Saltar o menú de navegación e ir ao contido

  • Bienvenido (ES) | Ongi etorri (euskarazko bertsioa) | Benvingut (versió en català) | Benvido (versión en galego)
  • Bienvenido (ES)
  • Boletines
    •  | Baixa  | Máis opcións |
  • Portadas anteriores

EROSKI CONSUMER, el diario del consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Edición impresa > Psicoloxía

Λ

Facer e recibir críticas: Toda unha habilidade social

  ¿Quen interpreta as críticas como unha oportunidade, como unha información útil que pode axudarnos a mellorar? Ou, dito doutro xeito, ¿non somos maioría quen ante as críticas nos sentimos atacados e accionámo-los nosos mecanismos de defensa, no canto de escoitar, reflexionar e tira-lo que de positivo nos poida achegar a crítica que nos fan? Efectivamente, algunhas preguntas íspennos impudicamente, na medida en que revelan graves limitacións que, ó estaren tan interiorizadas, nos parecen inabordables. Pero non podemos resignarnos, hai moito que facer, tamén no ámbito de saber encaixa-las críticas e saber formulalas.

Tendemos a distinguir entre as constructivas e as que non o son, pero unha crítica, independentemente da intención coa que se emite e mesmo do seu propio contido, ofrece unha opinión distinta á nosa, un punto de vista discrepante sobre o que facemos ou pensamos. E, por iso, nunca carece de interese e pode metabolizarse positivamente, xa que podemos interpretala como unha información que serve como contraste á nosa perspectiva. Semella obvio que tamén nos resultará máis doado asimila-las críticas canto mellor saibamos formulalas nós. Son dúas habilidades sociais, tan difíciles unha coma outra, que nos axudan a entender ós demais e a coñecernos mellor. Sempre hai en quen fixarse: persoas que saben criticar sen acritude, crispación ou tensións innecesarias, xerando pola contra un ambiente tranquilo, racional e tolerante no que as ideas se confrontan pacificamente. Amosan unha actitude de respecto e comprensión cara ás actitudes e comportamentos dos demais. E mesmo ante feitos intolerables que requiren unha crítica severa e rotunda, saben criticar con rigor, riqueza de matices e sentido da medida.

Qué son as habilidades sociais

Son comportamentos que inclúen respostas verbais e non-verbais, que fan probable unha consecuencia desexable ou a evitación ou retirada doutra indesexable. Trátase de destrezas precisas para certas tarefas e refírense a respostas relacionadas coa conducta social. O termo "habilidade" indica que esta pericia social non é un trazo de personalidade, senón un conxunto de respostas que se aprenden e asocian a determinados estímulos. Unha conducta socialmente habilidosa é "a que lle permite a unha persoa actuar en base ós seus intereses máis importantes, defenderse sen ansiedade pouco apropiada, expresar comodamente sentimentos honestos ou exerce-los dereitos persoais sen nega-los dereitos dos demais" (Alberti e Emmons, 1978), e pode expresarse mediante unha comunicación verbal ou non verbal.

  • Comunicación hábil. É a que utiliza preferentemente a primeira persoa (eu), resulta positiva (constructiva, ofrece alternativas, evita os "peros" e manexa a responsabilidade e non a culpabilidade), acepta opinións diferentes, foxe de maniqueísmos, é asertiva (expresa ou defende unha opinión sen medo nin ansiedade, sen conductas punitivas ou ameazantes para os demais), empática (atende ó outro e non fai xuízos de valor) e respectuosa (coas persoas, non forzosamente coas ideas, que están para seren cuestionadas).
  • Comunicación non-verbal hábil. É a que atende e coida o contacto ocular e a expresión facial, a postura corporal, os xestos e o sorriso, o volume, a inflexión e a entoación de voz, a fluidez, a claridade e a velocidade do discurso, o tempo de fala, as pausas e os silencios, e que xestiona adecuadamente o contacto físico, a distancia e a proximidade.

Cando nos toca criticar...

Unha das habilidades sociais que máis convén aprender é o manexo da crítica, á hora de facela e de recibila, xa que é unha estratexia básica para solucionar problemas e conflictos interpersoais.

