Residuos sólidos urbanos (RSU): COMPARADOS os sistemas de recollida e xestión de 18 cidades: Xeramos cada vez máis lixo e non todas as cidades saben canto reciclan

Reciclaxe, taxas municipais e táboa comparativa

Reciclamos pouco

  Cada habitante das 18 cidades analizadas xera, de media, 35 quilos de papel e cartón ao ano, 15 quilos de vidro, 13 quilos de envases e 0,10 de pilas. Pero, que proporción do lixo recollido se recicla? Non é doado sabelo xa que, ao igual que aconteceu hai catro anos, varias cidades (neste caso, Alacante, Barcelona, Granada, Málaga, Murcia e Zaragoza) indicáronlle a esta revista que carecían desa información e Córdoba só deu datos do 2007. O resto deberán facer maiores esforzos os vindeiros anos para cumprir coa lexislación. Segundo a directiva aprobada no 2008 polo Parlamento Europeo para o 2020, os países membros da UE terán que reciclar ou reutilizar polo menos o 50% do papel, do plástico e do vidro dos residuos urbanos sólidos. Os datos do Ministerio de Medio Ambiente indican que España está preto de cumprir estes obxectivos, pero nas 11 cidades que lle facilitaron información a CONSUMER EROSKI a situación non é tan positiva: recuperouse unha media do 47% de vidro, o 44% de papel-cartón e só o 18% de plásticos e envases. Trátase de proporcións lixeiramente superiores ás que se rexistraron hai catro anos e, ao igual ca daquela, a cidade referente é Pamplona, que recicla o 53% do vidro (igual ca Bilbao) e o 70% do papel-cartón (só se achega San Sebastián cun 64%).

E a materia orgánica?

O lixo orgánico pódese reciclar para producir compost, abono ou un rexenerador do terreo que contén nutrientes e oligoelementos. Para que este proceso se levase a cabo con éxito habería que implantar unha recollida selectiva xeneralizada e concienciar os cidadáns para que separasen os restos de comida e xardín (preferiblemente en bolsas tamén compostables) e que os depositasen en colectores específicos, os de cor gris ou marrón. Ademais, cumpriría crear un mercado que asegurase o destino dese compost para xardíns e parques. Non obstante, á luz dos datos recompilados por esta revista, queda moito por facer. Aínda que a maioría das cidades din dispoñer de planta de compostaxe (todas agás Granada, Málaga e Murcia, que non facilitaron os datos), moi poucas (só A Coruña, Barcelona, Córdoba, Pamplona, Valencia, Valladolid; e San Sebastián, cunha experiencia piloto) implantaron un sistema de recollida selectiva. De media, reciclan só un 18% da materia orgánica que producen, moi lonxe do 50% fixado polo Plan Nacional Integral de Residuos Urbanos. Só se achega a esta proporción Córdoba, que recupera un 43% do seu lixo orgánico.

Taxas municipais

Na maioría das cidades, a taxa de lixos cóbrase anualmente. As excepcións foron Valladolid e Málaga, que non teñen taxa de lixo como tal; Bilbao, que a cobra cada tres meses; Granada e Sevilla, que o fan unha vez ao mes e Logroño, cada seis meses. San Sebastián e Murcia aplican unha tarifa única, no resto de cidades a taxa varía en función da categoría fiscal da rúa (A Coruña, Bilbao, Córdoba, Granada, Logroño), do valor catastral da vivenda (Madrid, Pamplona) ou segundo a cantidade de auga consumida (Barcelona, Sevilla, Zaragoza). A taxa pode ser moi distinta nalgunhas cidades: en Madrid, sen ir máis lonxe, o abano vai dende 4 euros ata 190 euros ao ano. Nos últimos catro anos as taxas da maioría das cidades subiron entre un 10% e un 22%. Pero nalgunhas abaratouse (en Zaragoza diminuíu un 15%) e noutras aumentou desmesuradamente: en San Sebastián medrou un 90%. O Plan Integrado de Residuos Urbanos propón implantar unha taxa de lixo proporcional á cantidade de desfeitos urbanos xerados por cada vivenda.

