Saltatu nabigazio-menua eta joan edukira

EROSKI CONSUMER, kontsumitzailearen egunkaria

Bilatzailea

Fundazioaren logotipoa

EROSKI CONSUMERen kanalak


Kokaleku honetan zaude: Azala > Papereko argitalpena >

Los datos, informaciones, interpretaciones y calificaciones que aparecen en esta información corresponden exclusivamente al momento en que se realizaron y tienen, por tanto, una vigencia limitada.

Espainiako herritarrek zenbait arlotan dituzten ohitura osasungaitzen inguruko ikerketa egin dugu: elikadura, jarduera fisikoa, substantzia toxikoen kontsumoa eta automedikazioa : Ohitura osasungaitzak: bizi kalitatea galtzera daraman bidea

Espainiako Estatuko herritarrek badute zer hobetua nutrizio arloko osasunean, energia profil desorekatua dute eta gero eta bizimodu sedentarioagoa egiten dute

Elikagai motak eta haien maiztasuna

Gosaria

Modu osasungarri eta orekatuan elikatzeak esan nahi du egunero gosari osatua egin behar dela. Hori garrantzitsua da helduaroan, eta are gehiago hazteko garaian gaudenean. Izan ere, ez gosaltzeak edo modu desegokian egiteak ondorioak ditu, eta itxuraz okertu egiten ditu emaitza fisikoa eta intelektuala, eta desorekak sortzen ditu dietan, mantenugai batzuk kopuru txikiagoetan hartzea ekarri ohi du eta.

ENPE Azterketan, inkestari erantzun zioten herritarren %10ek onartu zuten ez dutela egunero gosaltzen. Adin multzoka, proportzio hori %6koa zen 3 eta 8 urte arteko neska-mutiletan eta %11koa 9 eta 19 urte artekoetan. Helduaroan, 19 eta 64 urte arteko elkarrizketatuen %12k onartu zuten ez dutela egunero gosaltzen, eta proportzio hori %2ra jaisten zen 65 urtetik gorakoetan.

Horretaz gain, Dietisten-Nutrizionisten Espainiako Fundazioak (FEDN) eta Pediatria Sozialeko Espainiako Elkarteak (ESPS) egindako ikerlan batean ageri denez (Hábitos en el desayuno de los niños españoles izena du, Espainiako haurrek gosaritan dituzten ohiturak), Espainiako adingabeen %40ek ez dute ohiturarik familiakoekin batean gosaltzeko, eta hori hutsegite bat da, zeren eguneko otordu hori gurasoetako baten ondoan egitea funtsezkoa baita haurrek aukera osasungarriak egin ditzaten.

Are gehiago, gurasoen %33k aitortu egiten zuten egunero opil bat ematen zietela haurrei gosaltzeko. Ildo horretan, komeni da oroitaraztea gosari batek, osasungarria izan dadin, 3 elikagai talde hauek eduki behar dituela: fruta bat, esneki bat eta zereal bat.

Kontsumo maiztasuna

Eta herritarrek zenbateko maiztasunez hartzen dituzte dieta bat osasungarri edo osasungaitz bihurtzen duten elikagaiak? INEk 2014. urtean egindako Osasun Inkestaren arabera, Estatuko herritarren %54k adierazi dute ez dutela egunero hartzen ez berdurarik, ez entsaladarik eta ez barazkirik ere, eta beste %35ek ez dute frutarik jaten egunero, nahiz eta oso onuragarriak diren elikagai horiek eta gure dietan oinarri-oinarrizkoak izan behar duten (egunean 5 errazio hartu behar genituzke, gutxienez).

Gure organismoak egunero behar ditu mineralak, bitaminak, herdoilaren aurkakoak eta zuntza, eta frutek eta berdurek ematen dizkiote horiek; eta babestu egiten dute bihotz-hodietako gaixotasunetatik eta gaixotasun neurodegeneratiboetatik (alzheimerra, osteoporosia, artritis erreumatoidea, garuneko iktusa, diabetesa edo sindrome metabolikoa).