E sexamos conscientes de que as propostas de cambio poden ser acollidas con desagrado. O ser humano é un animal de costumes, e un dos seus mecanismos máis automatizados o da resistencia ó cambio. Procede, polo tanto, planificar unha secuencia que facilite a aceptación da crítica. En primeiro lugar, definámo-lo obxectivo, clarifiquémo-lo noso comportamento e calculemos cómo face-la crítica, o xeito ou modo en que a presentaremos. Despois, describámo-la conducta ou situación que desexamos criticar, expresándonos con mensaxes en primeira persoa: son as nosas opinións, nin máis nin menos. De seguido, podemos suxerir ou solicita-los cambios, que enunciaremos de xeito claro e preciso. Para rematar, se procede, eloxiémo-los cambios prometidos ou postos en marcha valorando o esforzo que requiriron do noso interlocutor, e agradezámo-la atención que mereceu a nosa petición. De tódolos xeitos, esta secuencia debe adaptarse ás persoas e ó contexto en que realizarémo-la nosa crítica.

Quen ben critica non ofende e todos temos dereito a expo-las nosas opinións. Asegurémonos de que as nosas críticas se basean en feitos obxectivos e contrastados, porque un erro de matiz pode botarnos abaixo toda a argumentación. Centrémonos no fundamental, non pretendamos abordar tódolos detalles, e dirixámo-la crítica sempre a comportamentos ou actitudes concretos. Non descualifiquémo-lo individuo, senón o que fixo ou dixo, e sexamos claros, concretos e específicos, evitando xeneralizacións, etiquetas ou imprecisións. Se mentres expómo-la nosa crítica xorden obstáculos, estudiémolos e seleccionémo-las habilidades de comunicación, verbais e non verbais, axeitadas para a ocasión.

Facer críticas constructivas (resultando útiles, non feren necesariamente) e estar dispostos a recibilas equivale a asumir que haberá situacións tensas e que teremos que articular esas habilidades de comunicación que fomos aprendendo. Non eludamos estas situacións, porque son oportunidades para fortalecérmo-la nosa relación interpersoal, mellorando o coñecemento mutuo e fortalecendo a nosa autoestima.

Cando toca recibi-las críticas

Recibir unha crítica é dispor dunha oportunidade para aprender. Escoitemos con atención e agradezamos esta información que nos pode servir para mellorar como pais, como amantes, como compañeiros de traballo, como estudiantes, como amigos, como fillos..., en fin, como seres humanos que viven permanentemente interrelacionados. Non somos perfectos, todos sufrimos problemas e dificultades que ás veces nos bloquean ou nos conducen a distorsiona-la realidade, facendo que as nosas conductas non sexan as máis apropiadas nin as que nos quixeramos. Non teñamos medo a recoñece-los nosos erros, xa que só así aprenderemos a afrontalos e a mellora-la nosa maneira de ser e a nosa calidade de vida. E teñamos presente que quen non comete fallos é quen nada fai, nada arrisca ou, peor aínda, quen non se responsabiliza do que fai. Os erros, asumámolo, forman parte de calquera aprendizaxe. E que alguén nolo lembre ou reproche forma parte da normalidade cotiá, así de sinxelo.

Cómo afrontármo-las críticas:

  • Escoitando atentamente.
  • Amosando o noso acordo total ou parcial co que nos din e agradecendo a achega que sempre supón unha boa crítica.
  • Comprometéndonos a rectifica-lo que entendamos e recoñezamos mellorable, ou, se o precisamos, solicitándolle alternativas ó noso interlocutor.
  • Expresando os nosos sentimentos (algunhas críticas sentan mal, porque nos parecen esaxeradas ou incorrectamente enunciadas), distinguindo sempre o fondo da crítica do xeito no que nos foi presentada.
  • Negando con asertividade (sen ferir ó outro nin crearlle incomodidade) as imputacións que cremos improcedentes ou inadecuadas.

Outros servizos


Buscar en

Información de Copyright e aviso legal

Visita nuestro canal Eroski Consumer TV

En EROSKI CONSUMER tomámosnos moi en serio a privacidad dos teus datos, aviso legal. © Fundación EROSKI

Fundación EROSKI

Validaciones de esta página

  • : Conformidad con el Nivel Triple-A, de las Directrices de Accesibilidad para el Contenido Web 1.0 del W3C-WAI
  • XHTML: Validación del W3C indicando que este documento es XHTML 1.1 correcto
  • CSS: Validación del W3C indicando que este documento usa CSS de forma correcta
  • RSS: Validación de feedvalidator.org indicando que nuestros titulares RSS tienen un formato correcto