Saltar o menú de navegación e ir ao contido

  • Bienvenido (ES) | Ongi etorri (euskarazko bertsioa) | Benvingut (versió en català) | Benvido (versión en galego)
  • Bienvenido (ES)
  • Boletines
    •  | Baixa  | Máis opcións |
  • Portadas anteriores

EROSKI CONSUMER, el diario del consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Edición impresa > Entrevista

Λ

Blanca Miranda, directora da Organización Nacional de Transplantes: "O sistema de doazón de órganos é absolutamente transparente"

  Blanca Miranda licenciouse en medicina en 1981 pola Universidade Autónoma de Madrid e uns anos despois obtivo o grao de Doutora. Especializouse en nefroloxía e traballou no Hospital La Paz como coordinadora de transplantes do centro, ata que en xullo de 1996 foi nomeada directora da Organización Nacional de Transplantes, función que desenvolve desde aquela.

Todo na conversa con Blanca Miranda remite á responsabilidade de seguir traballando para que España siga liderando a doazón de órganos, un mérito que traslada á nosa sociedade, ós equipos sanitarios e ó rigoroso protocolo que segue o complexo proceso de doazón. De tódolos xeitos, nun tema tan crucial o realismo impón a súa lei: Miranda lembra que se non se incide, a cotío e a través de tódolos medios posibles, na importancia das doazóns, a situación pode cambiar a peor, coas dramáticas consecuencias que supón a carencia de órganos para transplantar a persoas que os precisan para seguir vivindo.

Blanca Miranda, sempre desde o respecto ó sentimento de loito e dor que embarga á familia do finado, insiste en que a negativa á doazón por parte dos familiares do finado, que se dá nunha de cada cinco ocasións en que o cadáver resulta apto para a extracción de órganos, supón unha perda irreparable: "por iso, os coordinadores témo-la obriga de intentar diminuír esta porcentaxe". Para iso, asegura, tórnase imprescindible que a transparencia rexa todo o proceso de extracción, doazón e transplante de órganos.

¿Por que centrou o seu traballo na parte hospitalaria da doazón?

 Á marxe da función de comunicarlle á poboación a importancia de que todos nos convertamos en axentes activos da doazón, o esforzo da ONT (Organización Nacional de Transplantes) débese centrar en proporcionarlles ós hospitais técnicas e ferramentas para mellora-los métodos de detección, identificación, mantemento, extracción e solicitude de doazón de órganos á familia do finado. A nosa filosofía é a de abordar dun xeito profesional e técnico a obtención de órganos e a súa optimización para os transplantes, desde o punto de vista do hospital. Se ben os cidadáns son irreemprazables no proceso, posto que só o ser humano pode ser doante, a doazón é un proceso sanitario que debe aspirar a unha excelencia de proceso, xa que para que as doazóns teñan éxito o protocolo debe funcionar á perfección.

A maior preocupación continúa sendo o alto índice de negativas familiares á doazón.

Certo. Se non se producisen arredor do 20% de negativas á solicitude, o pasado ano acadaríanse 856 posibles doantes que se perderon, o que suporía máis de 2000 implantes de órganos sólidos. Tamén é verdade que a porcentaxe de negativas non implica un descenso nas doazóns, xa que cada ano hai máis doazóns e transplantes. O problema segue sendo que só o 1% dos falecementos cumpre cos requisitos de doazón, co que un 20% de negativa supón unha perda moi alta.

¿Por que a vontade do finado non ten un rango superior, no momento crítico da decisión da doazón, á da súa familia?

Se o finado manifestou en vida a súa vontade de doar, polo xeral a familia respéctaa, pero cómpre entender que estamos falando dunha decisión vinculada á morte dun ser querido, e o dó é moi duro. Cando a persoa finou de xeito inesperado, os parentes non asimilan o que lles está acontecendo. O testamento vital vai ser un recurso legal moi útil, e mesmo aliviador para a propia familia, que sabe que está cumprindo coa vontade do finado. De calquera xeito, en tódolos casos, o papel de mediador é moi importante.

¿Que figura concreta é o mediador nunha doazón de órganos e cal é o seu papel?

É a persoa que dentro do hospital se encarga de evitar que a familia reciba informacións incorrectas ou contradictorias que os desconcerten e que os poñan á defensiva. Todo o procedemento dunha doazón debe estar rexido pola transparencia. Na relación debe prima-la delicadeza e o respecto cara a unhas persoas que se atopan en estado de conmoción e que non entenden o que lles estás dicindo: poden non asimilalo e pódelles resultar moi difícil tomar unha decisión. O mediador debe acadar que a sinatura da doazón non sexa unha carga máis para a familia. O que non se pode remediar é a morte da persoa, pero si podemos remediar outras cousas que fan un pouco menos doloroso ese momento. O positivo é que temos estudios que indican que 8 de cada 10 familias que deron a súa autorización o volverían facer, pois consideran que lles axudou a sobreeleva-lo dó.

¿Mantense o contacto coas familias do finado ó que se lle extraeron órganos para o seu posterior transplante a persoas que os precisan?

As máis das veces, ó comezo, os familiares quérense desentender, precisan o seu tempo de dó, e ven rematado o seu vínculo coa doazón unha vez asinada a autorización. Así e todo, dáselle-la opción de saber cómo se desenvolveu o proceso, e non é raro que pasado un tempo se poñan en contacto co mediador e pregunten polo resultado final. Son informados, e dalgún xeito, ven a súa contribución social. Desde logo, non hai nada de peliculeiro en todo isto, nin encontros entre doante e receptor, nin nada semellante, pero si que se pode saber que a decisión implicou mellora-la vida dunha ou de varias persoas, ou mesmo salvárllela.

