER, kontsumitzailearen egunkaria

Bilatzailea

Fundazioaren logotipoa

EROSKI CONSUMERen kanalak


Kokaleku honetan zaude: Azala > Papereko argitalpena >

Artikulu hau itzulpen automatikoko sistema batek itzuli du. Informazio gehiago, hemen.

Euskarara itzultzeko sistemek aurrerapen handiak izan dituzte azken urteotan, baina oraindik badute zer hobetua. Hobekuntza horren parte izan nahi? Aukeratu esaldi osoak nahieran, eta klikatu hemen.

Erosketa gida margarina edo gurina : Lehen zu, orain ni...

Lehenbizikoak gantz saturatu gutxiago ditu, urriago ematen ditu kaloriak eta gantz osasungarriagoak dauzka, baina biak dira neurrian eta noizbehinka hartzekoak

Lehen zu, orain ni...

Gurina edo margarina, zer ote da osasungarriagoa? Ez da atzo goizeko eztabaida. Margarina 70eko eta 80ko hamarkadan hedatu zen indar handiz, garai hartan frogatuta geratu baitzen gantz saturatuek areagotu egiten dutela odoleko kolesterola (gurinak ugari ematen ditu gantz horiek). Garai hartan, berariaz gomendatzen zuten gurina baztertu eta margarina hartzeko, gantz saturatu ugari hartzeak handitu egiten duelako bihotz-hodietako arazoak izateko arriskua. Handik hamar urtera, ordea, zenbait ikerketak erakutsi zuten hidrogenazio prozesuan (margarinak egiteko erabiltzen dena) “trans” erako gantz azidoak sortzen direla, eta animalia jatorriko gantzak baino are kaltegarriagoak direla. Ikerketetan ondorioztatu zenez, trans erako gantz azido ugari hartzeak, LDL kolesterola (“txarra”) igotzeaz gain, HDL kolesterola (“ona”) murriztu egiten du, arteria tentsioa igo eta zenbait minbizi mota errazago sorrarazi. Ikuspegia erabat aldatu zen, beraz, eta zenbait adituk gurina gomendatzeari ekin zioten, ez margarina.

Elikadura arloko industria, dena den, azkar mugitu zen. Teknologia berriak erabiltzen hasi zen margarina egiteko, prozesu horretan ez zedin sortu trans erako gantzik. Gaur egun, margarinek nekez izaten dituzte trans gantzak osasunari kalte egiteko adinako kopuruetan

Zer da hobea?

Trans gantzen auzia argitu ondoren, beste alderdi batzuk hartu behar dira aintzat osasungarriena zein den erabakitzeko: osotara zenbat gantz duten, zenbat gantz saturatu, zenbat sodio eta zenbat energia ematen duten.

Oro har, ohiko gurina da guztietan desegokiena maiz samar jateko. Margarina edo gurina hautatu erabakitzeko orduan, bada kontuan hartu beharreko datu garrantzitsu bat: gurin errazio batek, txigorki batean zabaltzeko erabiltzen dugunak, alegia (13 gramo inguru), 7 gramo gantz saturatu izaten ditu, eta margarinak, 2,5 baino gutxiago. Gurin errazio batek ematen dituen gantz saturatu horiek, eurek bakarrik, egunean gehienez hartzea komeni den kantitatearen erdia egiten dute (dieta estandar batean, 15 gramokoa da kopuru gomendatua). Gurinak eta margarinak dituzten gainerako mantenugaietan ere badira aldeak, baina ez dira hain adierazgarriak dieta bere osotasunean hartuz gero. Adibidez, gatza duen margarinak gainerako margarinek baino askoz sodio gehiago du, baina sodioari dagokion kopuru gomendatua gainditzeko (egunean 2,4 gramo), 23 errazio hartu beharko genituzke.

Kaloriei erreparatuta ere, margarina ateratzen da irabazten, gutxiago baititu: gurin errazio batek 97 kcal ematen ditu, eta margarina errazio batek 70 kcl.

