• INVESTIGACIÓN

  • Mercado de alugueiro
  • Salchichas cocidas tipo Frankfurt
  • Tixolas antiadherentes
  • Reclamacións por produtos e servizos

• ACTUALIDADE E LECER

  • Que fago co ordenador vello?
  • Juan Velarde Fuertes, doutor en Económicas, catedrático e conselleiro do Tribunal de Contas

• BENESTAR

  • Carne de porco
  • Hipotiroidismo subclínico
  • O sentimento de culpa
  • Nanotecnoloxía
  • Leasing e renting
  • Museos diferentes

• O MÁIS PRÁCTICO

  • Edredóns nórdicos
  • CONSULTORIO LEGAL
    • Vendeu a vivenda antiga pensando que lle darían a nova na data acordada
    • A depilación eléctrica efectuada nun centro de beleza orixinoulle manchas na pel
  • SENTENZAS
    • Foi incluído nun ficheiro de morosos sen cumprir os requisitos para poder facelo
    • A operación de miopía mediante láser non lle mellorou a visión
    • Realizaron gastos coa súa tarxeta de crédito roubada e a entidade emisora negábase a devolvelos
    • O corte de subministración eléctrica causoulle danos na súa empresa

Na nosa vida experimentamos unha chea de situacións que nos espertan sentimentos e emocións. Uns son de gozo e ledicia, e estimulan a risa e mesmo o pranto de emoción. Outros son de tristura e de dor, e lévannos ó silencio e ó desacougo. Isto é o que acontece co sentimento de culpa. Cando aparece, se non o sabemos manexar correctamente, pódenos levar a bloquearnos e a pecharnos en nós mesmos. Sermos conscientes diso axudaranos a superalo e a canalizar o xuízo sobre a nosa persoa sen converter a culpa en castigo.

Por que a culpa é tan forte?

A culpa está conectada co instinto de morte e coa autodestrución. Mal asumida, arrastra a persoa á pasividade, deixándoa nunha situación de indefensión e a mercé de que alguén ou algo externo o libere dela. Esa persoa, ideoloxía ou crenza acada tal poder que impedirá exercer a propia responsabilidade.

  O sentimento de culpa inflúenos tanto porque temos medo a sermos abandonados e dificúltanos responsabilizármonos da nosa propia vida. Témese o abandono pois a necesidade de sermos amados e aceptados é unha aspiración innata en todos nós, e cando a culpa se interioriza contra nós mesmos, deixamos de crer na nosa valía persoal e xulgámonos non merecedores do amor. Como consecuencia, intentamos ser como cremos que as outras persoas queren que sexamos, e deste xeito evitar que nos abandonen. Pero acontece que a nosa verdadeira maneira de ser acábase manifestando e o medo ó abandono increméntase. Xorde daquela a agresividade cara a un mesmo a través do autorreproche e da crítica constante, co propósito de redimirse e ser capaz de ser dono da propia vida. Pero só se consegue interiorizar cada vez máis a desvalorización persoal, e a redención nunca chega, pois buscamos que alguén nos libere. E non é posible, xa que é a culpa a que nos impide sermos libres, non os outros.

Como sabemos que a culpa nos ameaza?

Sinais físicos (presión no peito, dor de estómago, de cabeza, de costas), sinais emocionais (nerviosismo, desacougo, agresividade, irascibilidade) e sinais mentais (pensamentos de autoacusacións e autorreproches) alértannos de que a culpa está sendo mal administrada.

É máis probable que sexa así cando mantemos un sistema de pensamento polarizado (pensamos que as cousas son brancas ou negras, boas ou malas, e non admitimos o termo medio), negativo (tan só temos en conta os detalles negativos e ademais magnificámolos sen atendermos ós aspectos positivos), ríxido (baseámonos nun sistema de normas estrito onde o deber prevalece en todas as nosas accións), sobredimensionado (abandonamos a responsabilidade da nosa vida e pasamos a responsabilizarnos das vidas dos demais e de todo canto acontece ó noso redor) ou perfeccionista (o nivel de esixencia colocámolo na perfección e está en tódolos actos que levamos a cabo).

Como todo sentimento, a culpa está precedida e é consecuencia da escala de valores con que nos rexemos na vida. Se se produce un desencontro entre o noso ideal de como debe ser o noso comportamento e a realidade vivida, isto causará dolorosos conflitos persoais, que desembocarán na xeración dalgún dos tres xeitos de reaccionar ante os acontecementos:

• Reaccións intrapunitivas: sentímonos culpables exclusivos de todo o acontecido.
• Reaccións extrapunitivas: culpamos de todo, mesmo dos nosos males, ós demais, como xeito de desresponsabilizarnos ante o sucedido.
• Reaccións impunitivas: pensamos que ninguén ten a culpa de nada, que son as circunstancias sen máis. Este xeito de razoar pode ter de bo que consegue descargar o abafo e non fai máis penosa a situación, pero, como contrapartida, e cumprirá estar alerta, pódese caer na simplificación e na irresponsabilidade.

Culpa si, pero non castigo

Canta maior concordancia exista entre o noso pensar e actuar, e canto máis lonxe se manteña o noso razoamento de absolutos, rixideces e perfeccionismos, menos veces se nos xerará o sentimento de culpa. Pero, sen dúbida, cando somos incoherentes, o sentimento de culpa aparece. Nese momento, na medida en que aparquemos a descualificación e o castigo, liberarémonos da paralización e manteremos a suficiente fluidez interna para abordar as nosas faltas de coherencia como problemas que cómpre resolver e non como lousas autodestrutivas.

Agora ben, mesmo practicando o anterior non estamos exentos de que se nos acenda ese sinal da culpa con capacidade de ser dolorosa. O problema non radica en sentila, senón en como afrontamos a súa presenza.

Cando se presenta a culpa, o reto é converter ese sentimento en:

• Un sinal que serve para pormos en cuestión como facemos o que estamos a facer. Ás veces é bo que nos sintamos cuestionados: as revisións persoais posibilitan o noso enriquecemento.
• Un momento de reflexión e análise de por que nos xorde, sen desvalorizármonos nin afundírmonos no desacougo e no sufrimento.
• Un diálogo interior que nos leve a designar e a concretar cal é a conduta pola que sentimos a culpa.
• A busca de solucións, ou, de non ser posible, de alternativas a como reparar o dano causado.
• A petición de perdón ás persoas afectadas pola nosa conduta.

Se o sentimento de culpa nos afecta de tal xeito que nos conduce a unha situación emocional que nos impide unha análise clara, convén acudir a un profesional para que nos poida axudar a atopar as solucións adecuadas.

Relacións deste contido