Saltatu nabigazio-menua eta joan edukira

EROSKI CONSUMER, kontsumitzailearen egunkaria

Bilatzailea

Fundazioaren logotipoa

EROSKI CONSUMERen kanalak


Kokaleku honetan zaude: Azala > Papereko argitalpena >

Los datos, informaciones, interpretaciones y calificaciones que aparecen en esta información corresponden exclusivamente al momento en que se realizaron y tienen, por tanto, una vigencia limitada.

Espainiako 18 hiritan "kerik gabeko" 425 toki eta establezimendu publiko bisitatu ditugu : Tabakoaren aurkako lege espainiarrak lehen emaitzak erakutsi ditu: toki publikoetan orain dela hiru urte baino askoz gutxiago erretzen da

Txostenak datu kezkagarriak erakusten ditu: adingabeentzako diskoteketan haur eta gaztetxo batzuk erretzen ari ziren eta, erretzaileentzako berariazko gunea duten tokietan, lautik hirutan gune horiez kanpo erretzen ari zen jendea

Erretzaileentzako behar adina gure egokiturik ez

Toki publiko batzuetan, legeak adierazi bezala, erretzaileentzako berariazko guneak antola daitezkeen arren, gauza bitxia da oraindik horrelakoak ez eratu izana. Txosten honetan, erretzaile guneak eduki zezaketen 215 lekuetatik, 122k bakarrik daukate (soilik %22). Horrela gertatzen da aireportuetan (bisitatu diren 18etatik 3tan bakarrik ikusi dira erretzaileentzako toki bereziak), merkataritza guneetan (hogeitik lau), tren geltokietan (18tik lau) eta bus geltokietan (18tik sei). Beste hainbatetan, hala nola 100 metro karratutik gorako taberna eta jatetxeetan (bisitatu diren 90etatik 72k daukate erretzaileentzako berariazko gunea), helduentzako diskoteketan (30etik 19), hoteletan (20tik 14) aukeraz baliatu dira, baina ez beharko lukeen bezala: erretzeko gune bereziak dituzten espazio publikoen %43k bakarrik dituzte egun ongi seinaleztatuak (halakotzat seinaleztatuak “16 urtetik beherakoen sarrera debekatua dago” ohartarazpenaren bidez) eta, garrantzi handienekoa, establezimendu edo espazio publikoaren gainerakotik behar bezala bereizi eta isolatuak. Gainerakoek, hamarretik ia seik, ez dute araua betetzen.

Mahai, lokarri edo apalategien bidez bereizitako erretzaileentzako guneak ez daude ongi egokituak, legearen arabera, erre ezin daitekeen guneetatik erabat bereiz egon behar baitute. Kasuren batean, horrelako establezimenduen arduradunek argudiatu zuten gune horiek “aireztatzeko sistema ahaltsuak” dauzkatela, baina hori ez da nahikoa. Erretzaileentzako berariazko tokia eratzeko legearen baimena duten ostalaritzako establezimendu eta bestelako espazio eta instalazioek egokiro jokatu behar dute, hots, erretzaile ez den jendearen eskubideak (tabakoaren ke kaltegarriak ez arnastea) zorrotz errespetatuz. Toki batzuetan, nolanahi ere, egoera hobea hauteman da: hamar hotel eta autobus geltokitik ia zazpitan gune horiek ongi egokitu eta isolatuak daude. Egoera okerrenean daudenak helduentzako diskotekak dira: bisitatu diren 30etatik bitan bakarrik daude legeak agindu bezala bereiztuak.

Erretzaileei utziriko gune horiek bereizteko erabili diren baliabideak hauek dira: beirazko “hormak” (kasuen %48tan), bionboak (%27), aparteko gelak (%23) eta kordoiak (%2). Granadako taberna batean erretzaileentzako gunea bereizteko upelak metatu zituen, elkarren gainean.

