Saltatu nabigazio-menua eta joan edukira

EROSKI CONSUMER, kontsumitzailearen egunkaria

Bilatzailea

Fundazioaren logotipoa

EROSKI CONSUMERen kanalak


Kokaleku honetan zaude: Azala > Papereko argitalpena >

Los datos, informaciones, interpretaciones y calificaciones que aparecen en esta información corresponden exclusivamente al momento en que se realizaron y tienen, por tanto, una vigencia limitada.

Oinezkoentzako eremuak: zirkulaziorik gabeko 100 kale aztertu ditugu 18 hiriburutan : Hiri altzarietan eta garbitasunean gabeziak, bost kaletik batean

Azterketa gainditu ez zutenak % 54 izan ziren 2004an, eta % 19 izan dira 2009an, baina batez besteko emaitza aski apala izan da oraingoan ere, 'onargarria' baino ez

Garbi baina azpiegituren faltan eta konparatzeko taula

Oinezkoentzako kale batek hiri altzari egokiak eduki behar ditu. Ezinbestekoa da zakarrontziak, farolak eta estoldak eduki ditzan, eta komeni izaten da zuhaitzak eta loreontziak ere izatea. Ehun kaleak aztertu ondoren, gure teknikariek emaitza ‘onargarria’ eman diote hiri altzarien atalari. Oviedok, Iruñeak, Donostiak, Valentziak, Gasteizek eta Zaragozak emaitza ‘ona’ lortu dute, baina Almeriak, Bartzelonak eta Murtziak ez dute gainditu azterketa (lehen biek emaitza ‘txarra’ atera dute eta hirugarrenak ‘hala-holakoa’).

Oinezkoentzako kaleak jendea ibiltzeko dira, eta ibili ere beste askotan baino gehiago eta maizago ibil-tzen da jendea. Hori dela eta, hiri altzarien egoera ere maiz-maiz zaindu behar da eta lurreko hondakin eta zaborrak maiz jaso. Eremuak gaizki zainduak badaude, utzita edo baztertuta daudela dirudi, erakargarritasuna galtzen dute eta segurtasun falta handiagoa dela ematen du. Garbitasunaren atalean, emaitza orokorra ‘onargarria’ baino ez da izan. Donostia, Iruñea, Kordoba, Madril eta Valladolid izan dira onenak (emaitza ‘ona’ izan dute); beste batzuek, aldiz, emaitza ‘hala-holakoa’ lortu dute, eta ez dute gainditu azterketa: Almeria, Bartzelona, Malaga eta Zaragoza. Gainerakoak batez besteko orokorraren pare geratu dira, maila ‘onargarrian’.

Kaleen % 20an zikinkeria antzeman dugu zenbait lekutan (gorozkiak, zaborrak, paperak eta bestelako hondakinak), eta hirutatik batean zorua gorabeheratsu egon da: galtzada-harriak solte batzuetan, zulo putzu eginak besteetan, jendeak estropezu egin eta erortzeko moduko zuloak zenbaitetan (arazo hori Bartzelonan, Zaragozan, Alacanten eta Oviedon antzeman dugu, batik bat). Atal honetan asko aldatu da egoera 2004. urtetik hona. Orduan, kaleen % 16k zeuzkaten halako gorabeherak, oraingoen erdiek, hain zuzen. Alderdi onen artean, esan beharra dago kaleen % 86tan ez-labaingarria izan dela zorua.

Zakarrontziei dagokienez, aztertu ditugun kaleen % 59k soilik eduki dute kopuru egokia. Almerian, adibidez, aztertu ditugun bost kaleetatik bitan ez dugu bat bera ere ikusi. Dena dela, egoera are okerragoa zen duela bost urte: orduan kaleen % 40k soilik zeuzkaten behar beste zakarrontzi. Birziklatzeko ontziak aurki-tzea ez da izan erraza (bi edo hiru tarte eskaintzen dituzten horietakoak, batean papera eta kartoia botatzeko, plastikoa eta ontziak bestean, eta zabor organikoa bestean); Almerian eta Sevillan baino ez ditugu ikusi. Bost kaletatik batean, hondatuta egon dira zakarrontziak (jendeak pintaketak egin dituelako), zikinkeria eduki dute eta apurtuta egon dira, eta kaleen % 15etan, zakarra ikusi dugu zakarrontzien ondoan botata (Bar-tzelonan, bereziki).

