Saltatu nabigazio-menua eta joan edukira

EROSKI CONSUMER, kontsumitzailearen egunkaria

Bilatzailea

Fundazioaren logotipoa

EROSKI CONSUMERen kanalak


Kokaleku honetan zaude: Azala > Papereko argitalpena >

Informazio honetan agertzen diren datu, informazio, interpretazio eta kalifikazioak haiek egin ziren uneari dagozkio, eta, beraz, denbora mugatuz daude indarrean.

Adingabeen erdiek gehiegizko pisua edo gizentasuna dute Espainiako Estatuan. Faktore asko dago horren atzean, eta horietako bat da, zalantzarik gabe, elikadura desegokia. Ekoizleen ardura al da? Industriako arduradunek, nutrizionistek eta elikagaien segurtasunean aditu direnek aztertu dute gaia, eta irtenbide batzuk ere proposatu dituzte. : Zerekin elikatzen ditugu semealabak?

Mezu ez oso koherenteak

Ahotsik kritikoenen iritziz, industriak hipokrisiaz jokatzen du. Bereziki zenbait gomendio ematen dituztenean, adibidez dieta orekatua egin behar dela, egunean bost atal fruta eta berdura jan behar direla eta ariketa fisikoa egin behar dela, non eta azukre ugari duten gaileta paketeetan edo zizka-mizka poltsetan. “Egia da kirola egiteak ez duela orekatzen dieta desordenatu bat, baina ez daiteke dena galarazi eta dena aldatu ere ez egun batetik bestera. Nonbait irakurri dut azukreari buruzko oharrak txertatu behar liratekeela, tabako paketeetan ageri direnak bezalakoak. Astakeria bat da hori, maila zientifikoan oinarririk ez duena. Haur batek gastatzen duen kaloria kopuruaren araberakoa da guztia, kantitatearen eta maiztasunaren araberakoa. Ez ditzagun deabrutu elikagai batzuk, hezi ditzagun herritarrak nutrizioaren inguruan”, adierazi du Frabettik.

“Elikagai bakoitzak zer ekarpen egiten duen jakiteak aukera emango die gurasoei erabakitzeko ea egunero jan daitekeen edo ez edo errazio osoa beharrean erdia bakarrik eman behar dioten haurrari. Bitartean, paketeak oroitarazten dio ariketa egitea hobea dela osasunerako arratsalde osoa bideo-jokotik zintzilik pasatzea baino eta ez dela aukera txarra afaritan entsalada bat jartzea”, erantsi du. Ekuazio konplexu samarra da hori gurasoentzat, kalkulatu egin behar bailukete seme-alaba bakoitzak egiaz zenbat kaloria gastatzen duen bere adinerako eta egiten duen jarduera fisikorako, eta elikagai portzentaje egokiak eman egoera bakoitzean.

Proposamen osasungarri gehiago supermerkatuan

Elikagai eta Edari Industrien Espainiako Federazioak nabarmendu egin nahi izan du industriak egin dituen aldaketak. “Azken urteetan handitu egin dugu erraz kontsumitzekoak diren elikagai izoztuen eta hotzean edukitzekoak direnen eskaintza”, azaldu du Elikagaien Politika, Nutrizio eta Osasun arloko zuzendariak. Azenario makilatxoen terrinak, entsalada oilaskodunak onduta eta jateko prest, fruta zatituen eta izoztuen poltsak dira proposamen berrietako batzuk. “Erronka bat da gurasoentzat: denbora hartu behar dute erosketa egiteko, ezagutu egin behar dituzte produktu horiek eta saskian sartu”. Ondoren are erronka handiagoa gelditzen da: familia osoaren eguneroko dietan sartzea eta ez haurrenean bakarrik. Ezertarako ez du balioko haurrek begetalekin egitea mokadutxoak eta gurasoak gantxitoak jaten aritzea sofan eserita.

Gaur egungo bizimodua

Badira beste oztopo batzuk ere. Lehenbizikoa, eskolako menuak, non oraindik ere fruta, berdura eta lekale gutxi izaten den, eta ugari, berriz, frijituak eta esnez egindako postre azukretsuak. Baita haurrak liluratzen dituzten vending makinak ere. Nahiz eta saioak egin diren elikagai freskoak sartzeko (fruta moztuak, humus terrinak…), iraungitze-data laburrak eta eskari urriak garestitu egiten ditu produktu industrialen aldean. Errestaurazioaren sektoreak, azken batean, berrikusi egin behar du haurrentzako menu izendatzen duen hori, gehienetan kroketak, patata frijituak, bolognar saltsak eta jaki birrineztatuak sartzen baitira hor. Xerra bat plantxan egin eta cherry tomate batzuekin lagunduta, oso plater ikusgarria izaten da, eta askoz ere elikagarriagoa.

