Saltatu nabigazio-menua eta joan edukira

EROSKI CONSUMER, kontsumitzailearen egunkaria

Bilatzailea

Fundazioaren logotipoa

EROSKI CONSUMERen kanalak


Kokaleku honetan zaude: Azala > Papereko argitalpena >

Artikulu hau itzulpen automatikoko sistema batek itzuli du. Informazio gehiago, hemen.

Euskarara itzultzeko sistemek aurrerapen handiak izan dituzte azken urteotan, baina oraindik badute zer hobetua. Hobekuntza horren parte izan nahi? Aukeratu esaldi osoak nahieran, eta klikatu hemen.

: Gose emozionala: janaria bihurtu zait kontsolagarri

Emozioak baretzeko helburuz janaria erabiltzeak nahasmendu larriagoak eragin ditzake.

Nork ez du maite jatea? Gazta gratinatu baten testura urtua, puntu-puntuan egosita dauden berdura batzuen leuntasuna, txingarretan egindako haragi zati baten zapore leherketa… Janaria plazerari lotua dago, eta ospakizunetan ere ezinbesteko osagaia izaten da. Pandemia garaian, pantaila aurrean jarri ginen lagunekin trago bat eta mokadutxo bat hartzeko. Aperitiboak ere prestatu genituen mimo handiz senideekin partekatzeko distantziak gorabehera. Ekintza horietako zenbat egin ote genituen gosea edo egarria genuelako? Ezin da ukatu bizi garen testuinguruan plazeragatik jaten dugula askotan. Horri esaten zaio gose emozionala.

Gose fisiologikoa eta emozionala

Ordu batzuk egiten ditugunean ezer jan gabe, gure gorputzean prozesu multzo bat hasten da “protesta” egiteko eta mantenugaiak behar dituela jakinarazteko. Hesteko zelulek grelina jariatzen dute, gose eta asetasun irudipenarekin zerikusia duen hormona bat, eta gure pankreak intsulina sortzen du; ondorioz, jaitsi egiten da glukosa maila eta hainbatetan ahuldadea sentitzen dugu goseak gaudenean. Seinale horiek guztiak garunera iristen dira eta elikagai beharra dugula ikusarazten digute. Prozesu hori ez da berehalakoa. “Ondoez sentipen bat izaten da, gutxika-gutxika handituz joaten dena, eta maila gorenera iristen denean, edozein elikagai mota desio izaten dugu. Ez du axola izaten zer gustatzen zaigun gehiago eta zer gutxiago”, azaldu du Daniel Ursua dietista-nutrizionistak.

Jaten hastean baretu egiten da sentipen hori eta beste prozesu batzuk hasiko dira aseta gaudela ohartarazteko, baina horiek ere ez dira izaten berehalakoak. Asetasunaren seinaleak 20 minutu ere behar izaten ditu garunera iristeko. Badago, ordea, beste gose mota bat ere, “emozionala” esaten zaiona, eta hori ez dago lotua mantenugai faltari. Marc Ruiz psikologoa eta psikoterapeuta da, elikadura arloko jokabideen nahasmenduetan espezializatua, eta honela definitzen du: “Badaude elikagaiei loturiko sentipen atseginak, jan ondoren hor gelditzen direnak, erlaxatu egiten garelako. Izan daitezke zapore jakinek eragindakoak ere. Horrek esan nahi du, epe motzean, janaria bitarteko bat izan daitekeela antsietateari aurre egiteko. Janaldi emozionala horixe da, elikagaiak jatea ongi sentitu edo emozio desatseginak baretu daitezen”.

Gose fisiologikoa esango geniokeena ez bezala, gose emozionala bat-batean sortzen da, ez du zertan bat etorri otorduak egiteko izaten ditugun orduekin, eta elikagai jakin bat edo multzo jakin bat nahi izaten da. “Eguneroko hainbat egoeratan gertatzen da. Lanean egun bereziki gogorra izan dugunean, etxera iritsi eta pizza bat nahi izaten dugu, hanburgesa bat edo plazera eta ordain irudipena emango digun edozein janari mota”, erantsi du Daniel Ursuak.

Baina ez da gertatzen emozio ezkorrekin bakarrik. Otordu bat prestatzen ari garenean eta normalean jaten ez ditugun elikagai eta produktuak sartzen ditugunean eta ohi baino kopuru handiagoetan, hor ere gose emozionala agertzen da.

Publizitatea: emozioak salgai

Elikagaien industriako enpresa handiek diru asko inbertitzen dute asmo jakin batekin: saltzea. Pertsona bakoitzak gustu eta interes batzuk ditu. Mundu guztiak ez du maite txokolatea, pizza edo alkohola, baina denek badugu gauza bat: emozioak. Denek eduki dezakegu egun txar bat, nekatuta egon gaitezke edo zerbait ospatzeko gogoa eduki dezakegu. Iragarki askok jotzen dute emozio horietara modu batean edo bestean. Marka gutxik saltzen dituzte produktuak, gehienek esperientziak saldu nahi izaten dituzte.

Arazoa da iragarki horiek denek ikusten dituztela, janariarekin harreman ona dutenek eta ez dutenek ere bai. Eta egunero ikusten ditugun kanpaina askok jokabide arriskutsuak azaleratzeko bidea eman dezakete. Halaxe frogatu zuen Bartzelonako Unibertsitate Autonomoak eta Pompeu Fabra Unibertsitateak ean elkarrekin egin zuten ikerketa batek. Ondorioetan ageri denez, “publizitatean zenbait balio islatzeak modu erabakigarrian eragiten dio elikagaiekiko jokabide nahasien arazo sozial larriari”. Horren adibide dira janaria familiako gatazken “bitartekari” gisa darabilten publizitate kanpainak. Berdin gertatzen da sari gisa aurkezten dutenean lanegun gogor bati akabera jartzeko, gimnasioan saio bat egin ondorenerako edo harreman bat etendakoan egoerari buelta emateko.

Eduki honen barruko orrialdekatzea

Hau interesa dakizuke:

Infografiak | Argazkiak | Ikerketak