Saltatu nabigazio-menua eta joan edukira

EROSKI CONSUMER, kontsumitzailearen egunkaria

Bilatzailea

Fundazioaren logotipoa

EROSKI CONSUMERen kanalak


Kokaleku honetan zaude: Azala > Papereko argitalpena >

Informazio honetan agertzen diren datu, informazio, interpretazio eta kalifikazioak haiek egin ziren uneari dagozkio, eta, beraz, denbora mugatuz daude indarrean.

: Elikadurari buruzko gezurrak: helduoi ere ziria sartzen digutenean haurrei bezala

Osasunari eta nutrizioari buruz idazten duten kazetariek hainbat komunikatu jasotzen dituzte egunero. Albisteen ugaritasunak eraginda eta titular deigarriak bilatzeko nahiak bultzatuta, komunikabideak esamesak zabaltzeko bitarteko huts bihurtzen dira askotan.

Nutrizioak interesa sortzen du. Osasun ona izateko modu orekatu eta osasungarrian elikatu beharra dagoela behin eta berriz entzuten da, eta mezu hori sustraitu egin da herritarrengan azken urteetan. Jendeak gehiago jakin nahi du eta komunikabide konbentzionalek pagotxa ederra ikusi dute menuekin eta supermerkatuko erosketekin zerikusia duten albisteak irakurtzen dituzten horiek erakartzeko.

Zorroztasun falta eta nahasmena

Nutrizioaren arloa, dena den, bigarren mailakotzat jotzen da gaur egun ere osasunaren barnean, eta beti ez zaio heltzen behar den zorroztasunarekin. Marka komertzialek bonbardatu egiten dute, sare sozialen berehalakotasunak liluratu eta, askotan, clickbait delakoak harrapatu egiten ditu kazetariak (lerroburu indartsu bat erabiltzeari esaten zaio, albistearen gorputzak harekin zerikusirik ez duen arren), eta nahi gabe ere erdizkako egiak edo gezurrak zabaltzeko bitartekari bihurtzen dira.

Gurasoek, bestalde, konbentziturik erosten dituzte haurrentzako produktuak, ezin hobeak direlakoan, horixe esaten diete-eta publizitateak, publirreportajeek eta zenbat influencerek. Aurretiazko iragazki horrek huts egiten duenean –kazetaritza onak jarri behar lukeen horrek–, gezurrezko albisteak etxe barneraino sartzen dira.

Beste batzuetan, industriak mezu nahasiak edo interesatuak erabiltzen ditu, eta oharkabean, haurren gizentasuna sustatzen duten produktuak erosten dituzte gurasoek. Informazio batzuek esaten dute, esaterako, C bitamina beharrezkoa dela “arnasbideetako defentsak hobetzeko”, eta zuku ontziratuen ekoizleak horretaz baliatzen dira eta nabarmendu egiten dute zuku horiek C bitamina daramatela. Familiek, kezka dutenez seme-alaben osasunarekin, egunero ematen dizkiete azukre libreak dituzten produktu horiek, eta horrek handitu egiten du gehiegizko pisua izateko arriskua. Antzeko zerbait gertatzen da bitamina eta mineralez aberastuta dauden gaileta eta zerealekin.

Aski da artikulu ustez kaltegabe batek esatea, ekoizle ezagun baten behatokiak eman duen albiste bat oinarri hartuta, B bitamina ugariko dieta egiten duten haurrek emaitza hobeak ateratzen dituztela eskolan; gurasoek biderik motzena erabili nahiko dute haurren notak hobetzeko, eta gaileta, zereal eta bestelako produktu aberastu batzuk emango dizkiete. Ez dute kontuan hartzen elikagai horiek kaloria asko izaten dutela gehienean eta azukre erantsiak ere bai, eta bi elementu horiek eragina dute haurren gizentasunean.

Beste datu batzuei, ordea, ez zaie jaramonik egiten, eta batzuk oso kontuan hartzekoak dira; esaterako, gure haurrek gero eta lo gutxiago egiten dutela, eta horrek eragina izaten du eskolako emaitzetan. Alderdi hori agertzen da Pasos 2019 azterketan (Gasol Fundazioak egina da). Lo faltak ez die kalte egiten eskolako emaitzei bakarrik; izan ere, handitu egiten du (bikoiztu) haurtzaroan eta nerabezaroan gehiegizko pisua edo gizentasuna izateko probabilitatea.

