Saltatu nabigazio-menua eta joan edukira

EROSKI CONSUMER, kontsumitzailearen egunkaria

Bilatzailea

Fundazioaren logotipoa

EROSKI CONSUMERen kanalak


Kokaleku honetan zaude: Azala > Papereko argitalpena >

Informazio honetan agertzen diren datu, informazio, interpretazio eta kalifikazioak haiek egin ziren uneari dagozkio, eta, beraz, denbora mugatuz daude indarrean.

Banantzea eta dibortziatzea, geroz eta ohikoago : Elkarrekiko arazoak amaituta, elkarrengandikoak hasi

Dibortzioaren Legea duela 18 urte ezarri zen indarrean Estatu espainiarrean, harrezkero milioi bat pertsona banandu dira eta kopurua gorantz doa oraindik

Pentsioa, desadostasun-iturri

Dibortzio-epaia emateko unean epaileek zehaztasun osoz baloratzen duten aspektuetako bat, hausturaren ondoriozko kalte handiena nozitu duen alderdiari eman beharreko babesa izaten da. Bide kontentziosora jotzen denean, kasuen %90etan emakumeak hartzen du seme-alaben zaintza, elikatze-pentsioa eta familiaren etxebizitza. Nabarmentzekoa da pentsioa seme-alabei ematen zaiela, ez horien zaintza bereganatu duen ezkontideari, dirua administratzeko ardura berak daukan arren. Diru kopuru horren munta epaileak zehaztuko du, seme-alaben premien eta ohiko gastuen arabera, gurasoen egoera ekonomikoa eta pentsioa zenbat senideri eman behar zaien ahantzi gabe. Seme-alaben elikatze-pentsioaren munta, ordaindu behar duen gurasoaren diru-sarreren %30erainokoa izan daiteke. Beste kontu bat, oso bestelakoa, banantze edo dibortzioaren ondorioz desoreka ekonomikoa jasan duen ezkontideari -emazteari, gehienetan-ordaindu beharreko pentsio berdintzailea da.

Diru kopuru hori kalkulatzeko, ezkontzaren iraupena, emakumeak agertutako familiarengatiko entrega, adina, lan-merkatuan sartzeko aukera, osasuna eta erabilgarri dituzten ondasunak hartzen dira kontuan: beraz, nekez eman daiteke batez besteko kopururik, orientazio gisa. Nolanahi ere, dibortziatu edo banandutako ezkontide-ohiak, seme-alabak mantentzeko eta beste ezkontideari pentsio berdintzailea entregatzeko ordaintzen duena eskuarki diru-sarreren %45 baino gehiago ez dela izaten esan dezakegu, orokorki.

Artekaria, irudi berria

Azken urte hauetan, banantze- eta dibortziatze-prozesua erraztu eta bideratzen duten famili artekaritzarako zentroak sortu dira Estatu espainolean, EAE, Madril, Katalunia eta Balearetan. Administrazioak interes publikoko gunetzat harturiko zentro pribatuak direnez, erkidego batzuetan diru laguntza ofizialak jaso bai, baina pribatu segitzen dute, nolanahi ere. Euskal Herri-Administrazioak eskaini zuen aurrena zerbitzu hori, 1996 urtean. Gaur egun, artekaritza-zerbitzuak hainbat erakunde pribatuk eskaintzen dizkiete banantzea erabaki duten bikote guztiei: banantze-prozesuari ekin diotenei, hastear dutenei, dibortziatutakoei, legez bananduta egonik ere, hitzarturiko neurriak ez betetzearren (pentsioak ez ordaintzea, bisita-erregimena ez betetzea, etab) krisialdia oraino bizi dutenei eta, lege-prozedurarik hasi nahi ez duten arren, harremana arautzeko laguntzaren premia dutenei.

