Nabigatze-menua pasa eta edukietara joan

EROSKI CONSUMER, el diario del consumidor

Bilatzailea

logotipo de fundación

EROSKI CONSUMEReko kanalak


Kokapen honetan zaude: Hasiera > Paperezko bertsioa > Elikadura

^

Erosketa gida: moldeko ogia: Moldeko ogia: mamirik samurrena

Produktu eroso eta erabilgarri honek ez dauka ohiko ogiak baino kaloria gehiago, baina osoko bertsioa jatea komeni da, eta produktu osasungarriekin laguntzea, gatz ugari izaten baitu

 

Gizakiok 3.000 urte baino gehiago daramatza gu ogia jaten. Hain zuzen, zereal hartzituarekin egindako produktu hori izan da dietaren oinarria kultura askotan. Ogi barrak ere antzekoak izaten ziren herrialde gehienetan, Mediterraneo inguruan izan ezik, non beti izan den ogi zapalak egiteko ohitura. Baina guztia aldatu egin zen Otto Rohwedder estatubatuar ingeniariak makina bat asmatu zuenean ogia xerratan mozteko. Irauli egin zuen ogiaren ekoizpena eta merkaturatzeko modua.

XX. mendearen hasieran izan zen, Ameriketako Estatu Batuetan. Garai hartan, handiak izaten ziren ogi barrak, eta azal gogorra izaten zuten, mami guria zaintzeko. Bezeroak maiz kexatzen ziren, zaila egiten zitzaiela ogia zatitzea eta kontserbatzea, eta Rohwedder-ek makina bat asmatu zuen xerrak egiteko, okinek moztuta sal zitzaten ogi barrak. 1927. urtean, egina zeukan "ogia mozteko" makinaren prototipoa; moztu ez ezik, gainera, paper argizariztatuan bildu ere egiten zuen hobeto kontserbatzeko. Handik urtebetera, patentatu egin zuen asmakizuna. Moldeko ogi xerratua agudo egin zen ospetsu herrialde hartan, eta salmentak %2.000 handitu ziren. 1930eko hamarkada hasierarako, moldeko ogia zen ogi ekoizpenaren %80; Estatu Batuetako okindegi guztiek zeukaten gisa hartako makina bat. Denborarekin, zenbait enpresak hobetu egin zituzten kontserbatzeko eta ontziratzeko metodoak, eta kontsumitzaileen beharrizanetara ezin hobeto moldatzen zen produktu bat eskaintzeko modua egin zuten.

Espainiako Estatuan beti izan da tradizio handia ogiaren inguruan. Orain dela 50 urte hasi zen moldeko ogiaren ekoizpena, eta gaur egun, dozenaka enpresa handi aritzen dira moldeko ogi freskoa egunero egiten eta Estatu guztira zabaltzen.

Ekoizteko prozesua

 

Betiko ogitegien jardunean beste ezaugarri batzuek agintzen dute: oso ongi ezagutzen eta zaintzen dituzte lehengaiak, eta artisau eran egiten dituzte ogia hartzitzeko eta labean egiteko prozesuak; moldeko ogiaren helburua, berriz, arazo bat konpontzea da: otorduak prestatzeko denbora falta, batez ere gosari eta askarietan. Eta produktu eroso eta erabilgarri batekin egiten du, zeinak egun batzuk irauten baitu fresko. Hain zuzen, ezaugarri horiexek bilatzen ditu kontsumitzaileak.

Baina bi ogi motak egiteko ekoizpen prozesua ez da hain desberdina ere. Moldeko ogiarena oso mekanizatua dela, horixe da alde nagusia. Oinarrizko osagaiak berdin-berdinak dira: ura, irina, legamia eta gatza. Eta gero beste batzuk eransten zaizkie, produktuak gehiago iraun dezan, adibidez kontserbagarri naturalak eta artifizialak, eta azukre kopuru handiagoa (moldeko ogiari). Baimenduta dauden gehigarriak guztiz seguruak dira, eta lagundu egiten dute produktuaren nutrizio ezaugarriak iraunarazten eta hobetu egiten dute segurtasun mikrobiologikoa.

Gehien erabiltzen den gari irinak -indar irina- gluten ugari izaten du (pisu guztiaren %11 baino gehiago ere izan dezake), eta horrek lagundu egiten du testura harro-harroa sortzen, nahiz eta, horretarako, bizitasun eta indar handiagoarekin egin behar den orea. Garagar eta olo irinek, berriz, gluten gutxiago izaten dute eta CO2a atxikitzeko gaitasun gutxiago; hori dela eta, zereal horiekin ez dira lortzen hain ore harroak.

Osagai guztiak fabrikara edo lantegira heldu eta aztertu egiten dira, pisatu eta errezetak agintzen duen neurrian eransten zaizkio. Ondoren, osagaiak nahasi eta orea egiten da; ore hori pisu bereko ataletan zatitzen da gero, eta moldeetan jartzen da; hortxe bertan hartzitzen dira, eta estalita sartzen dira labean. Moldetik atera ondotik, hoztu egin behar izaten dira, moztu eta poltsetan sartu saltokietara banatzeko.