Interes gatazkak

Zientzia aplikatu guztiekin gertatzen den bezala, nutrizioa ez da zientzia zehatza. Bilakaera etengabean dago eta onartzen ditu ñabardurak. Are gehiago, nutrizionistak ere ez dira beti ados jartzen. Batzuetan, korronte antagonikoak sortzen dira eta kazetariak bi joeraren erdian ikusten du bere burua. Marta Del Valle kazetaria da, osasunarekin eta elikadurarekin zerikusia duten gaietan espezializatua, eta haren iritziz, “nutrizioari buruzko ebidentzia zientifikoa ez da hainbeste aldatzen. Zarata egiten duten ikerketa bakarrak industriak sustatzen dituen horiek dira. Horregatik, kazetari on batek egin behar duen lehen gauza da ongi aztertzea nondik heldu den informazio hori, nor dagoen atzean, mezuaren ederrak liluratu dezan baino lehen. Interes gatazkak dituzten mezuak edo industriak modu interesatuan finantzatzen dituenak kentzen badituzu, ez dago hainbesteko berrikuntzarik”.

Orain dela hiru urte gertatu zena da horren adibide: azukre libreen eta berezkoen inguruko eztabaida puri-purian zegoen, bakoitzak nolako eragina duen gizentasunean eta halakoak zeuden eztabaidaren erdian, eta Zuku Ekoizleen Espainiako Elkarteak (Asozumos) SGF Internacional erakundeak egindako ikerketa bat hartu zuen eredutzat, non zera esaten zen: “Laranja zukuak C bitamina baino gehiago dauka hesperidina”.

Mikromantenugai hori kardiobabeslea dela esaten zen. SGF erakundea, egiaz, zukuen industriak sortu duen organismo bat da, eta berak ezartzen dizkio arauak bere buruari. Hau da, informazio erabat interesatua zen, eta Eduard Baladiaren esanetan (Ebidentzian Oinarrituriko Nutrizio Sarearen sortzailea da), “ustezko eragin kardiobabesle horren inguruko datu erabatekorik ez emateaz gain, ikusi egin beharko litzateke zuku basokada batean ba ote dagoen aski hesperidinarik bihotz- edo garun-hodietako gertakari bat saihesteko. Eta hurrengo pausoa izango litzateke arriskua/onura neurtzea, zukuek azukre libreak izaten baitituzte; kaltegarritzat jotzen dira osasunerako, eta mugatu egin behar da horien kontsumoa”.

Non aurkitu egiazko informazioa

Erakundeak

  • OME (@WHO)
  • AESAN (@AESAN_gob_es)
  • CSIC (@CSIC)
  • Espainiako Osasun Ministerioa (@sanidadgob)
  • Espainiako Kontsumo Ministerioa (@consumogob)
  • Espainiako Dietista eta Nutrizionisten Akademia (@aedninforma)
  • Health On the Net (@HealthOnTheNet)
  • #SaludsinBulos Institutua (@SaludsinBulos)
  • Maldita Fundazioa (@maldita)
  • Unibertsitateak, Elkarteak eta Elkargo profesionalak

Zigiluak

Zigilu hauek daramatzaten web-orriak eta aplikazioak:

  • Web Médica Acreditada
  • Distintivo AppSaludable

Beste kontu batzuk 

Interneten eta sare sozialetan norekin fidatu gaitezkeen jakiteko, arreta jarri behar zaie alderdi hauei: l Osasun arloko profesionala izatea, adibidez medikua edo dietista-nutrizionista.

  • Lankide dituenen babes handia izatea.
  • Ikerketa zientifiko ospetsuekin laguntzea bere adierazpenak.
  • Ez agintzea sendabide miragarririk, pisu galera ziurrik edo ez ematea mezu asaldagarririk.

Eduki honen barruko orrialdekatzea

Hau interesa dakizuke:

Infografiak | Argazkiak | Ikerketak