Foie enteiro de parrulo e de gansa: Graxa con "glamour" para un consumo moderado

 

O foie é unha delicia para o padal e unha tortura para o peto. A súa agradable consistencia, untuosa e suave, e o seu apetitoso sabor e aroma convertérono nun alimento moi apreciado ao longo da Historia. Agora ben, trátase dun produto caro (o seu prezo anda entre os 70 euros e os 230 euros por quilogramo) e o seu consumo circunscríbese a celebracións e comidas especiais, como as que teñen lugar nestas datas. O carácter ocasional do seu uso é recomendable tanto dende o punto de vista da economía familiar como da saúde, debido á abundancia de graxa, colesterol e calorías que o caracterizan, en especial para persoas con problemas de ácido úrico, hipercolesterolemia ou hipertensión.

O foie gras é un termo francés que se aplica ao fígado graxo que desenvolven parrulos e gansas mediante unha alimentación forzada que xera unha hipertrofia -agrandamento do tamaño do órgano- e engraxamento dos seus fígados.

CONSUMER EROSKI comprobou a etiquetaxe, composición nutricional, presenza de sal e mais de aditivos, o estado hixiénico-sanitario e a especie cárnica utilizada en seis marcas diferentes de foies enteiros. O foie enteiro elabórase cunha peza enteira de fígado graxo sen golpes, sen hematomas e desveado á man e acompañado de sal, especias, un licor -Armagnac, Oporto...- e de aditivos autorizados. Cinco deles foron semiconservas elaboradas con fígado de parrulo (Ibardin, Martiko, Delicass, Zubia e Goiburu) e o sexto foi unha conserva de fígado de gansa (Rougie). Os seus formatos oscilaron entre os 75 e os 200 gramos e os prezos variaron dende os 69,41 euros por quilogramo de Martiko ata os 228,75 euros de Rougie.

Gansa por parrulo

Segundo as etiquetas dos seis foies analizados, cinco deles (Ibardin, Martiko, Delicass, Zubia e Goiburu) din estar elaborados con fígado de parrulo, mentres que o sexto (Rougie) se anuncia como de gansa. CONSUMER EROSKI comprobou, tras unha análise de DNA, que o reflectido na etiqueta corresponde á realidade. Pero a sorpresa chegou con Martiko, que no canto de utilizar fígado de parrulo, tal e como declara, empregou fígado de gansa, un produto máis caro, polo que non se considerou como unha fraude ao consumidor. Non obstante, isto non o exime de incumprir a norma de etiquetaxe por non coincidir o declarado co realmente envasado.

 

Así e todo, esta non foi a única irregularidade detectada na etiquetaxe. Na súa lista de ingredientes, Delicass omite un aditivo (ácido ascórbico, un antioxidante) presente no produto. Rougie, ao contrario que Delicass, declara aditivos (un antioxidante e un conservador) que non aparecen no produto final. Para rematar, Goiburu non indica o peso neto do produto, polo que incumpre a norma.

Malia estas deficiencias, a análise amosou un estado hixiénico-sanitario correcto das seis mostras estudadas. Agora ben, en España, a diferenza de en Francia, non se conta cunha lexislación específica que regule o tipo e proporción dos ingredientes que pode engadir, nin o proceso de elaboración, máis alá dunhas liñas xerais. Parece clara, polo tanto, a necesidade dunha lexislación máis detallada e específica sobre estes produtos.

517 quilocalorías por 100 gramos

O foie gras é un alimento graxo e de alto valor enerxético, o que explica o seu elevado poder saciante. A análise dos produtos incluídos neste comparativo deu unha media de 517 quilocalorías por 100 gramos de foie gras.

En todos os casos, o contido de graxa, macronutriente maioritario, superou o 40% do alimento. A menor presenza atopouse en Martiko (un 44%) e en Rougie (45%), e a maior correspondeu a Goiburu, o único en superar o 60% (alcanzou un 62%). Trátase basicamente de graxa monoinsaturada (58%), cunha proporción relevante de ácidos graxos saturados (41%), os menos saudables, moi por riba dos poliinsaturados, que quedaron no 1%.

