Saltatu nabigazio-menua eta joan edukira

EROSKI CONSUMER, kontsumitzailearen egunkaria

Bilatzailea

Fundazioaren logotipoa

EROSKI CONSUMERen kanalak


Kokaleku honetan zaude: Azala > Papereko argitalpena >

Los datos, informaciones, interpretaciones y calificaciones que aparecen en esta información corresponden exclusivamente al momento en que se realizaron y tienen, por tanto, una vigencia limitada.

Azterketa dokumentala, haur gizentasuna nazioartean eta Estatuan nola dagoen jakiteko : Haur gizentasuna: zer erakusten du pisuzko arazo horren bilakaerak

Eskolan hasteko adina bete ez duten 42 milioi haurrek gizentasuna edo gehiegizko pisua dute munduan, eta Espainiako Estatuan, 7 eta 8 urte arteko bost haurretatik bik pisu gehiegi daukate

Haur gizentasuna Espainian eta Europan

Europan ere pisu bera dute kiloek

Europako egoera ez da asko hobea. Duela urte batzuk arte, OMEren kalkuluek ziotenez, haur eta nerabeen %20 inguruk zeukaten gizentasuna. Alde izugarriak zeuden herrialde batzuetatik besteetara, baina alderatzeak ez zuen emaitza fidagarririk ematen, bakoitzak bere metodoak zerabiltzalako datuak lortzeko (laginak prestatzeko orduan, erantzunen ehunekoak kontatzean…). Gainera, estatu bakoitzak bere erara definitzen zuen gizentasuna eta gehiegizko pisua.

Egoera hori ikusita, OMEk Europako Eskualdean zuen bulegoak COSI Ekimena proposatu zuen (Childhood Obesity Surveillance Initiative), herrialdeen artean jarraipen bat egiteko gizentasunak eta gehiegizko pisuak Lehen Hezkuntzako haurretan (6-9 urte) ageri dituzten zifrei. Horretarako, metodologia bat proposatu zen alderdi batzuk finkatzeko: diseinua, azterketa egiteko garaia, adin taldeak, datuak hartzeko protokoloak…

Horrela, azterketaren lehen fasean (2007 eta 2008 artean) Europako 12 herrialdek parte hartu zuten: Belgika, Bulgaria, Txekiar Errepublika, Irlanda, Italia, Letonia, Lituania, Malta, Norvegia, Portugal, Eslovenia eta Suedia. Azterketa horrek erakutsi zuen 6 eta 9 urte arteko neska-mutilen %19 eta %46 artean zebiltzala gehiegizko pisuarekin. Gizentasuna zutenak, berriz, %6 eta %22 artean ziren.

Bigarren fasean (2009 eta 2010 artean), lehen fasean hasi ziren hiru herrialdek ez zuten daturik eman (Bulgaria, Malta eta Suedia). Aldi horretan, dena den, beste lau herrialde sartu ziren ekimenean: Grecia, Hungaria, Espainia eta Mazedoniako Errepublika. Bigarren azterketa horretako datuen arabera, 6 eta 9 urte arteko haurren %18 eta %54 artean ziren gehiegizko pisua zeukatenak, eta %5 eta %26 artean gizentasuna zutenak.

Bi faseetan herrialdeak aldatu izanak eta adinkako daturik ez izateak asko zailtzen du alderatzeak egiteko aukera. Hala ere, ondorio orokor batzuk atera zituzten: ikusi zen Europa hegoaldeko herrialdeetan haur gehiagok dutela gehiegizko pisua. Italiak eta Greziak dituzte proportziorik handienak gizentasunean eta gehiegizko pisuan, eta Belgikak, aldiz, askoz ere zifra apalagoak ditu.

Lehen fasean, adibidez, 9 urteko haurren ia %44k gehiegizko pisua zuten Italian, eta %21ek gizentasuna. Bigarren fasean, Grezian, adin horretako haurren %54k zeukaten gehiegizko pisua, eta %26k gizentasuna. Beste muturrean, askoz ere datu hobeekin, Belgikako haurrak nabarmendu ziren bi faseetan: 9 urtekoan artean, %27k zuten gehiegizko pisua eta %10ek gizentasuna.

Haurren gizentasuna Espainian

Orain dela gutxi arte, bi iturritatik bakarrik lortzen ziren haur gizentasunaren datuak: enKid Azterketa eta Espainiako Osasun Inkesta. Lehenbizikoa 1998. eta 2000. urteen artean egin zen, Espainiako haurren eta gazteen elikadura ohiturak eta nutrizio egoera aztertzeko. Ia 3.500 norbanakok osatu zuten lagina, 2 eta 24 urte artekoak.

Oro har, enKid Azterketak ondorioztatu zuen gizentasunaren prebalentzia %14koa zela Espainian eta gehiegizko pisuarena %12koa. Guztira, lau haur eta gaztetatik batek zuen pisu gehiegi Espainian. Sexuka, zertxobait handixeagoa zen gizonetan, eta adinka, gazteenetan ageri zuen indar gehien (6 urtetik 13ra). Lurraldeka, Kanariak eta Andaluzia nabarmentzen ziren batez bestekoaren gainetik, eta penintsula ipar-mendebaldekoak azpitik. Azkenik, enKidek erakusten zuen gizentasuna handiagoa zela maila sozioekonomiko eta ikasketa maila apalagoak zituztenen artean, baita gosaltzen ez zuten pertsonen artean edo kalitate apaleko gosaria egiten zutenen artean ere. Edonola ere, joan da denbora, eta enKid Azterketaren emaitzak zaharkituak gelditu dira.

Espainiako azken Osasun Inkestan, 2011 eta 2012 artean egindakoan, datu hauek ageri dira: 2 eta 17 urte arteko haur-gazteen %18k gehiegizko pisua zuten eta %10ek gizentasuna. Adinka, 5 eta 9 urte artekoek ageri zuten prebalentziarik handiena (pisu gehiegi zuten %37k); gizentasuna, berriz, ohikoagoa zen 2 eta 4 urte artekoetan. Sexuka, antzekoak ziren datuak, nahiz eta mutikoetan gehixeago agertu: %29 zuten pisu gehiegi mutikoetan, eta %26k neskatoetan.

Autonomia Erkidegoari dagokionez, 2 eta 17 urte artekoen %30ek baino gehiagok zuten pisu gehiegi Balearretan, Galizian, Kanarietan, Andaluzian eta Euskal Autonomia Erkidegoan. Kantabrian eta Aragoin, aldiz, hurrenez hurren %12ra eta %17ra murrizten zen portzentaje hori.

Edonola ere, adituek diote zifra horiek ere ez direla bere horretan eredutzat hartzekoak, inkestari erantzuten diotenek eurek sortzen baitituzte erantzunak; haien ustez, berez handiagoak dira datuak.

Eduki honen barruko orrialdekatzea

Hau interesa dakizuke:

Infografiak | Argazkiak | Ikerketak