Zer leku hartu behar du dietan

Gantzek oso funtzio garrantzitsuak dituzte gizakiongan: energia erreserba gisa jokatzen dute, larruazala eta ilea ongi egon daitezen laguntzen dute, gorputzeko tenperatura doitzeko balio dute eta hormonen funtzio funtsezkoak erregulatzeko ere bai. Espainiako Estatuan, ordea, dietarekin hartu beharreko energiaren %40 hartzen dute herritarrek gantzetatik, eta horrek gainditu egiten du Elikadura arloko Europako Agintaritzak ezartzen duen gehienezko muga (%35). Zientziaren arloan, dena den, ez dago guztiz argi gantzek, osotara hartuta eta motak bereizi gabe, zer neurritan gizentzen duten edo areagotzen duten bihotz-hodietako gaixotasunak izateko arriskua; izan ere, gertagarriagoa da kaloria gehiegi hartzeagatik gizentzea, kaloria horiek datozen lekutik datozela ere.

Honako beste baieztapen hau, ostera, inork gutxik jartzen du zalantzan: trans gantzen kontsumo gomendioak gainditzea arriskutsua dela. Trans erako gantz azidoek eragin kaltegarria dute bihotz-hodietako gaixotasunetan, eta areagotu egiten dute bihotzekoa emanda bat-batean hiltzeko arriskua eta 2 motako diabetesa izatekoa. Gaur egun badakigu Estatuko herritarrek trans gantzen bidez hartzen dutela energiaren %0,7, eta osasun agintariek %1ean jartzen dutela gehieneko muga. Esan dugun bezala, merkatuan dauden margarina gehienek ez daukate trans gantzik, eta, hortaz, gurin eta margarinek duten beste mantenugai “kezkagarriari” erreparatu behar zaio: gantz saturatuei. Osasun arloan eredu diren erakundeek behin eta berriz adierazi dute oso ongi dagoela margarinei trans gantzak kentzea, baina ordainetan ez litzaiekeela erantsi behar gantz saturatu gehiago.

Margarina marka batzuk omega-3rekin aberastuta etortzen dira, gantz azido berezi batekin alegia. Elikadura arloko Segurtasunaren Europako Agintaritzak ontzat jotzen du gantz azido horien inguruan zenbait aipamen egitea etiketan, adibidez odoleko kolesterol mailari eusten laguntzen dutela (baina ez murrizten), baina gure organismoari nola eragiten dioten aztertu duten ikerketetan ez da esaten osasuna hobetu egiten dutela edo zenbait patologiari aurre hartzeko balio dutela. Beraz, oraintxe esan dugun bezala, margarina edo gurina zer komeni den jakiteko, bakoitzak zenbat gantz saturatu ematen dituen hartu behar da kontuan. Gantz azido horiei buruzko azken berrikuste lana Erresuma Batuko Osasun Sailak egin du, eta berretsi egiten du mantenugai horiek murriztea komeni dela, arriskutsuak dira-eta bihotz-hodientzat. Espainiako Estatuko herritarrek dietarekin eskuratu beharreko energiaren %12 hartzen dute gantz saturatuetatik, eta kopuru horrek gainditu egiten du Osasunerako Mundu Erakundearen gomendioa (%10) eta Ameriketako Gida Dietetikoen Batzorde Zientifiko Aholku-emailearena ere bai (%7).

Gantz saturatuei dagokienez, edozein margarinak halako bi ditu gurinak. Eta margarina arinarekin edo light erakoaren alderatuta, bost halako. Gurin arinak, berriz, normalak ematen duenaren erdia dauka, baina edozein margarinak baino gehiago, hala ere. Hori dela eta, margarina hartzea da aukerarik egokiena. Bihotzaren Ameriketako Elkarteak egindako kalkuluen arabera, gosaritan gurinaren ordez margarina hartuz gero (hau da, gurina jateari utzi eta ordainetan margarina kantitate bera janda), urtean 3 kilo gantz saturatu hartzeari utziko genioke.

Kontsumo maiztasuna dela eta, berriz, Estatuko herritarrentzat egin diren elikadura gidek esaten dute bi elikagaiak noizbehinka eta neurrian jatekoak direla (Espainiako Nutrizio Elkarteak adosten ditu gida horiek). Ez da ahaztu behar, gure dietan leku handia hartuko balute, kaloria ugari emateaz gain, beste elikagai garrantzitsuagoak baztertzea ere ekar dezakeela horrek; adibidez, oliba olioa, fruitu lehorrak eta landare jatorriko beste produktu batzuk.

Eduki honen barruko orrialdekatzea

Hau interesa dakizuke:

Infografiak | Argazkiak | Ikerketak