Argitasunaren gaia ere garrantzitsua da (segurtasunagatik eta erosotasunagatik). 2004an bezala, orain ere behar beste argi eduki dute aztertu ditugun kaleen % 90ek, eta % 4ean soilik aurkitu ditugu kaleargiak egoera txarrean. Gainera, oinezkoentzako eremuetan jartzeko kaleargi bereziak eduki dituzte kaleen % 70ek (duela bost urte egindako azterketan bezalatsu); gehienak estilo klasikokoak izan dira (hirigune historikoetan), eta modernoak jarri dituzten lekuetan, gainerako altzariekin bat etorri dira.

Jarlekuetan ez dira ibili kaleargietan bezain ongi. 2004an bezala, kaleen % 60k ez dute jarlekurik eduki (Granadan eta Murtzian ez dugu bat bera ere ikusi), eta hamarretatik batean hondatuta egon dira batzuk. Esan beharra dago, hala ere, jarlekuak ez direla zakarrontziak eta kaleargiak bezain ezinbestekoak, eta oinezkoentzako zenbait eremutan aski toki izaten ez denez, ulergarria dela jarlekurik ez jartzea, bestela traba egingo lukete eta.

Berdintsu gertatzen da zuhaitzekin ere: bat bera ere ez da ageri kaleen erdietan. Zuhaitzak eduki dituzten kaleen % 37tan, hondatuta egon dira batzuk, eta erdietan soilik ikusi dizkiegu hesiak behealdean, inork estropezurik ez egiteko eta landatuta dauden guneak babesteko (Iruñea, Gasteiz, Kordoba, Madril, Sevilla eta Valladolideko kale guztiek eduki dituzte halakoak).

Iturriak ere elementu garrantzitsuak dira, baina aztertu ditugun kaleen % 85ek ez dituzte eduki (duela bost urte % 77k falta zituzten). Aurkitu ditugun iturriak, hala ere, egoera onean egon dira. Komunak edukitzea ere oso gauza ona izaten da. A Coruñako kale batean soilik aurkitu dugu bat, oso ongi zaindua, gainera, eta doan erabili ahal izatekoa.

Han bizi direnen kexuak

Hiriguneak oinezkoentzako soilik mugatuz, itxuraz dena da onura: ibilgailuek inor harrapatzeko arriskua gutxitu egiten da, zarata eta kutsadura ere bai, eta kaleak gizatiarrago bihurtzen dira. Saltokientzat ere mesede izaten da, nahiz eta konponketa eta eraldatze-lan ugari egin behar izaten diren lehenagotik.

Ordea, denek ez dute begi onez ikusten kaleak oinezkoentzat jartzea. Kale horietatik pasatu behar dutenek eskertzen dute, baina kale horietan bizi direnek, horiek zer diote? Horientzat hainbat eragozpen sortzen dira: ibilgailuek aparkatzeko arauak ez dituzte betetzen, zamalanak egiteko ordutegia ez dute errespetatzen, autoa uzteko lekuak kentzen dizkiete edo saltoki mota bat nagusitzen da (zerbitzuetakoak, lanbide liberaletakoak, aisialdikoak, ostalaritzakoak…).

Horra hor eragozpen nagusietako batzuk

  • CONSUMER EROSKI-k azterketa honetan parte hartu duten udalei galdetu die zein diren auzotarren kexu nagusiak, eta lau arrazoi gailendu dira guztien artean: zamalanetako ordutegia ez dela errespetatzen, ibilgailuak ordutegiz kanpo ibiltzen direla, autoak uzteko lekuak kendu dituztela eta merkataritza-jarduerak zarata sortzen dutela.
  • Hiriguneak oinezkoentzat jartzea aukera ona da eremua onbideratzeko, baina horrek bakarrik ez du arazoa konponduko. Kaleak oinezkoentzat jarrita, mugatu egiten da euren funtzioa, eta turismoari eta kontsumoari begira geratzen dira. Jendea, ordea, ez da mugitzen museoak ikusteko eta dendaz denda joateko soilik.
  • Dena den, udalek eman diguten informazioaren arabera, eraikitzen dituzten auzo berrietan lehentasuna ematen diete oinezkoentzako eremuak sortzeari.Bide onean ote doaz?

Eduki honen barruko orrialdekatzea

Hau interesa dakizuke:

Infografiak | Argazkiak | Ikerketak