Con quen si se mantén o vínculo é co receptor. ¿A súa vida cambia radicalmente?

Pois pásase en moitas ocasións da posible morte á vida e, en todas, a calidade de vida mellora. Cómpre ter en conta que quen recibe un órgano doado está vinculado para sempre ó sistema hospitalario, polo que coñecémo-los seus testemuños. Ademais, o asociacionismo adoita ser frecuente, e a súa cooperación activa para que outros corran a mesma boa sorte, tamén. Son persoas que relativizan moito as cousas superfluas da vida. Digamos que atenden ás cousas importantes, e non tanto ás urxentes, un erro que cometemos moitos, que nos deixamos levar polas présas e polo inmediato, esquecendo o esencial.

Cada certo tempo, e como refugallos que trae a marea, xorden lendas sobre o tráfico de órganos. ¿Que hai de mito e de realidade nelas?

Ata tal punto se falaba destas historias que Interpol investigou a súa autenticidade. Chegou á conclusión de que non son certas, ou polo menos no que se refire ó tráfico de órganos procedentes de cadáveres. Os transplantes son operacións moi complexas que requiren unha infraestructura de alta tecnoloxía, un equipo médico cualificado e un tempo de actuación moi breve nunha área xeográfica limitada. As lendas sempre se xeran en países do Terceiro Mundo, e en moitas ocasións os cadáveres eran nenos, cando a doazón infantil é a máis difícil de todas. E, ademais, o receptor, que adoita ser dun país desenvolvido, desaparece, cando é sabido que precisa asistencia clínica de por vida.

¿E a doazón de órganos non vitais? ¿Ofrecer un ril por Internet?

Hai lugares onde se negocia con algúns órganos. Non é habitual, pero isto si que se produce. A miña misión non é xulgar esta práctica, nin saber se neses países se atenta contra a legalidade vixente. No noso país só se paga a doazón de esperma e de óvulos, e ámbalas dúas son tamén unha doazón. Noutros países europeos, a doazón de sangue está recompensada economicamente. Non vou xulgar procederes doutros países, pero o da persoa secuestrada á que lle arrincan o ril para destinalo a un transplante é pura lenda negra.

¿A que cre que se debe que España sexa líder mundial en doazón de órganos?

Existe unha boa sintonía cos cidadáns. En xeral, a opinión pública respecto á doazón é boa e ademais hai confianza nos profesionais médicos e hospitalarios. Convén ter presente que a gran maioría de transplantes se realiza na rede pública hospitalaria e isto garante a transmisión de que os logros son de toda a sociedade.

¿Por que existen diferencias tan avultadas entre comunidades?

Alédame que me fagas esta pregunta. Se na Rioxa se producen poucas doazóns non é por que sexan menos solidarios, senón porque o seu sistema hospitalario o permite en menor medida. O 1% de doantes útiles ó que nos referiamos anteriormente son aqueles que presentan morte cerebral por un dano irreversible no seu cerebro. Unha vez que se produciu a morte, de xeito artificial mantense a osixenación dos órganos e estes poden seguir funcionando ó seren transplantados. É importante, polo tanto, que se manteña o doante en certas condicións que só se poden dar en unidades de coidados intensivos concretas.

Suma xa oito anos á fronte da Organización Nacional de Transplantes, ¿de que se sente máis orgullosa e cal é a súa principal preocupación agora mesmo?

A miña misión centrouse en coordina-los esforzos de tódolos axentes que interveñen nun proceso de doazón e en organizalos nunha mesma dirección. Hai que traballar coa Administración central, coas autonómicas, cos profesionais dos hospitais, tanto nas autonomías coma a nivel estatal, co estamento xudicial, os xuíces, os forenses, e as igrexas. Son consciente de que cómpre dedicarlles todo o tempo posible ós medios de comunicación, porque é o mellor xeito de chegar á poboación e ás persoas que poidan doa-los seus órganos. É moi importante que, cada vez que haxa calquera pequeno problema, deámo-la cara e manteñamos que o noso sistema é absolutamente transparente e que se pode explicar calquera decisión que se tomara dentro da Organización Nacional de Transplantes.

O seu obxectivo principal é rebaixa-la cifra de 20% ó 15% de negativas. ¿Que lle diría á sociedade para acadar esta importante reducción nas negativas familiares?

Que só as persoas podemos doar vida. Temos que felicita-la nosa sociedade por estar á cabeza e ser exemplo no mundo, pero non nos podemos conformar e baixa-la garda. Falar da morte é duro, pero morrer é un fin inevitable ó que podemos dotar de sentido transmitindo o desexo de que o noso corpo unha vez inerte axude ós demais.


Outros servizos


Buscar en

Información de Copyright e aviso legal

Visita nuestro canal Eroski Consumer TV

En EROSKI CONSUMER tomámosnos moi en serio a privacidad dos teus datos, aviso legal. © Fundación EROSKI

Fundación EROSKI

Validaciones de esta página

  • : Conformidad con el Nivel Triple-A, de las Directrices de Accesibilidad para el Contenido Web 1.0 del W3C-WAI
  • XHTML: Validación del W3C indicando que este documento es XHTML 1.1 correcto
  • CSS: Validación del W3C indicando que este documento usa CSS de forma correcta
  • RSS: Validación de feedvalidator.org indicando que nuestros titulares RSS tienen un formato correcto