Saltatu nabigazio-menua eta joan edukira

EROSKI CONSUMER, kontsumitzailearen egunkaria

Bilatzailea

Fundazioaren logotipoa

EROSKI CONSUMERen kanalak


Kokaleku honetan zaude: Azala > Papereko argitalpena >

Los datos, informaciones, interpretaciones y calificaciones que aparecen en esta información corresponden exclusivamente al momento en que se realizaron y tienen, por tanto, una vigencia limitada.

Azterketa dokumentala egin dugu jaiotza kopurua nazioartean eta Espainiako Estatuan nola dagoen jakiteko : Jaiotzak jaitsi eta jaitsi ari dira. Espainiako Estatuan 18,7 haur jaio ziren 1.000 pertsonako 1976. urtean, eta 2014an, aldiz, 9 baino ez.

Adituek behin eta berriz nabarmendu dute ugalkortasuna laguntzeko politikak jarri behar direla abian lehenbailehen; besteak beste, seme-alaben kostuak birbanatzea proposatzen dute, lanaldia berrantolatzea eta aitatasun eta amatasun baimenak emateko politikak berrikustea

Ze faktorek azaltzen dute egoera hau?

Enplegua eta berdintasuna

Esping-Andersen adituak egindako ikerlanean, gizarte ekintzak egindako ikerlanean, bi alderdiri erreparatzen zaie batez ere: lan baldintzei eta sexuen berdintasunari.

Espainian, gaur egun, langabezia tasa handiek ez dute segurtasunik ematen lan arloan (batez ere langile gazteen artean). Egoera horrek atzeratu egiten du enplegu egonkor bat lortzeko aukera eta independentzia ekonomikoa izatekoa. Ondorioz, familia osatzeko erabakia ere atzeratu egiten da. Gogoan hartu behar da haurrak izateko erabakia estu-estu lotua dagoela segurtasun ekonomikoarekin.

Horretaz gain, Espainiako emakumeek daukaten zailtasun nagusia ez da amatasuna bera, haur bat baino gehiago izateko aukera baizik. Eta hor sartzen da lan arloko malgutasuna, oso garrantzitsua baita lana eta amatasuna bateratu nahi direnean. Esping-Andersen ikerlanean ageri denez, denbora partzialean lan egiteko aukera izateak eta sektore publikoan aritzeak eragin onuragarria izaten du ugalkortasun mailan.

Sexuen arteko berdintasunari dagokionez, ikerlan horrek nabarmentzen du gizarteko arlo guztietan lortu behar dela berdintasuna (bai familiarekin izan beharreko harremanetan eta bai erakundeekin izan beharrekoetan), nahi den ugalkortasun tasa lortzeko.

Politika egokirik ez

Adituek nabarmentzen dutenez, jaiotza kopuruak handitzeko neurri politikorik hartu ez delako izan du halako gainbehera ugalkortasun tasak. Hori dela eta, premiazkotzat jotzen dute lehenbailehen neurriak hartzea. Ildo horretan, hiru lehentasun jartzen ditu Esping-Andersenen taldeak egindako azterlanak:

  1. Aitortza egin behar zaio eta egokitu egin behar gatzaizkio emakumeek heziketarekin eta beren lan ibilbidearekin duten konpromisoari. Prozesu atzeraezina da, eta gizarteak egokitu egin behar du egoera horretara (arlo guztietan).
  2. Seme-alaben kostuak birbanatu egin behar dira. Espainiak ez du sistema egokirik familiak eta seme-alabak laguntzeko, eta 3 urtez azpiko eskoletan izena eman nahi duten haurrak askoz gehiago dira eskaintzen diren lekuak baino. Gainera, aitona-amonek beti ez dute modurik izaten haurrak zaintzeko, eta haur eskola pribatuen prezioak ez dira eskuragarriak familia gehienentzat. Hortaz, jaiotza kopuru txikiei aurre egiteko neurririk eraginkorrena 0 eta 3 urte arteko eskoletan inbertitzea da.
  3. Lan merkatuak egokitu egin behar du. Guztiz premiazkoa da lanaldia erreformatzea (luzeegia da) eta berdin denbora partzialeko kontratazioak ere; horrekin batean, hobetu egin behar da emakume langileen lan babesa eta berraztertu egin behar da amatasun eta aitatasun baimenei dagokien politika (motzegiak dira eta aukera eman behar lukete bi gurasoak seme-alabak zaintzen gelditzeko).