Ogi motak

 
  • Baserrikoa. Trinkoa eta samurra izaten da. Betiko ogiaren itxura izaten du, azala ongi egosita eta irineztatua duela. Ama orearekin egiten da, eta gariarena ez den beste irin kopuru txikiak eransten zaizkio (malta, zekalea...). Ogi biribil edo biribil erdi gisa aurkezten da, osorik eta xerratua, baita barran ere, betiko moldeko ogiaren itxurarekin. Xerrak handiagoak edo lodiagoak izaten dira moldeko ogi normalarenak baino. Ohiko ogiaren testura eta zapore handiagoa izaten du, ama orea erabiltzen delako eta egurrezko labean egosten delako. Ezaugarri sentsorial horiek ez dute egiten ogia osasungarriagoa izatea: beste ogi batzuk baino garestiagoa izaten da, eta gehienean irin finduak erabiltzen dituzte, eta ez ale osoarekin eginak; hori dela eta, funtsezkoa da etiketa ongi irakurtzea.
  • Naturala. Erronka gisa hasi zen. Izan ere, kontsumitzaileek osagai osasungarriekin egindako ogia eskatzen baitzuten, eta gaur egun, zenbait markak ogi naturalak eskaintzen dituzte, irina, ura, legamia, olio pittin bat (oliba edo ekilorea) eta gatza baino ez daramatenak, nahiz eta badiren ama orearekin eta soja irinarekin eginak ere. Baina osagai naturalak edukitzeak horixe baino ez du esan nahi, zeren kaloriei begiratuko bagenie (asko izaten dute) eta zuntzari eta mikromantenugaiei (gutxi), ez lirateke izango ogirik gomendagarrienak.
  • Azalik gabea. Marka handiek badakite etxe askotan baztertu egiten dela ogiaren ertza, eta azalik gabeko ogia egiteari ekin zioten, errazago murtxikatzen dena. Handik gutxira, ertz trinkoa baina hain gogorra nahi ez zutenentzat, azal samurreko moldeko ogia sortu zuten. Erraz murtxikatzeak, ordea, badu alde txar bat ere: gehiago jateko arriskua izaten da eta asetasun gutxiago eragitekoa. Adituek ez dute gomendatzen elikagai guriegiak eta oso birrinduak jatea, non eta patologiaren batek horretara behartzen ez duen.
  • Ama orearekin egindako ogia. Mami harroa duten ogiak egiteko, legamia industriala erabiltzea izaten da ohikoena, baina ama orea ere erabil daiteke horren ordez (kontsumitzaileen begietara, gainera, naturalagoa eta osasungarriagoa da). Irina eta ura nahasiz egiten da ama orea; zenbait egunez uzten da hartzitu dadin, eta bakterio azido-laktiko eta legamia ugariko orea lortzen da. Mikroorganismo horien jardunak zenbait konposatu sorrarazten ditu, eta ogia digerigarriagoa izaten da. Baina ez da hori faktore bakarra. Kontuan hartu behar dira, halaber, zenbat ore erabili den, erabili diren gainerako irinek zer-nolako kalitatea duten eta ogia egiteko prozesua bera nolako izan den.

Zenbait ikerketa egiten ari dira ore mota horrek osasunari zer-nolako onurak egiten dizkion zehazteko. Oraingoz, gauza jakina da hartzitzeko unean sortzen diren produktuek (maltosa eta fitasa) ez diotela balio handiagoa ematen ogiari, biak ere desagertu egiten baitira ogia labean sartzean eta murtxikatzean.

  • Panes enriquecidos. Modu industrialean egindako ogiak kopuru handi samarretan izaten dute esnea edo esne hautsa, eta horrek handitu egiten die lisina kantitatea. Eta ogi batzuk elikagai funtzional gisa ere har daitezke, bitaminak eransten dizkietenez: "ogi aberastuak" dira.

Bestalde, zenbait produktu nahasi egin daitezke irinarekin eta, era horretan, ogi ekoizpenari etekin gehiago atera. "Ogia hobetzekoak" esaten zaie horiei. Entzimak daude horien artean, adibidez amilasa, zeina hartzidura hobetzeko eransten den eta ogiak itxura homogeneoagoa eduki dezan. Fitasa fungikoa ere erabiltzen da, azido fitiko gutxiago izan dezan. Eta amilasa ere gehitzen zaio, aldatu egiten baititu ezaugarri fisikoak eta kimikoak (azukre konplexuak degradatu eta azukre sinple bihurtzen ditu), eta, ondorioz, mamia samurragoa gelditzen da. Herdoilaren aurkako gehigarriak ere erabiltzen dira ogiaren ezaugarriak ahalik eta egonkorrenak izan daitezen. Horretaz gain, ohikoa izaten da oreari azido askorbikoa (C bitamina) eranstea ere, ogiaren ezaugarri fisikoak indartzeko; baita lezitina ere, emultsionatzaile gisa; eta kaltzio propionatoa fungizida gisa, ez dadin onddorik sortu.

Orrialde-zenbaketa



Ekintza honek Bizkaiko Foru Aldundiaren Kultura Sailaren laguntza jaso du

Beste zerbitzu batzuk


Bilatu

Copyright-i buruzko informazioa eta lege-oharra

Visita nuestro canal Eroski Consumer TV

 EROSKI CONSUMERen oso serio hartzen dugu zure datuen pribatutasuna, lege oharra. © EROSKI Fundazioa

EROSKI Fundazioa

Validaciones de esta página

  • : Conformidad con el Nivel Triple-A, de las Directrices de Accesibilidad para el Contenido Web 1.0 del W3C-WAI
  • XHTML: Validación del W3C indicando que este documento es XHTML 1.1 correcto
  • CSS: Validación del W3C indicando que este documento usa CSS de forma correcta
  • RSS: Validación de feedvalidator.org indicando que nuestros titulares RSS tienen un formato correcto