TÁBOA COMPARATIVA

Residuos sólidos urbanos xerados no 2008 ^*

Ciudade	Total de residuos urbanos recollidos 2008 1	Evolución total de RSU en 4 anos	kg/habitante ao día 2008	Evolución kg/habitante ao día en catro anos
A Coruña	117.067	3,1%	1,31	2%
Alacante	167.672	4,2%	1,38	-2%
Barcelona	861.096	-1,5%	1,46	-4%
Bilbao	178.331	-6,7%	1,38	-7%
Córdoba(2)	180.085	8,0%	1,52	7%
Granada	122.434	-4,3%	1,42	-4%
Logroño	62.683	10,8%	1,14	5%
Madrid	1.590.131	2,7%	1,36	-1%
Málaga	304.389	13,5%	1,47	10%
Murcia	-	-	-	-
Oviedo	94.914	7,5%	1,18	2%
Pamplona(3)	153.968	9,3%	1,25	1%
San Sebastián	93.815	3,9%	1,40	3%
Sevilla	378.844	16,2%	1,48	17%
Valencia	405.228	5,8%	1,38	3%
Valladolid	131.236	2,2%	1,13	10%
Vitoria	90.565	8,1%	1,07	-2%
Zaragoza	260.640	0,5%	1,07	-3%
MEDIA	305.476	3,7%	1,32	2%
TOTAL	5.193.098	3,7%	-	-

Poboación: INE, a 1 de xaneiro do 2008, último censo nacional.

*Datos oficiais: Fonte concellos e empresas contratadas en cada municipio

(1). Toneladas de residuos

(2) Datos do 2007, tamén o de poboación (a 1 de xaneiro do 2007)

(3) Mancomunidade de Pamplona, cunha poboación de 338.372 habitantes a 1 de xaneiro do 2008.

Recollida selectiva: número de colectores e de puntos limpios^*

Ciudade	Vidro: Colectores por cada 500 habitantes	Papel-Cartón: Colectores por cada 500 habitantes	Envases: Colectores por cada 300 habitantes	Número de ecoparques: (Fixos/Móbiles)(1)
A Coruña	1,14	1,80	Non hai colectores	4/0
Alacante	1,54	1,27	0,69	1/2
Barcelona(2)	0,74	0,73	0,43	20/8
Bilbao	1,12	1,31	1,35	4/2
Córdoba(2)	1,15	3,56	3,84	3/0
Granada	1,30	1,37	0,97	ND
Logroño	1,44	1,35	0,76	1/2
Madrid	0,95	1,26	7,67	15/5
Málaga	ND	ND	ND	ND
Murcia	ND	ND	ND	ND
Oviedo(3)	20 illas de colectores			2/0
Pamplona	2,90	5,48	3,02	2/2
San Sebastián	1,08	1,10	0,67	1/1
Sevilla	1,21	1,37	2,21	4/0
Valencia	1,03	1,10	0,60	1/3
Valladolid	1,29	1,46	Non hai colectores	5/1
Vitoria	1,39	1,35	0,79	2/2
Zaragoza	1,19	1,22	0,93	4/4
MEDIA	1,30	1,72	1,84	5/3

*Fonte: Concellos e empresas contratadas en cada municipio.

1. Número de ecoparques ou puntos limpos existentes en cada municipio.

2. Datos do 2007.

3. En Oviedo, a recollida selectiva de residuos lévase a cabo a través de 20 colectores soterrados que serven de apoio á recollida nos domicilios.

*ND: Non dispoñible. Os concellos e empresas contratadas en cada municipio non facilitaron estes datos malia a reiteración na solicitude por parte desta revista.

Proporción do recuperado que se recicla¹

Ciudade	Vidrio	Papel-Cartón	Envases	Materia orgánica(2)	Pilas
A Coruña	Papel-cartón, vidro aluminio, tetra-brik e aceiro: 16%			ND	ND
Alacante	ND	ND	ND	ND	ND
Barcelona	ND	ND	ND	ND	ND
Bilbao	53%	51%	15%	3%	15%
Córdoba(3)	ND	ND	ND	43%	ND
Granada	ND	ND	ND	ND	ND
Logroño	54%	36%	20%	ND	ND
Madrid	50%	29%	ND	14%	ND
Málaga	ND	ND	ND	ND	ND
Murcia	ND	ND	ND	ND	ND
Oviedo	ND	ND	ND	12%	ND
Pamplona	53%	69%	28%	17%	68%
San Sebastián	62%	64%	21%	ND	ND
Sevilla	30%	22%	15%	15%	42%
Valencia	44%	31%	22%	21%	24%
Valladolid	31%	55%	3%	22%	ND
Vitoria	51%	40%	22%	12%	ND
Zaragoza	ND	ND	ND	ND	ND
MEDIA	47%	44%	18%	18%	37%

1.Fonte: concellos e empresas contratadas en cada municipio. Ano 2008.

2. Trátase de materia orgánica recuperada mediante compostaxe.

*ND: Non dispoñible. Os concellos e empresas contratadas en cada municipio non facilitaron estes datos malia a reiteración na solicitude por parte desta revista.

Relacións deste contido