Saltatu nabigazio-menua eta joan edukira

EROSKI CONSUMER, kontsumitzailearen egunkaria

Bilatzailea

Fundazioaren logotipoa

EROSKI CONSUMERen kanalak


Kokaleku honetan zaude: Azala > Papereko argitalpena >

Artikulu hau itzulpen automatikoko sistema batek itzuli du. Informazio gehiago, hemen.

Euskarara itzultzeko sistemek aurrerapen handiak izan dituzte azken urteotan, baina oraindik badute zer hobetua. Hobekuntza horren parte izan nahi? Aukeratu esaldi osoak nahieran, eta klikatu hemen.

Erosketa Gida: lekaleak : Elikagai funtzionalak?

Merkeak dira, gustagarriak eta ezinbestekoak dieta orekatua egiteko, baina komeni baino gutxiago jaten ditu jendeak

Elikagai funtzionalak?

Elikagai bat funtzionala dela esaten da haren eragin fisiologikoak ez datozenean mantenugaietatik (energia, proteinak, karbohidratoak, gantzak, mineralak edo bitaminak), beste substantzia batzuetatik baizik. Hori gertatzen da lekaleekin ere. Azken adibidea literatura zientifikoa sistematikoki berrikusi duen azterketa batek eman du: ondorioztatu duenez, lekaleak jateak nabarmen murrizten du arteria tentsioa, bai hipertentsioa duten pertsonengan eta bai ez dutenengan ere. Arteria hipertentsioak asko handitzen du garaia baino lehen hiltzeko arriskua, eta, beraz, oso komenigarria da lekaleak maiz jatea (gainera, nahi gabeko ondorioak hutsaren hurrenak dira hipertentsioaren aurkako botikek dituztenekin alderatuz gero).

Zer leku behar du dietan

Elikadura arloko giden gomendioetan ageri denez, lekale errazio bakoitzak 30 gramo izan behar lituzke (gordinik), eta astean 2-4 aldiz jan behar lirateke. Gaur egun jaten dugunaren bikoitza da ia: egunean 13 gramo ingurutan gabiltza orain. Baina bada esaten duenik kontsumoa are handiagoa ere izan daitekeela. Froga zientifiko asko eta askok nabarmentzen dute lekaleen onurak kontsumoaren hein berean handitzen direla: zenbait eta gehiago jan, hainbat eta onura gehiago. Hori dela eta, ez da harritzekoa Bihotzaren Ameriketako Elkarteak, adibidez, zera esatea: sarritan lekaleak jan behar liratekeela bigarren plater proteikoaren ordez (haragia edo arraina). Merkeagoa ere izango litzateke bada: 100 g haragi jatea 0,91 euro inguru kostatzen da eta 22 g proteina ematen dizkigu; proteina gehien duen lekaleak, ostera, sojak, 36 g proteina ematen dizkigu 100 g bakoitzeko eta 0,59 euro kostatzen zaigu, nabarmen gutxiago.

Lekale gehiago jateak kalte bakarra ekar dezake: eragozpenak sor ditzake urdail-hesteetan, baina kontsumoa oso bat-batean handituta gertatzen da hori. Halakorik ez sortzeko, lekaleak dietan poliki-poliki sartzea komeni da, gorputza ohituz joan dadin. Baina ez da hori funtzionatzen duen antidoto bakarra. Lekaleek hainbeste haize ez eragiteko, badira beste trikimailu edo aholku batzuk ere; adibidez, beratzen jartzea edo pure eginda jatea. Gogoan hartu behar da, edozein kasutan, hesteetako haizeak onak direla. Gastoenterologiako Ameriketako Elkargoaren arabera, egunean 10 eta 20 haize artean botatzeak adierazten du hesteak osasuntsu daudela.

Sukalderako aholkuak

Lekaleak era askotako plateretan erabil daitezke, eta horixe dute, hain zuzen, ezaugarririk aipagarriena. Gauzak ongi egiteko, honako aholku hauek aintzat hartzea komeni da.

  • Garbitu eta uretan pasatu. Aleen artean harritxoak, makilatxoak eta hazi hozituak izaten dituzte, eta kendu egin behar izaten dira. Lekaleak iragazki batean jarri eta ongi garbitu behar dira, ur ugarirekin, hauts eta zikin arrastoak erabat desagerrarazteko.
  • Beratzen jarri. Garbitu ondoren, beratzen jartzea komeni da (dilistak eta soja izan ezik, horiek azkar egosten dira eta). Egostera jarri aurretik, hidratatu egin behar izaten dira. Horrek bi abantaila ditu: azkarrago eta errazago prestatzen dira eta digestioa ere hobeki egiten da. Beratzeko erabili den ura baztertu egin behar da, hor disolbatzen dira-eta haizeak eragiten dituzten oligosakaridoetako batzuk.
  • Uraren tenperatura eta denbora. Beratzen jarri ohi diren lekalerik gehienak ur hotzetan sartzen dira (garbantzuak ur epeletan uzten dira, gatz eta guzti). Beste modurik ez dago horien azal gogorra eta almidoia guritu daitezen eta ongi egosita geratu daitezen. Egokiena da bezperako gauean jartzea beratzen eta 8-12 orduz edukitzea. Giroko beroarekin hartzidurarik gerta ez dadin, hozkailuan sartzea komeni da.
  • Kopurua. Hiru eta batekoa da proportzioa: hiru ur zati lekale zati bakoitzeko. Beratzeko erabili den ura baztertzea komeni da, baina sukaldariek babarrun beltzena erabili egiten dute (ongi garbituta). Era horretan, saihestu egiten da lekaleek kolorea gal dezaten (koloregabetuta, platera ez da izaten hain erakargarria).
  • “Irakinaldia moteldu”. Lekaleak oso-osoak eta leunak atera daitezen, trikimailu baliagarria izaten da irakinaldia moteltzea: ur hotza botatzea irakiten hastean, eta mantso-mantso egostera utzi. Garbantzuei ur beroa botatzen zaie, bestela eten egiten da irakinaldia eta ez dira guztiz egosten.
  • Gatza bukaeran. Ez da komeni irakiten ari denean eranstea gatza, gogortu egiten baitzaie azala. Lekalea guritu denean bota behar zaio, egosaldiaren bukaeran ia.

Eduki honen barruko orrialdekatzea

Hau interesa dakizuke:

Infografiak | Argazkiak | Ikerketak