Bikoteak bide kontentziosoa bazterturik, adostasunezko banantze edo dibortzioa bideratuko duen kontsentsura iristea da artekaritza-zerbitzu horren helburua: horrela, legezko prozesuak ondorioztatzen duen kostu ekonomikoari eta eragin emozionalari saihets egingo zaie. Adostasun horiek oinarrizko bost alorretakoak izan daitezke: elkarte ganantzialaren bereizketa, baliabiderik gabeko ezkontidearen pentsioa, seme-alaben zaintza, bisita-erregimena eta seme-alabentzako elikatze-pentsioa. Eragindakoekin bilerak eginez negoziatzen dira bost puntu horiek. Azken itunera iritsiz gero, adostasunez banantzeko demandari erantsiko zaion hitzarmen modukoa izenpetuko dute ezkontideek. Horrek guztiak prozesuaren iraupenean du zuzeneko eragina eta, xedapen-epeak zehaztea zaila den arren -epaitegi batetik bestera eta lan-muntaren arabera, alde handiak hautematen dira-, prozesua nabarmen arintzen da, bide kontentziosoari itzurita, arazoa adiskidantzaz bideratzen denez, epeak murriztu egiten baitira.

Artekarien lana ez da hor bukatzen, ordea: hitzarmenek bere horretan segitzen duten ezagutzeko eta, premiazkoak izanez gero, balizko aldaketak negoziatzeko jarraipena egiten dute. Doaneko zerbitzuek aholkularitza juridiko eta psikologikoa eskaintzen dute baina lege-bidera jo nahi duen bikoteak abokatu eta prokuradorearen zerbitzuak kontratatu beharko ditu. Dena den, bikoteak artekaritza-zerbitzu pribatua aukeratzen badu, hitzarmenaren lege-alderdiez aholkularitza eman dien abokatu bera arduratuko da epaitegi aurreko legezko prozesuaz ere.

Agur luzea, luzatua

Adiskidantzazko banantze-prozesuko lehen urratsa, bi ezkontideak banandu bitarteko bizitza arautuko duen hitzarmena xedatzea da (seme-alabak zaindu eta bisitatzeko erregimenaren baldintzak, ezkontideen etxebizitzan nor biziko den, pentsioak zenbatekoak izango diren, etab): prozesuari hasiera eman zaionetik hilabetean berretsiko da hori dena, epailearen aurrean. Banantzea kontentziosoa baldin bada -ezkontideetako batek eskatuta, beraz-, baliteke prozesua izugarri luzatzea, demanda jarri duen alderdiak ezarri nahi dituen baldintzak eta gainerako eskakizunak direla bide. Eskaera hori eta beste alderdiko eskaria behin ere ez datoz bat. Beraz, banantze-prozesuan zehar senar-emazteen bizitza arautuko duten behin-behineko baldintzak epaileak xedatuko ditu. Neurri horiek banantze-epaian berretsi edo aldatu egingo ditu, azkenean.

Adiskidantzazko banantzea egiteko eskakizuna tartejarri denetik urtebetera, bikote-elkarbizitza egiaz eten denetik (elkarrengandik apartatzea bi ezkontideek askatasunez onartu baldin badute) bi urte jarraian igarotakoan edo, senarrak nahiz emazteak eskatuta, bikote-elkarbizitza egiaz eten denetik bost urtera eska dezakete banandutakoek dibortzioa. Ezkontide, aitzineko edo ondorengoen biziaren kontra atentatzearren, behin betiko epaian emaniko kondenagatik ere eska dezake ezkontideak dibortzioa; baina dibortziatzeko erabakira elkar hartuta iritsiz gero, epaia bizpahiru hilabetean jasoko da (Bizkaian, adostasunez hitzarturiko banantze-epaiak azkarrago ematen ari dira); bide kontentziosotik baldin bada, litekeena da behin betiko epaia urte batzuk ere atzeratzea.

Eduki honen barruko orrialdekatzea

Hau interesa dakizuke:

Infografiak | Argazkiak | Ikerketak