Saltatu nabigazio-menua eta joan edukira

EROSKI CONSUMER, kontsumitzailearen egunkaria

Bilatzailea

Fundazioaren logotipoa

EROSKI CONSUMERen kanalak


Kokaleku honetan zaude: Azala > Papereko argitalpena >

Artikulu hau itzulpen automatikoko sistema batek itzuli du. Informazio gehiago, hemen.

Euskarara itzultzeko sistemek aurrerapen handiak izan dituzte azken urteotan, baina oraindik badute zer hobetua. Hobekuntza horren parte izan nahi? Aukeratu esaldi osoak nahieran, eta klikatu hemen.

: Zerbaitetarako balio al du esnearen kaltzioak?

Funtsezkoa izaten da haurren eta nerabeen elikaduran, baina helduaroan, aldiz, ez da nahitaezkoa

Zerbaitetarako balio al du esnearen kaltzioak?

/imgs/20101101/alimentacion3.jpg
Pertsonak 25 urte egiten dituenean, gutxi gorabehera, hezurrek utzi egiten diote hazteari, eta handik gutxira, berriz, 30 edo 35 urtetatik aurrera, txikitzen hasten da hezur-masa. Kaltzio maila egokia edukitzeak lagundu egiten du etorkizuneko galerak orekatzen, baina helduaroan esnekiak janda hezur-hausturak saihestuko ditugula pentsatzea edo osteoporosiari aurre hartuko diogula uste izatea, funts zientifiko sendorik gabekoa da. Munduan aurkeztu den etorkizun-txostenik handienak, Nurses ‘Health Study’ delakoak, 34 eta 59 urte arteko 77.761 emakume aztertu zituen 12 urtez, eta ez du frogarik aurkitu esan ahal izateko kaltzio gehiago hartuz gero (esnearena, esnekiena edo dieta osoarena) murriztu egiten dela aldaka edo besaurrea hausteko arriskua. Beraz, oraindik ez da frogatu adin batetik aurrera esnekiak hartzeak lagundu egiten duela hezurrak sendotzen. Frogatua dago, aldiz, hausturak eta osteoporosia jasateko arriskua urritu egiten dela hesteek mineral hori xurgatzeko baldintzak hobetuta eta hezurrei kaltzioa galarazten dieten faktoreak desagerrarazita. Baina biderik eraginkorrena, ustez, eta dietari dagokionez, sodio eta animalia-proteina gutxiago hartzea dela pentsatzen da, bi horien gehiegizko kopuruak badu-eta zerikusia hezurrak kaltziogabetzearekin. Horri aurka egiteko, berriz, aukera egokitzat jotzen da barazki gehiago jatea (kaltzio eta magnesio ugari ematen dute) eta ariketa egitea, lagundu egiten baitute hezurren kaltziogabetzea apaltzen.

Esneari kaltziotik datorkio dohainik handiena, ugari izaten duelako. Are gehiago izaten dute fruitu lehorrek, lekaleek eta hosto berdeko barazkiek, baina esnearena, biobaliagarritasun handikoa da: gure organismoak gehiago xurgatzen du eta hobeki asimilatzen. Hauxe da horretarako arrazoia: esneak proportzio egokian dauzka kaltzio eta fosforoa, eta D bitamina, laktosa eta proteinak ere badituenez, horrek guztiak erraztu egiten du kaltzioa xurgatzea eta hezur-masan finkatu eta metatzea.

Esnea eta bitaminak

B multzoko bitaminak ematen ditu esneak, B12 bereziki, eta mineraletan, iodoa. D bitamina ere ugari ematen duela uste izaten du jendeak, baina ez da hala: ia ez dauka batere bitamina horretatik. Legearen ikuspegitik, ezin da esan esnea A eta D bitaminen “iturri” dela, ez baititu betetzen hori esan ahal izateko gutxienekoak (100 gramorekin, hartzea gomendatzen duten kopuruaren % 15 hartu behar genituzke makroelikagai horietatik).