Lekale kontsumoa, berriz, 13 gramo ingurukoa da egun bakoitzeko, nahiz eta adituek gomendatzen duten astean 2-4 errazio hartu behar genituzkeela (60-80 gramo errazio bakoitzean, lekalea gordinik dela). INEren arabera, herritarren %57k astean behin edo bitan baino ez dituzte hartzen, eta %13k behin baino gutxiagotan eta behin ere ez.

Lekaleek oso kopuru txikietan ematen dituzte gantz saturatuak eta berdin sodioa ere; aldiz, ugari izaten dituzte bitaminak, mineralak, landare proteinak eta herdoilaren aurkako substantziak. Elikagai horiek lagundu egin dezakete pisua kontrolatzen, asetzeko gaitasuna dute eta. Gainera, zuntz dietetikoa ere badute, eta horrek murriztu egiten du bihotz-hodietako gaixotasunak izateko arriskua zenbait mekanismoren bidez, adibidez kolesterola murriztuta. Koloneko minbiziari aurrea hartzen ere laguntzen du zuntzak, eta %7 murrizten du bularreko minbizia izateko arriskua.

Arrainari dagokionez, adituek gomendatzen dute 125 eta 150 gramo artekoa izan behar duela kontsumo errazioak (pisu garbia), eta astean 3 aldiz gutxienez jan behar dela. MAPAMAk argitaratu duen Elikagai Kontsumoaren Panelean ageri diren datuen arabera, pertsona bakoitzak egunean 71 gramo arrain jaten du, eta Europako Osasun Inkestak Espainian eman dituen emaitzek diotenez, herritarren %57k astean bi alditan baino gutxiagotan hartzen dute edo behin ere ez.

Arrainak eta itsaskiak (eta horien eratorriek) nutrizio profil interesgarria dute: ugari ematen dituzte kalitatezko proteinak, omega-3 eta omega-6 gantz azidoak ere asko, mineralak ere bai (fosforoa, potasioa, sodioa, kaltzioa, magnesioa, burdina, iodoa), eta zenbait bitamina ere badituzte (B1, B2, B3, B12, A, D).

Gatza eta azukrea

FEN erakundeak argitaratu duen Nutrizioaren Liburu Zuriak esaten du Espainiako Estatuko herritar bakoitzak 9,8 gramo gatz hartzen duela egunean, OMEk gomendatzen duena halako bi alegia (5 gramoko muga ezartzen du egunean). Erakundeak nabarmentzen du gatz asko eta behar baino potasio gutxiago hartzeak (3,5 g baino gutxiago) lagundu egiten duela arteria hipertentsioa agertzen, eta horrek aldi berean handitu egiten duela gaixotasun koronarioak eta garun-hodietako istripuak izateko arriskua.

Elikagai prozesatuetatik hartzen dugu gatzaren zati handi bat. Honako hauetatik, adibidez: plater prestatuak, haragi prozesatuak (hirugiharra, urdaiazpikoa, saltxitxoia…), gazta eta aperitibo gaziak. Ildo horretan, INEren arabera, herritarren %42k hestebeteak eta fianbreak hartzen dituzte astean hirutan baino gehiagotan (%13k egunero), beste %11k aperitibo gaziak eta %9k janari lasterra.

Azukre libreen inguruko oharra ere egin du OMEk, eta esaten du horiek ere murriztu egin behar liratekeela; zehazki, osotara hartzen ditugun kaloria guztien %10 eman behar lituzketela gehienez ere. Are gehiago, oroitarazten du azukre libreek handitu egiten dutela hortz-haginetako txantxarra izateko arriskua, eta azukre libre ugari duten elikagai eta edarietatik kaloria gehiegi hartzeak berekin dakarrela pisua hartzea, eta horrek gehiegizko pisua eta gizentasuna eragin ditzake.

INEk dioenez, Estatuko herritarren %47k astean hirutan edo gehiagotan jaten dituzte gozoak, eta horien artetik, %26k egunero. Beste %23k diote astean hirutan baino gehiagotan hartzen dituztela edari azukretsuak, eta %11k egunero.

Eduki honen barruko orrialdekatzea

Hau interesa dakizuke:

Infografiak | Argazkiak | Ikerketak