Etxean ere gauzak aldatu beharra dago. Orain dela mende erdi eskas, familiak gutxienez egunean behin elkartzen ziren mahaiaren inguruan. Eta egunero kozinatzen zen. Gaur egun, lanaldiak era askotakoak dira eta denbora asko behar izaten da hiri handietan dauden lantokietara joateko; horrek zaildu egiten du lana eta familia bateratzea. Eta eragina dauka dietan. Gurasoak akituta eta estresak jota iristen dira etxera, eta atseden hartzeko denborarik gabe, afaria prestatzen hasi behar dute. Lanak arintzeko, berehalako irtenbidea emango duen horretara jotzen dute: aurrez kozinatuta dauden platerak, frijitu ultraizoztuak, zorroko zopak… Berdurak, lekaleak eta fruta baztertu, eta patata frijituek, saltxitxek eta postre gozoek hartzen dute horien lekua. Eta horiek gutizia paregabeak dira haurrentzat; errazioak ere, gainera, gero eta handiagoak dira, eta ondorioa begi bistan daukagu: lau hamarkadatan, gehiegizko pisua eta gizentasuna %400 handitu dira haurren artean.

“Osasunaren eremuan aurrera egiteko modurik onena ez da zergen bidez”

JOSE MARIA BONMATI, AECOCeko zuzendari nagusia (Ekoizleen eta Banatzaileen Espainiako Elkartea)

Zer iruditzen zaizkie ekoizleei eta banatzaileei haurren gizentasuna geldiarazteko neurriak? AECOC erakundeko zuzendari nagusiak, Jose Maria Bonmati-k, aztertu ditu Espainiako Gobernuak abiarazi dituen neurriak, adibidez edari azukretsuei zergak igotzea, eta arazoa geldiarazteko industriak duen zereginaz ere mintzatu da.

AECOC erakundeko kideentzat lehentasunezkoa al da modu aktiboan parte hartzea haurren gizentasuna geldiarazteko ahaleginetan? Faktore anitzeko arazoa da, eta lankidetza eskatzen du irtenbideak bilatzeko; elikadurak, bistan da, zeregin garrantzitsua du, baina beste elementu batzuk ere hartu behar dira kontuan, adibidez sedentarismoa eta joera genetikoa. Kontsumo handiko balio kateak konpromiso erabatekoa du dieta osasungarria sustatzeko eta gizentasuna geldiarazteko, bereziki haurren artean.

Gobernuak neurri batzuk onartu ditu zifra horiek hobetzeko, eta, besteak beste, BEZa igo die edari azukretsuei; zer iruditzen zaizu? AECOCen uste dugu osasunaren eremuan aurrera egiteko modurik onena ez dela zergen bidez. Era horretako neurriek herritarren osasuna hobetzen dutelako ebidentziarik ez dago. Politika horien alde egin zuten herrialde batzuek, adibidez Danimarkak eta Esloveniak, atzera egin zuten handik gutxira, osasunean eragin onik ez zuelako eta kalte egiten zielako kontsumoari eta enpresa kaltetuen lehiakortasunari.

Publizitatea da NAOS estrategiaren beste zutabe nagusietako bat PAOS kodaren bidez, eta alde bakoitzaren borondate onaren mende dago; talka egiten al dute borondate onak eta enpresen errentagarritasunak? Produktu jakin batzuen publizitatea egitea komeni den edo ez, horrek ere eztabaida sortzen du, eta zailtasunik handiena da zehaztea zer-nolako produktuak eta zergatik jarri behar diren jomugan, zer-nolakoak ez eta, batez ere, ebidentzia zientifikoaren arabera egin.

Banatzaileak prest al daude ordainlekuetako lekurik agerikoenetatik kentzeko hain osasungarriak ez diren produktuak, haurren eskura egon ez daitezen? Planteamendu mota horretan, elikagaiak bereizi egiten dira onen eta txarren artean, baina dieta osasungarria eta orekatua egiteak ez du esan nahi, inola ere, une batzuetan ez diezaiokegunik men egin gutiziaren bati; kontsumitzaileek, gainera, eskatu eta estimatu egiten dute hori. Nolanahi ere, erabaki horiek konpainia bakoitzaren kokapen estrategikoari lotuta daude, eta hor ez dago ikuspegi bat eta bakarra.

Osasunaren eta “men egitearen” arteko dikotomia horretan, non kokatzen dira ekoizleak eta banatzaileak? AECOC erakundeak dituen datuen arabera, hiru kontsumitzailetatik bik elikadura osasungarriagoa bilatzen dute. Hori, dena den, bateragarria da une batzuetan gutiziei men egitearekin, eta noizbehinkako kontua baldin bada, ez du zertan izan dieta ona egitearen aurkakoa. Gure ikerketek diotenez, kontsumitzaileen %32k onartu egiten dute pandemia honetan mokadutxo gehiago egiten ari direla otordu artean, baina ikusten da, halaber, beren burua “saritzeko” joera horrekin batean, hainbatek premium produktuak ere hartzen dituela, osasun ardatz horretan ongi sartzen direnak. Beraz, joerak argi erakusten du osasunaren aldeko apustua egiten dela eta hori konbinatu egiten dela gutiziak onartzeko une bereziekin, eta sektoreak jakin du hori egoki interpretatzen.

Eduki honen barruko orrialdekatzea

Hau interesa dakizuke:

Infografiak | Argazkiak | Ikerketak