O seu nivel de colesterol (255 miligramos por 100 gramos) é claramente superior ao da maioría das carnes máis consumidas (polo, 110 mg; año, 78 mg; porco, 72 mg ou vacún, 65 mg). No tocante ao seu valor proteico, as proporcións foron dende o 5,6% de Ibardin e o 5,8% de Goiburu ata o 9,8% de Rougie. Tamén contén unha cantidade alta de purinas, substancias que no organismo se transforman en ácido úrico.

Dos seus minerais salientan o ferro, o fósforo, o cinc e, por suposto, o sodio. Este último (uns 700 mg/100 g) débese ao engadido de importantes cantidades de sal como conservante e para acadar un mellor sabor. Constatáronse diferenzas entre as mostras estudadas. O menos salgado foi Rougie, o único de gansa e en conserva, con solo 0,4 g/100 g. No outro extremo, e cunha cantidade case catro veces superior polo menos salgado, atópase Martiko, con 1,5 gramos de sal por cada 100 gramos de foie enteiro de parrulo. Catalógase como excesiva a cantidade de sal nun alimento cando alcanza os 1,8 gramos por cada 100 gramos, cantidade que ningún dos foies alcanzou.

Das súas vitaminas destacan as do grupo B -en especial a B9 e a B12- e, en especial, a vitamina A, xa que cunha inxestión de tan só 10-15 gramos de foie conseguiriamos a porción diaria recomendada (RDI) desta vitamina liposoluble, necesaria para o desenvolvemento do sistema nervioso e para a visión nocturna.

CONSUMER EROSKI tamén estudou a presenza de tres dos aditivos máis habituais nestes produtos; nitratos e nitritos (ambos os dous conservadores) e ácido ascórbico (un antioxidante). Rougie e Goiburu foron os únicos nos que non se detectou ningún dos tres. En Delicass tampouco se atoparon nitratos nin nitritos. Si se atoparon en Ibardin, Martiko (a menor cantidade) e Zubia, aínda que en ningún momento por riba dos máximos permitidos.

O ácido ascórbico (ou vitamina C), un antioxidante que como principal función ten evitar que a graxa se torne rancia, apareceu en Martiko (255 partes por millón ?ppm-, a menor cantidade), Delicass (465 ppm) e Ibardin (500 ppm, a maior cantidade). Delicass utilízao na súa elaboración, aínda que non o declara na etiqueta.

Análise sensorial

Na análise sensorial participaron 30 consumidores habituais deste tipo de produtos. Realizaron unha cata cega das mostras e avaliaron a aparencia, sabor, percepción do produto na boca e sabor residual. A mellor nota correspondeu a Ibardin (6,6 puntos sobre 9), produto que os catadores diferenciaron con claridade de Delicass (5,2 puntos), Rougie (5,4 puntos, o único de gansa) e Goiburu (4,4 puntos). Zubia (6,1) e Martiko (5,8) situáronse nunha zona intermedia.

Prezo exclusivo

De media, un quilo de foie de parrulo custa arredor duns 92 euros, mentres que o de gansa ascende ata case os 230 euros o quilo. Na mostra, o máis barato foi Martiko (69,41 euros/quilo) e o foie de parrulo máis caro foi Ibardin (111,54 euros/quilo), seguido por Goiburu (108 euros/quilo). Non obstante, o foie máis caro do estudo foi o Rougie de gansa (228,75 euros o quilo, máis do dobre ca o foie de parrulo máis caro).

A mellor relación calidade-prezo da mostra correspóndelle a Zubia: ofrece un produto intermedio en todas as características analizadas; cata (6,1 puntos), prezo (91,33 euros/quilo) e composición nutricional correcta.

Relacións deste contido