Cidades e exclusión social: analizados os recursos sociais dirixidos a persoas sen fogar nin medios económicos de 18 cidades españolas: Os concellos aumentan o gasto social para os máis pobres, pero seguen a faltar recursos

Albergues municipais, outros recursos residenciais e táboa comparativa

  En case todos os concellos, os albergues son privados pero están concertados entre o Concello e asociacións, na súa maioría congregacións relixiosas. Empurrados pola demanda crecente, os concellos habilitaron centros, pisos, apartamentos tutelados ou estancias en pensións para aloxar estas persoas sen recursos e que carecen de domicilio. Madrid é a que ten un maior número de recursos residenciais de titularidade municipal: oito centros de acollida, sete centros para inmigrantes sen recursos e unha trintena de pisos compartidos para poboación sen domicilio nin recursos (amais do medio cento de camas habilitadas en pensións de Madrid coas que se subscriben convenios de colaboración). Tras ela sitúase Barcelona, con 11 aloxamentos municipais, e Bilbao, con sete espazos xestionados pola administración local. A iso hai que sumar os bonos ou vales que distribúen as casas do concello para que estas persoas sen recursos durman en pensións ou hostais cos que se establecen convenios de colaboración. Esta infraestrutura asistencial permanece aberta todos os días do ano. O servizo de hixiene préstase tanto nestes albergues e centros como en edificios específicos para este cometido como é o caso de Barcelona, Bilbao, Madrid, Valencia, Pamplona e Vitoria, que dispoñen de casa de duchas e de baños públicos. En todos os casos, esta prestación non ten custo ningún (en Madrid pídeselle ao usuario un pagamento de 0,15 euros amais de levar xabón e toalla; non obstante, tamén se lle permite usar este servizo gratuitamente a quen nin sequera poden facer fronte a este gasto).

As noites limítanse entre tres días e algo máis dunha semana cada mes, aínda que a estancia de cada usuario no centro depende de se se trata dun transeúnte que acaba de chegar á cidade e que vai marchar nuns días ou dunha persoa que se atopa en pleno proceso de reinserción social e laboral ou que por motivos de saúde teña que alongar a súa permanencia. En Alacante, Bilbao, Madrid, Valencia e Vitoria, a duración depende da valoración dos responsables de Servizos Sociais. Os centros de Madrid recibiron o maior número de noites (que non persoas) de todo o estudo no 2008: máis de 300.000. Para os días máis fríos de inverno, os concellos aumentan as prazas destes centros (así o fan en Alacante, Barcelona, Pamplona, Vitoria ou Valladolid) ou habilitan espazos concretos (albergues de frío) para que as persoas sen fogar non pasen a noite ao raso soportando xélidas temperaturas (casos de Bilbao, Barcelona, Madrid, Murcia, San Sebastián, Valencia e Zaragoza).

  Algúns albergues esixen que os usuarios cumpran certos requisitos: ser maior de 18 anos (os menores deben estar acompañados polos seus pais ou ben por un titor), ter documentos de identificación, carecer de recursos económicos para poder vivir por conta propia, poder valerse por si mesmos, comprometerse a iniciar un proceso de inserción sociolaboral e, amais de cumpriren coas normas establecidas nestes centros, non consumir alcohol ou drogas nin amosar un comportamento violento cara aos responsables e traballadores do centro ou cara ao resto de persoas que utilizan o servizo.

TÁBOA COMPARATIVA

Comedores sociais^*

Cidade	Número de comedores	Plazas	Servizos dispoñibles	Prezo (euros)
A Coruña	1 Municipal 1 Concertado	66 menús diarios	Comida	Non facilitado
Alacante	1 Centro de Acollida Integración(2)	90	Almorzo, comida, merenda e cea	Gratuíto
Barcelona	3 Municipais(3) 2 Concertados	942	Comida e cea (só un dos centros)	Gratuíto
Bilbao	3	646 menús diarios	Comida e cea	Non facilitado
Burgos	3 Concertados	Variable	Almorzo, comida e cea	Gratuíto
Córdoba	Non facilitado	Non facilitado	Non facilitado	Non facilitado
Granada	Non facilitado	Non facilitado	Non facilitado	Non facilitado
Madrid	12 Concertados	Non facilitado	Comida, merenda e cea	Gratuíto
Málaga	Non facilitado	200	Non facilitado	Non facilitado
Murcia	1 Concertado	300	Comida e cea	Gratuíto
Oviedo	1 Concertado	Non facilitado	Comida e cea	Gratuíto
Pamplona	Non existe comedor municipal (si o haberá no Centro Integral), pero realízanse varias iniciativas: no albergue municipal ofrécese almorzo e cea os usuarios, e do 1 decembro ao 31 de marzo repártese a merenda nunha iniciativa chamada "café compartido". Ademais, en casos extremos repártense vales de comida
San Sebastián	1 Centro municipal de acollida social	Non facilitado	Almorzo, comida e cea	Non facilitado
Sevilla	Non facilitado	Non facilitado	Non facilitado	Non facilitado
Valencia	3 Autonómicos 3 Privados	700	Almorzo, comida e cea	Gratuíto
Valladolid	1 Municipal	150	Comida e cea	Gratuíto
Vitoria	1 Concertado	400	Comida e cea	Gratuíto
Zaragoza	1 Albergue Municipal(4) 2 Privados	85-170 (solo en el albergue)	Almorzo, comida e cea	Gratuíto