Familia eta lana bateratzeko Espainiako legea

Martxoaren 22ko 3/2007 Lege Organikoak, emakumeen eta gizonen berdintasun eragingarrirako onartu zenak, neurri hauek ezartzen ditu besteren artean:

Baimen ordainduak

  1. Amatasuna: Hamasei asteko baimena, eta beste 2 gehiago jaio den haurrak, adopzioan hartu denak edo harreran hartu denak ezgaitasunen bat badu.
  2. Aitatasuna: Hamahiru egun etengabeko baimena haurra jaiotzeagatik, adopzioan hartzeagatik edo harreran hartzeagatik, eta beste bi egun lan hitzarmenak onartzen dituenak. Baimen hori autonomoa da amaren baimenarekiko.
  3. Edoskialdia: Egunean ordu bat; nahi izanez gero, egun libreetan pilatu daitezke edo egun osoetan. Bi gurasoak ari badira lanean, batak zein besteak har dezake.
  4. Oporrak: haurdunaldiak, erditzeak edo edoskialdiak aldi baterako eragindako ezgaitasunarekin bat egiten badu edo aitatasun edo amatasun baimenarekin, epe horietatik kanpo hartzeko eskubidea onartzen du.
  5. Beste batzuk: 2 egun gehiago izango dira honako egoera hauetan (joan-etorriren bat egin behar bada, 4 egun):
  • Bigarren gradurainoko ahaideen heriotza, istripu edo gaixotasun larriarengatik, izan ahaide horiek odol bidezkoak edo izan ezkontza bidezkoak.
  • Bigarren gradurainoko ahaideak ospitaleratzearengatik, edo ospitaleratzerik behar ez duen ebakuntza kirurgikoa egiteagatik, etxeko atsedena behar bada.

Baimen ez ordainduak

  1. Lanaldia murriztea: 8 urtez beherako adingabeak zaintzeko edo jarduera ordaindurik egiten ez duten pertsona ezgaituak zaintzeko, baita bigarren gradurainoko ahaideak zaintzeko ere, izan odol bidezkoak edo izan ezkontza bidezkoak, ahaide horiek euren kontura baliatzeko gaitasunik ez dutenean eta jarduera ordaindurik egiten ez dutenean. Lanaldi murrizketa 1/8 eta lanaldi erdia artekoa izan daiteke, soldata ere murriztuta.
  2. Eszedentziak: bi motatakoak:
  • Borondatezkoa: gutxienez urtebeteko antzinatasuna behar da enpresan, eta iraupena 4 hilabetetik 5 urte bitartekoa izan dezake.
  • Legezko zaintza: ez da izango hiru urtekoa baino gehiagokoa haur bakoitza zaintzeko (izan haurra norberarena, adoptatua edo harreran hartua), jaiotza egunetik hasita.
  • Ahaideak zaintzea: bi urte baino gutxiago bigarren gradurainoko ahaideak zaintzeko, izan odol bidezkoak edo izan ezkontza bidezkoak, ahaide horiek euren kontura baliatzeko gaitasunik ez badute adinarengatik, istripuarengatik, gaixotasunarengatik zein desgaitasunarengatik.

Legezko zaintza egiteko eta ahaideak zaintzeko, eskubidea izango dute lehenengo urtean euren postua erreserbatzeko. Gainera, eszedentziako lehen bi urteak Gizarte Segurantzan kotizatutzat jotzen dira haurrak zaintzeko hartu denean, eta berdin lehenbiziko eszedentzia urtea ere, ahaideak zaintzeko denean.

Eduki honen barruko orrialdekatzea

Hau interesa dakizuke:

Infografiak | Argazkiak | Ikerketak