Saltatu nabigazio-menua eta joan edukira

EROSKI CONSUMER, kontsumitzailearen egunkaria

Bilatzailea

Fundazioaren logotipoa

EROSKI CONSUMERen kanalak


Kokaleku honetan zaude: Azala > Papereko argitalpena >

Artikulu hau itzulpen automatikoko sistema batek itzuli du. Informazio gehiago, hemen.

Euskarara itzultzeko sistemek aurrerapen handiak izan dituzte azken urteotan, baina oraindik badute zer hobetua. Hobekuntza horren parte izan nahi? Aukeratu esaldi osoak nahieran, eta klikatu hemen.

: Kaloriak zaindu, bokadilloak neurtu eta kalitatea exijitu

Hondartzetan izaten diren salgune edo txosnetan, berez, ez da zertan okerrago jan, baina irizpide egokiz hautatzea komeni da, eta menu orekatuak egitea egunero

Kaloriak zaindu, bokadilloak neurtu eta kalitatea exijitu

Hondartzako salguneen jaki zerrendan, aparteko lekua hartzen dute ogitartekoek eta sandwichek. Patata tortilla, barazkiak eta atuna, urdaiazpikoa eta tomatea, oilasko paparra, gazta, txibiak, txahalkia… zer ez dute sartzen ogi tartean. Karbohidrato ugari ematen dute ogitartekoek (ogiagatik, noski), eta kalitate oneko proteinak ere bai (haragi eta arrainenak), eta horiei esker, ongi samar igaro ditzakegu bazkari edo afari osatu bat egin bitarteko orduak. Ogitartekoen ogiak ematen duen energia, karbohidrato konplexu eta almidoi gisan ematen digu (zuntz moduan ere bai, osoko irinez egindako ogia bada); proteina batzuk ere ematen ditu, eta gantz, mineral eta bitamina zenbait. Garrantzi gehien, hala ere, tartekoak du, barrenekoak, alegia: oilasko edo indioilar paparra, esaterako, askoz hobea da patea edo txorizoa baino, eta latako atuna ere bai, edo urdaiazpiko xerra bat tomatearekin. Gantz, gatz eta kaloria gehien duten produktuak kopuru txikietan jatekoak dira, eta noizean behin. Ogitartekoak, dena den, gustagarriak eta praktikoak izanda ere, ezin dira bihurtu ohiko plateren ordezko; plateretik jaten jarraitu beharra dago, nagusiki, bestela utzi egingo genioke-eta elikagai ezinbesteko batzuk hartzeari: barazkiak, lekaleak, haragia eta arraina.

Kaloriak kontatu

Hondartzako salguneetan gehien jaten diren jaki eta platerek zenbat kaloria ematen duten jakiteko, lagungarri gerta daiteke taula hau.

Elikagai errazioa (gramoak eta/edo mililitroak) Energia (kaloriak)
Patata minak (300 g patata) + itsaski saltsa (100 g) 867 + 580
Arrain frijitua (200 g) 422
Oliba berdeak, hezurrarekin (15 ale, 60 g) 66
Mantxako gazta (10 zatitxo, 50-75 g) 207-311
Kroketak (4 ale, 100 g) 186
Txipiroiak edo txibiak (10 ale, 100 g) 191
Ogia (xerra bakoitza, lau hatz lodi) 94
Freskagarria: botila (225 ml) / lata (300 ml) 90-120
Ardoa gaseosarekin, basoa bete (200 ml) 95
Sangria, basoa bete (200 ml) 142
Garagardoa: 1/5 garagardo (200 ml) 66

Jakien kopuruak hemendik atera ditugu: etxean jakiak neurtzeko taulak. Nutrizio eta dietetika klinika. Jordi Salas Salvado. Ed. Masson.

Hemendik atera ditugu elikagai kopuruak: Tablas de medidas caseras de alimentos. Nutrición y dietética clínica (Etxean elikagaientzat erabiltzen diren neurrien taula. Elikadura eta dietetika klinikoa). Jordi Salas Salvado. Ed. Masson.

Ezin da zernahi onartu

Elikadura-higieneari dagokion araudia bete behar dute elikagaiak eta edariak eskaintzen dituzten salguneek, eta Arriskuen eta Kontrolgune Kritikoen Analisiak (APPCC) ezartzen dituen printzipioen arabera jardun behar dute. Era berean, higiene-jarduera onak eta garbiketa- eta desinfektatze-programak ezarri behar dituzte, eta izurriak kontrolatzeko programak eta prebentzio-tratamenduak ere bai. Eta langileek, behar bezala prestatuak egon behar dute elikadurak eskuztatzeko eta elikagaien arloko segurtasuna zaintzeko. Administrazioak esaten du kontrolpean dauzkala saltoki horiek, eta ikuskatu ere egiten dituztela horiei lotutako hainbat alderdi: garraioa eta elikagaien kontserbazioa (ez da eten behar hotz-katea), egoitzaren azpiegiturak eta langileen prestakuntza. Kontsumitzaileei, dena den, adi egotea komeni zaie, eta jatekoa ematen duten salguneak izanik, zerbitzu egokia eman dezatela ez ezik, jarduera ere egokia izan dadila eskatu behar dute.

Nola jan ongi hondartzako salguneetan

  • Salguneetan ere egin daitezke otordu osasungarriak; plater eta jaki fresko eta arinak hautatu behar dira, entsaladak, zopa hotzak, gazpatxoak eta salmorejoa. Pintxoak eta ogitartekoak oso noizbehinka jatekoak dira.
  • Arroz plater bat edo fideua bat, haragiz edo arrainez hornitua badago, eta barazkiz lagundua, oso egokia izan daiteke; entsalada batekin osatuz gero, eta postrerako fruta hartuta, otordu bikaina egingo dugu.
  • Arraina gordinik edo gutxi eginda jatea arriskutsua izan daiteke, gerta baitaiteke Anisakis simplex izeneko parasitoa edukitzea. Elikadura-nahasmenduak eta alergia-erreakzioak eragiten ditu. Arraina era horretan jatekotan, izoztu egin behar da lehenik (legeak hala egintzen du, eta guk ere horixe eskatu behar dugu).
  • Maionesak ez du izan behar etxean egina, potoan saltzen dutena baizik, eta tortillek ongi mamituta egon behar dute, edo arrautza pasteurizatuz eginak bestela. Saihestu egin behar da oporretan salmonellosia harrapatzea.
  • Freskagarriak hartzekotan, ahal dela, light motakoak hartu: antzeko zaporea dute, kaloria gutxiago eta azukrerik ez.
  • Zenbait izozkik eta postre gozok hainbat kaloria, azukre eta gantz saturatu izaten dituzte, eta neurrian jatekoak dira, noizean behin.
  • Garagardoak, sangriak eta ardo gaseosadunak ez dute izaten alkohol asko, baina badute zertxobait, eta kaloriak ere badituzte; horregatik, horiei ere neurria hartu behar zaie, osasuna eta segurtasuna arriskuan jarri gabe.
  • Salguneak osasun arloko betebeharrak betetzen dituela ziurtatu behar dugu, eta langileek betetzen dituztela higieneko oinarrizko arauak.

Eduki honen barruko orrialdekatzea

Hau interesa dakizuke:

Infografiak | Argazkiak | Ikerketak