Saltatu nabigazio-menua eta joan edukira

EROSKI CONSUMER, kontsumitzailearen egunkaria

Bilatzailea

Fundazioaren logotipoa

EROSKI CONSUMERen kanalak


Kokaleku honetan zaude: Azala > Papereko argitalpena >

Artikulu hau itzulpen automatikoko sistema batek itzuli du. Informazio gehiago, hemen.

Euskarara itzultzeko sistemek aurrerapen handiak izan dituzte azken urteotan, baina oraindik badute zer hobetua. Hobekuntza horren parte izan nahi? Aukeratu esaldi osoak nahieran, eta klikatu hemen.

Osoko elikagaiak edo integralak : Beste zenbait jaki ere, 'osoko'

Osoko laboreez gain, frutak, berdurak, barazkiak, arraina eta itsaskia ere jan behar dira elikadura osatuagoa eta osoagoa izan dadin

Beste zenbait jaki ere, 'osoko'

Gure elikadura aberasteko bidean, bai makroelikagaiekin eta bai makroelikagai ez izan arren guztiz gomendagarri diren substantziekin, nahitaez, beste elikagai batzuk ere jan behar ditugu, laboreez gain. Har dezagun, esaterako, fruta. Aukera bat izan daiteke zuku eginda hartzea (hori izango litzateke frutaren aldaera findua) eta bestea, berriz, fruta alea osorik jatea (osoko aldaera izango litzateke hori). International Journal of Obesity and Related Metabolic Disorders aldizkarian argitaratu duten artikulu batek dioenez (“Karbohidrato likidoak eta solidoak aurrez aurre: horiek daukaten eragina elikagaiak jaterakoan eta pisuan”), frutetatik datozen edari azukredunen 450 kcal hartzeak nabarmen handitzen du gorputz-pisua. Aldiz, kopuru hori bera hartuko bagenu fruta ale osoa janda, ez litzateke pisua handituko.

Kalorien auzia ez ezik, garrantzitsua izaten da zukuak egiterakoan zukugailuan geratzen den zuntz eta fitokimiko kopurua ere. Berdura eta barazkiei dagokienez, kontuan hartu behar dugu, egosita jaten ditugunean, uretan geratzen dela bitaminen, mineralen eta pigmentuen zati bat (azken horietako asko fitokimiko izaten dira), eta, beraz, ona izaten da ur hori salda egiteko erabiltzea, zoparen bat edo kremak prestatzeko, edo saltsak zaporez ontzeko. Arrazoi horrexegatik, ahalik eta ur gutxienarekin egosi behar dira berdurak, eta beti egosita jan beharrean, egokiagoa da beste modu batzuetan ere prestatzea: erregosiak, labean eginda, txingarretan erreta, papillote eran, eta abar.

Arraina, berriz, kaltzio-iturri ona izan liteke, baldin eta osoko eran jango bagenu, hezur eta guzti, alegia. Arrain mota guztiekin ezin da egin, baina espezie txikiak jan litezke osorik (antxoa, txaketea, sardina…), baita kontserban datozenak ere (antxoak, sardinak…). Era berean, zuritu gabe jaten diren zenbait itsaski txiki ere kaltzio-iturri on izaten dira (izkirak, ganbak eta gisakoak).

Haurrentzat moduko osoko elikagaiak

Osoko elikadura deitu dugun hori, osasungarria izaki, edozeini gomendatzeko modukoa da, bai helduei, bai nerabeei eta bai haurrei ere. Harren eta nerabeen garapena behar bezalakoa izan dadin, horiek ere ohitu behar lukete osoko labore ugari jatera, eta berdin fruta eta berdurak ere. Zuntz kontsumoari buruzko datuak kalkulatzeko, eguneko energia-gastua hartzen da aintzat gaur egun, eta, beraz, edozein adinetako pertsonak jakin dezake zenbat hartzea komeni zaion.

Haur txikiak elikadura osagarriarekin hasten direnean, bularra hartzeari utzita edo bularrarekin batera, garai ona izaten da osoko laboreak eskaintzeko. Ogia, adibidez, moldekoa jan dezakete, osoko irinarekin egina, eta pastari ekin diezaiokete gero, eta osoko arroza jaten has daitezke ondoren. Elikadura-ohitura osasungarriagoetara moldatu nahi badugu, osoko jakiak jaten hasteko urratsa poliki-poliki egin behar da, luzerako izan dadin nahi badugu, behintzat, zeren haurra beste zapore batzuetara ohitua egongo baita; segituan sumatuko du aldea, eta, agian, muzin egingo die osokoei. Elikadura arloko Segurtasunaren eta Nutrizioaren Espainiako Agentziak ere (AESAN), Elikadura osasungarria guztientzat izeneko gidan, osoko elikagaien alde egiten du, eta haurren menuetan horiei leku egin beharra dagoela azpimarratzen.

Eduki honen barruko orrialdekatzea

Hau interesa dakizuke:

Infografiak | Argazkiak | Ikerketak