Esne aberastuak

/imgs/20101101/alimentacion4.jpg
Esne aberastuek edo moldatuek -zuntza erantsi dietenak, laktosarik gabeak, bitamina eta mineral gehigarriak dituztenak, Omega-3 daramatenak…- elikadura-ezaugarri interesgarriak eskaintzen ahal dizkiote kontsumitzaileari (betiere, esnearen gisako elikagai hedatu eta estimatuari eransten zaizkiolako), baina ERSOKI CONSIMERen elikadura-adituen ustez, horiei ez zaie balio handiegia ere eman behar; izan ere, horietako gehienak ez dira ezinbestekoak herritar asko eta askorentzat. Europako Batasunaren araudi batek dioenez, esneari “aberastu”deitu ahal izateko, 10 mililitro bakoitzeko, Eguneko Kopuru Gomendatuaren (EKG) % 15, gutxienez, eman behar du nabarmenduta dakarren makroelikagai horretatik. Pertsona heldu batentzat, D bitaminaren EKG 5 mikrogramokoa da (mcg), eta EKG horren % 15, berriz, 0,75 mikrogramo dira; beraz, 100 mililitro bakoitzeko, D bitamina kopuru hori eman behar du, gutxienez, “D bitaminarekin aberastua” den esne batek.

Zuntz disolbagarria duten esne-produktuak

Egia esan, ez duten zuntz askorik ematen (2 gramo, 200 mililitro bakoitzeko), eta kopuru hori aski erraz lor daiteke beste elikagai batzuen bidez ere (ogia, lekaleak, osoko laboreak). Zuntza duten esne gaingabetu horien testura, ordea, esne osoak izaten duenaren antzekoa da, eta gainerako gaingabetuek baino ahogozo hobea uzten du. Landare-gantzez hornitutako esne kolesterolik gabeak, berriz, landare-gantz saturatugabeak izaten ditu, esnearen berezko gantz saturatuen ordez; osasungarriagoak dira landare-gantz horiek, eta esne hori egokia gertatzen da odol-hodietako eta bihotzeko eritasunak dituztenentzat.

Omega-3 duten esne-produktuak ere elikagai funtzionalak dira, honako definizio honen barrenean sartzen direnak, alegia: “Produktu moldatua, osagai bat edo gehiago erantsi edo kendu diotena, eta osagarrien artean, organismoaren oinarrizko funtzioei onerako eragiten dien bat daukana”. Eragin on hori etor liteke lagundu egiten duelako osasunari eta ongizateari eusten edo murriztu egiten duelako gaixotasunen bat pairatzeko arriskua. Omega-3 daukan esneak, adibidez, behi-esneak izaten duen gantz naturalaren ordez (saturatuaren ordez, zehazki), omega-3 gantz polisaturatugabea eduki ohi du, zeina hobea baita osasunarentzat. Baina esne horien elikadura-balioa edo elikadura-ekarpena, gantz horrekin aberasten dituzten beste jaki batzuena bezala (arrautzak, soja-edariak, galletak eta oliba antxoadunak), ez da oso handia, eta badira omega-3 gantzak askoz kopuru handiagoan ematen dituzten elikagaiak: izokina, hegaluzea eta amuarraina, adibidez. EROSKI CONSUMERek argitaratu duen azterketa batek erakusten duenez, omega-3rekin gehien aberastu dituzten produktuek halako 3, 4 eta 10 ematen dute gantz hori, hurrenez hurren, hiru arrain urdin horiek. Beraz, omega-3 esnea egiaz baliagarria izango da arrainari alergia diotenentzat edo, zerbaitegatik, arraina jan nahi ez dutenentzat. Dena dela, hazi-olioek (ekilorearena, artoarena, sojarena) eta fruitu lehorrek ere izaten dituzte omega-3 gantz azidoak.

Eduki honen barruko orrialdekatzea

Hau interesa dakizuke:

Infografiak | Argazkiak | Ikerketak