Cidade	Número de almorzos/merendas	Número de comidas	Número de ceas
A Coruña	0	24.090	0(1)
Alacante	318.280 servizos ofrecidos en total (almorzo, comida, merenda e cea)
Barcelona	0	339573 en total
Bilbao	0	191.990	43.800
Burgos	12.113 desayunos	18.208	18.286
Córdoba	Non facilitado	Non facilitado	Non facilitado
Granada	Non facilitado	Non facilitado	Non facilitado
Madrid	830 bocadillos	1.470	390
Málaga	Non facilitado	Non facilitado	Non facilitado
Murcia	Non facilitado	Non facilitado	Non facilitado
Oviedo	0	74502 en total
Pamplona	No existe comedor municipal (sí lo habrá en el Centro Integral), pero se realizan varias iniciativas: en el albergue municipal se ofrece desayuno y cena a los usuarios, y del 1 diciembre al 31 de marzo se reparte la merienda en una iniciativa llamada "café compartido". Además, en casos extremos se reparten vales de comida
San Sebastián	10084 almorzos	9.246	10.876
Sevilla	Non facilitado	Non facilitado	Non facilitado
Valencia	38325 almorzos	184.808	38.325
Valladolid	0	36.519	36.519 ceas frías para levar
Vitoria	0	31.815	31.255
Zaragoza	103.640 servizos ofrecidos en total (almorzo, comida e cea no albergue municipal)

*Datos oficiais. Fonte: concellos.

(1) Na Coruña non dan ceas, pero ofrécese a posibilidade de que o usuario leve un recipiente para levar comida para a noite.

(2) En Alacante, tamén se apoia a tres entidades que desenvolven un labor que está vinculado aos comedores sociais.

(3) En Barcelona, amais dos cinco mencionados tamén contan con comedores en albergues e centros de aloxamento.

(4) No albergue municipal, xeralmente as comidas son para a xente aloxada, aínda que no almorzo se duplica a quenda.

Orzamento de Asuntos Sociais^*

Cidade	Nome do departamento	Orzamento 2009 (en euros)	Orzamento 2008 (en euros)
A Coruña	Área de Servizos Sociais	12.115.267(1)	12.373.038
Alacante	Concellería de Acción Social	10.753.000(1)	10.523.364(1)
Barcelona	Área de Acción Social e Cidadanía	Non facilitado	Non facilitado
Bilbao	Área de Acción Social	45.060.699	41.629.223
Burgos	Xerencia de Servizos Sociais, Xuventude e Igualdade	24.698.597	22.479.400(2)
Córdoba	Delegación de Benestar Social	14.839.696	16.084.664
Granada	Concellería de Familia, Benestar Social e Igualdade de Oportunidades	14.399.607	13.697.482
Madrid	Área de Familia e Servizos Sociais	54.041.415(2)	52.686.669(2)
Málaga	Área de Benestar Social	27.645.735	17.023.702
Murcia	Área de Servizos Sociais	Non facilitado	Non facilitado
Oviedo	Concellería de Servizos Sociais	8.200.000	8.300.000
Pamplona	Área de Benestar Social	43.000.000	38.605.908
San Sebastián	Dirección de Benestar Social	32.228.274	29.667.199
Sevilla	Área de Benestar Social	48.641.216	37.387.786
Valencia	Área de Benestar Social e Integración	30.981.634	23.564.985
Valladolid	Servicio de Acción Social	23.226.528	18.807.302
Vitoria	Departamento de Intervención Social	53.203.975(4)	48.161.315(4)
Zaragoza	Área de Acción Social	48.375.253	32.375.854

Cidade	Orzamento 2004 (en euros)	Evolución 2008-2009 (%)	Evolución 2004-2009 (%)
A Coruña	9.996.000	-2%	21%
Alacante	-	2%	-
Barcelona	21.105.240	Non facilitado	Non facilitado
Bilbao	29.579.192	8%	52%
Burgos	18.665.683	10%	32%
Córdoba	8.777.355	-8%	69%
Granada	8.043.235	5%	79%
Madrid	24.807.876(2)	3%	118%
Málaga	9.365.364	62%	195%
Murcia	13.445.346	Non facilitado	Non facilitado
Oviedo	14.038.298(3)	-1%	-42%
Pamplona	Entre 19 y 20 millóns	11%	115%
San Sebastián	18.021.116	9%	79%
Sevilla	18.021.116	30%	170%
Valencia	17.787.850	31%	74%
Valladolid	14.774.100	23%	57%
Vitoria	34.230.467	10%	55%
Zaragoza	20.835.013	49%	132%

*Datos oficiais. Fonte: concellos.

(1) Non se inclúen gastos de persoal.

(2) En Madrid, orzamento referido só á atención a persoas sen fogar, servizos sociais, emerxencia social e inmigración.

(3) En Oviedo, o orzamento do 2004 incluía a atención aos inmigrantes, non obstante, creouse un novo departamento encargado dos inmigrantes, o que provocou un descenso da contía de 2008 e 2009.

(4) En Vitoria, o orzamento 2009 é inicial e o do 2008 o executado.

Relacións deste contido