Ke usaina eta zigarrokinak

Gauza bat da espazio publiko batera eginiko hiru ordu laurdeneko bi bisitatan norbait erretzen ikustea; beste bat, ordea, zeharo bestelakoa, bertan egun osoan erretzea edo ez erretzea. Jendea erretzen duela ikusi duten espazioen proportzioa betetzeko edo, CONSUMER EROSKI-ko teknikariek beste bi datu ere jaso dituzte, dirudien baino sakonagoak, inola ere: tabakoaren ke usaina atzematea eta lurrean zigarrokinak ikustea. Bisitatu dituzten espazio publikoen %15etan tabakoaren ke usain berezi-berezia atzeman dute; gehien-gehientsuena, diskoteka, metro eta ehun metro karratutik gorako taberna eta jatetxeetan. Ospitaleak ere ez daude horretatik salbuetsiak: bisitatu diren seitik batean hauteman da tabako usaina, nahiz eta legeak “ospitaleetan eta bertako instalazioetan” erretzea zeharo debekatua duen. Bisitatu diren tokien ia %30etako lurrean ere zigarrokinak ikusi dira; horietako gehienak, gehien erretzen den tokietan, helduentzako diskoteketan, (horrelakoen %80etan zeuden zigarro muturrak lurrean) eta estalpeko parkingen %54tan (nahiz eta hauetan, erretzea ez ezik, erretzeko guneak egokitzea ere debekatua dagoen). Metroko instalazioen erdietan ere ikusi dira zigarrokinak, espazio publiko horretan erretzea zeharo debekatua badago ere. Bisitaturiko merkatuen %45etan, horrelako tokietan erretzeko galarazpena erabatekoa den arren, zigarro mutur itzaliak ikusi dira saltokietatik gertu, igogailu eta inguruetan.

Duela hiru urte baino askoz gutxiago erretzen dute enplegatuek

Espazio publikoetan orain dela hiru urte baino dezente gutxiago erretzen dela (bereziki deigarria da unibertsitate, aireportu eta tren geltokietan gertatu den jaitsiera) ez ezik, horietan lanean diharduten enplegatuek orduan baino askoz gutxiago erretzen dutela ere frogatzen du txosten honek. Tabakoaren kontsumoa mugatzen duen arau hori erabiltzaileek bete dezaten ezinbestekoa omen da enplegatuek ere zorrotz betetzea eta, egiari zor, hautemaniko jokabidea egoki-egokia da: bisitatu diren espazio publikoen %1ean bakarrik ikusi da enplegaturik zigarroa erretzen ari zela; 2003 urtean, aldiz, enplegatuen %24k erretzen zuten.

CONSUMER EROSKI-ko teknikariek bisitatu dituzten instalazioetako enplegatuei erretzerik ba ote zegoen galdetzen zieten, dena den, debekaturiko tokietan norbait erretzen ikusiz gero.

Erretzaileentzako berariazko guneak sortzeko baimenik ez duten tokietan (institutu, adingabekoentzako diskoteka, udaletxe, banku edo aurrezki kutxa, merkatu, metro, museo, parking eta unibertsitateetan, alegia) kontsultatu diren hamar enplegatutik ia lauk “erretzea debekatua” zegoela erantzun bazuten ere, deus ez zieten esan erretzen ari zirenei. Areago, erretzerik ez zegoela ondotxo jakin arren, hamarretik bik onartu zuten: “nornahik erretzen du hemen”; garrantzizkoena, dena dela, galdeturiko enplegatu guztien %8k bakarrik aurpegiratu zietela erretzaileei beren lege-haustea.

Adingabeentzako diskoteken kasua berezia da: horietan, hamar enplegatutik lauk erretzerik ez zegoela aitortu zuten arren, ezer ez zieten esan araua urratzen ari ziren haur eta nerabeei. Horrelako diskoteketako hamar enplegatutik lauk argi eta garbi onartu zuten: “erretzerik ez badago ere, nornahik erretzen du hemen”.

Tabakoa saltzen duten makinak eta estankoak

Lege berriak zehazki xedatua du: “Tabakoa berariazko saltokietan (estankoetan) eta berariazko makina saltzaileetan bakar-bakarrik saldu ahal izango da”. Makina horiek, legez, erretzea debekatua ez duten toki eta establezimenduen barruan bakar-bakarrik egon daitezke, bertako arduradunen begi-bistan. CONSUMER EROSKI-ren ikerlanak frogatzen duenez, bisitatu diren tokietan tabakoa saltzen den kasuen %82tan betetzen da araua baina, adibideren bat ematearren, bisiten %4tan (tren geltokietako %22tan eta hotelen %10etan) teknikariek ikusi dute bertako enplegatuek tabakoa zuzen saldu dutela, nahiz hori galarazia dagoen.

Hona beste irregulartasun bat: tabakoa saltzen duten hamahiru makinatik batek bestelakoak ere saltzen ditu (metxeroak, gehienbat) nahiz legeak horixe debekatua duen. Era berean, adingabekoei tabakoa saldu zaiela ikusi dute teknikariek tren geltoki batean, hainbat diskotekatan eta merkataritza gune batean.

Eduki honen barruko orrialdekatzea

Hau interesa dakizuke:

Infografiak | Argazkiak | Ikerketak