Móbbing inmobiliario: O acoso e a ameaza, inquilinos non desexados

 O fenómeno do móbbing ou acoso inmobiliario aumenta cada ano da man da especulación e afecta de xeito especial aos inquilinos de avanzada idade que viven en inmobles de renda antiga, en moitos casos inferior aos 100 euros mensuais. O crecemento do mercado e o escaso atractivo económico destas vivendas plasmouse na venda de pisos "con bicho" ou "con verme", degradantes denominacións coas que se identifica no argot deste negocio ao inquilino. O comprador, no mellor dos casos, será un banco que esperará unha substancial rendibilidade a medio ou longo prazo e, no peor, o interesado en mercar será un especulador ben equipado para exercer o móbbing inmobiliario.

Esta modalidade de móbbing non é nova en España nin fóra. En 1998, o Concello de Cádiz ditou un bando municipal para advertir á cidadanía sobre estas prácticas. Cinco anos despois, o Concello de Barcelona decidiu acudir á Fiscalía para loitar contra o acoso inmobiliario.

Que é o móbbing inmobiliario?

Pódese definir como prácticas antisociais baseadas no acoso e abuso para forzar que alguén marche da súa casa, independentemente de que esta sexa propia ou arrendada. A picaresca e artimañas son variadas: dende inducir a entrada de okupas no edificio ou de veciños perturbadores, á negativa do arrendador de cobrar a renda, pasando pola falta de hixiene e de mantemento da vivenda ou do edificio, con cortes nas subministracións básicas de auga e luz. O obxectivo non é outro que desafiuzar o arrendatario baixo unha falsa aparencia de legalidade, convencéndoo para que el mesmo abandone a vivenda ou minar a súa paciencia e integridade moral, prácticas todas elas que constitúen fraude e delito.

Tratamento legal do móbbing

  Abandonar o edificio para obter a declaración de ruína e a negativa a cobrar a renda son as principais estratexias que se utilizan para botar un inquilino despistado de renda antiga. A estes dous primeiros métodos, onde a fronteira entre o legal e o delituoso é máis difuso, súmanse os casos de ameazas, coaccións, violación de morada, danos, aldraxes ou calumnias, todos eles delitos, ou faltas xa tipificadas no Código Penal. En calquera caso, o pasado verán propúxose unha reforma legal que penalizaba especialmente estes abusos, xa que o acoso lesiona a integridade moral da persoa, que é un dereito constitucional.

Os tribunais falan

Un dos primeiros avances no recoñecemento legal deste tipo de condutas foi a reapertura da primeira querela en España por móbbing inmobiliario. Presentada no 2003 pola arrendataria, unha viúva de 75 anos con contrato de alugueiro dende 1936 e renda mensual de 40 euros, foi desestimada e posteriormente reaberta pola Audiencia de Barcelona no 2004. Uns okupas apoderáranse da terraza e o piso atopábase agretado, infectado de ratas e cascudas, e con problemas de subministracións sen que o propietario fixese nada polo mantemento do edificio.

  Nesta liña temos a actuación doutro veciño, neste caso da localidade biscaíña de Getxo. Un empresario mercou unha das tres plantas dun inmoble, aínda que desexaba o edificio enteiro. Ante a negativa dos propietarios do primeiro piso a vender, o empresario "arrendoulle" a súa propiedade a unha familia numerosa e conflitiva por un euro ao mes como parte dun plan de acoso. Finalmente, o Xulgado de Instrución n.º 6 de Getxo ditou medidas preventivas contra o empresario e inquilinos, obrigando ao desaloxo dos imputados e a súa expulsión da localidade porque era "imprescindible que os prexudicados fixesen vida normal na súa cidade sen o temor de atoparse cos agresores".

A prórroga do arrendamento de renda antiga

• O contrato prorrógase forzosamente de ano en ano.
• Unha vez que falece o arrendatario, pode haber unha primeira subrogación a favor do cónxuxe ou parella de feito ou, no seu defecto, dos fillos que convivisen co falecido durante os dous anos anteriores ao falecemento. Estes poderanse subrogar por dous anos ou ata que cumpran 25 anos. Despois, o contrato extínguese, salvo que estes fillos estean afectados por unha minusvalía igual ou superior a un 65%. En tal caso, poderán continuar de por vida.
• Cando se subroga o cónxuxe, os fillos do arrendatario que conviviran con el pódense subrogar por segunda vez por dous anos, ata os 25 anos ou ata o seu falecemento se teñen unha minusvalía igual ou superior ao 65%.
• Pero se antes do 1 de xaneiro de 1995 xa se produciran dúas subrogacións de acordo á Lei de Arrendamentos de 1964, tras o falecemento do segundo subrogado o contrato remata. E se só se producira unha primeira subrogación, ante a morte do primeiro subrogado só se permite unha última subrogación a favor do cónxuxe ou parella de feito do subrogado falecido ou da súa parella de feito ou, no seu defecto, a favor dun fillo do subrogado nos mesmos supostos e prazos sinalados.

Relacións deste contido