Nabigatze-menua pasa eta edukietara joan

EROSKI CONSUMER, el diario del consumidor

Bilatzailea

logotipo de fundación

EROSKI CONSUMEReko kanalak


Kokapen honetan zaude: Hasiera > Paperezko bertsioa > Elikadura

^

Erosketa gida: tomate saltsa: Tomate saltsa: arrakasta gastronomikoa

Munduan gehien hedatu den saltsetako bat da, eta aukera asko eskaintzen duenez, edozein plateri kolorea eta zaporea ematen erabiltzen da

Saltsa motak

Tomate frijitua

 

858/1984 Errege Dekretuak, martxoaren 28koak, honela deskribatzen du tomate frijitua: "Tomatetik abiatuta formulatzen den produktua, edozein dela erabiltzeko modua (naturala, zuku eginda, purean, pasta gisa edo kontzentratua), Espainiako Elikadura Kodean definitzen diren bezala, eta egoste prozesu bat ematen zaiona landare olio jangarriarekin, zeinari aukeran erantsi dakizkiokeen Araudi honen laugarren tituluan ageri diren osagaiak, eta ontzi hermetikoki itxietan datorrena eta tratamendu termiko egokiaren bidez kontserbatzen dena".

Ezaugarri organoleptikoei dagokienez, zaporea, usaina eta itxura tomate frijituari berez dagozkionak izango dira. Kolorea, berriz, ohiko gorria izango da, tomatearekin egindako produktuena edo haren eratorriekin egindakoena (betiere tomate helduak erabiliko dira eratorriak egiteko). Kolore gorria biziagoa edo apalagoa izan ahalko da, baina ez horixka, eta beti bete beharko ditu indarrean dauden kalitate arauak.

Eta tomate frijituaren ezaugarri fisiko-kimikoez hitz egiten hasita, tomate kopuruak %25ekoa izan behar du gutxienez; kontzentrazio hori BRIX gradutan adierazi behar da, eta 28-30 bitartekoa izan behar du. Azidotasunak, berriz, %0,2 eta %0,8 artekoa izan behar du, eta azido zitriko anhidrotan adierazi behar da. Kloruroak, %2,5 gehienez, iodo klorurotan adierazita. Eta pH-ak ez du izan behar 4,6tik gorakoa. Azukre erantsiek ez dute izan behar %5 baino gehiago, eta horrekin batean, %3tik behera eduki behar du koipeki erauzgarria.

Tomate frijituaren osagaiak

Tomate frijitua egiteko, tomate naturalak hartu, garbitu, xehatu eta berotu egiten dituzte (produktuaren segurtasuna bermatzeko), eta, azkenik, tamizatu egiten dituzte. Saltsa egiteko tomatea zuku eginda egon daiteke, purea izan daiteke, pasta edo kontzentratua. Bat izan edo bestea, tipularekin eta landare olioarekin frijitzen da, eta beste osagai batzuk eransten zaizkio gero (gatza, azukreak, espeziak, loditzaileak, barazkia) eta legeak baimentzen dituen beste materia batzuk (jateko diren saltsak arautzen dituen legedian ageri da zein diren).

Produktu honetan, galarazia dago koloratzaileak erabiltzea. Kontserbagarriei dagokienez, honako hauek bakarrik onartzen dira, segurtasun eta higiene arrazoiengatik: E-200, E-201, E-202, E-210, E-211, E-212, E-214, E-215. Ontzia 2 kg-koa edo handiagoa bada, E-216 eta E-217 erabili behar dira. Beraz, ekoizle batek etiketan zera esaten badu, saltsa hori "kontserbatzailerik gabea" dela, ez da ari gauza handirik esaten, legez ez bailuke halakorik eduki behar. Bestalde, elikagaiei zapore-emaileak eransteko joera zabaltzen ari da, monosodio glutamatoa (E-621) esaterako, baina guk aztertu ditugun tomate saltsetan ez dugu halakorik antzeman.

Gainerako osagaietan, honako hauek ageri dira maiztasun handienarekin saltsa guztietan:

  • Gatza. Espainiako Osasun Ministerioaren esanetan, elikagai batek gatz ugari dauka 1,25 gramo gatz edo gehiago dituenean 100 gramo bakoitzeko. Aztertu ditugun tomate saltsetan eta tomate frijituetan, 0,7 eta 1,7 gramo artean ibili da gatza 100 gramo bakoitzeko. Ministerioaren irizpideak aintzat hartuta, gehienak "gatz gutxikoak" direla esan daiteke, baina beti komeni da etiketa irakurtzea.
  • Azukrea. Tomate saltsek azukrea ere izaten dute, baina egungo sistemarekin ez daitezke bereizi azukre erantsiak eta produktuak berez dituenak. Argitu beharreko kontu bat bada azukrearen inguruan. Askotan entzuten da tomate saltsek azukre gehiegi izaten dutela, baina ez da hala. Legeak, izan ere, %5eko muga jartzen dio osagai horri. Azukrea, kopuru txikietan, azidotasuna doitzeko erabiltzen da. Karbohidrato kopurua %3,6koa izan daiteke tomate birrindu batean eta %15ekoa artisau eran egindako tomate frijitu batean. Zifra horretan sartzen dira tomatearen beraren fruktosa, eta baita azukre erantsiak eta fekulak ere.
  • Gantzak. Araudiak dio koipeki erauzgarriak %3tik gorakoa izan behar duela. Garrantzitsua da azpimarratzea tomate frijituak duen gantza osasungarritzat jo daitekeela, landare jatorriko oliotik baitator. Ekilore olioa eta oliba olioa izaten dira ohikoenak, eta, hain zuzen, bi horien nutrizio profila da onena, nutrizio arloko adituen esanetan. Olioa hautatzeko orduan ere zaindu behar izaten dira alderdi batzuk, besteak beste azidotasun maila eta mintzeko aukera. Modu industrialean egindako tomate saltsak zikindu egiten du, eta hori izaten da egosaldian parte hartzen duen olioak erraztu egiten duelako likopenoa erauztea (tomatearen koloragarri naturala da) eta disolbaezin bihurtzen du uretan. Tomate frijituarentzat, olioa emultsionatua izan daiteke edo emultsionatu gabea.
  • Barazkiak. Baratxuria eta tipula izaten dira ohikoenak, baita piperra eta azenarioa ere, baina kopuru txikietan agertzen dira (produktu guztiaren %5-6 artean hartzen dute); ondorioz, espeziekin gertatzen den bezala, ez du eragiten kontsumitzailearen dietan. Hori jakinda, gomendio ona litzateke etxean begetal gehiagorekin prestatzea.
  • Espeziak. Albaka, oreganoa eta perrexila erabiltzen dira gehien, eta ukitu mina eman dezaketen beste batzuk ere bai, esaterako piperbeltza edo pipermina. Oso kopuru txikietan erabiltzen dira beti, baina kopuru txiki horrek ere oso emaitza lurrintsua eta gustagarria ematen die.

Saltsen arteko aldeak

 

Tomate poto bat, brik bat edo lata bat hautatzean, oso garrantzitsua da ez nahastea oliotan frijituta dagoen saltsa eta beste prestakin batzuk, tomate birrindua esaterako, batzuk eta besteak kaloriatan ez baitabiltza berdin, eta nutrizioaren ikuspegitik ere nahiko osaera desberdina dute:

  • Tomate birrindua oso garbi bereizten da, itxuragatik, testuragatik eta nutrizio osaeragatik. Tomate naturala bano ez da, birrindua eta prozesu termiko baten bidez kontserbatzen dena. 100 gramo bakoitzeko, 16,3 kcal baino ez du ematen. Azukreak, berriz, 2,9 gramo izaten ditu 100 gramo bakoitzeko, eta gatza oso-oso gutxi, ia batere ez (0,1 gramo).
  • Tomate natural osoa tomate zuritua izaten da, hori ere prozesu termiko baten bidez kontserbatzen dena, baina birrindu gabea. Tomate birrinduaren antzeko ezaugarriak ditu nutrizioaren aldetik. Aurkezteko moduak bereizten ditu, eta azukre kopuruak ere bai, naturalak zertxobait gutxiago izaten baitu (2,6 g/100 g-ko).
  • Saltsa prestatuak. Tomate saltsaren aldaera ugari dago merkatuan: napolitarra, bolognarra, albakaduna, pizza egiteko saltsa, tomate saltsa gaztaduna (ricotta, parmatarra...). Horiek guztiek dakartzaten osagai bereziak hobeto egokitzen zaizkio plater jakinei.
  • "Etxean egindakoak". Gero eta ohikoagoa da markek gisa horretako tomateak eskaintzea, "etxekoa", "etxean egina" edo "etxeko errezetarekin". "Etxekoa" izendapena asko estimatzen dute kontsumitzaileek; tomate saltsa horiek etxeko errezetekin eginak izaten dira, eta hortik datorkie izena. Horri dagokionez, Osasunerako Mundu Erakundearen Códex Alimentarius delakoak onartzen du zenbait termino erabiltzea, "naturala", "etxean egina", "organikoki landua" eta "biologikoki landua", baina horiei ezingo zaizkie erantsi legez kanpoko osasun-aipamenak, eta aipu horiek daramatzaten produktuek bat etorri behar dute "elikagaia saltzen den herrialdeko jardun moduekin". Espainiako Estatuan, araudiak onartzen du izen hori daramaten saltsak merkaturatzea, baina ekoizleak produktuaren inguruan ematen duen azalpenak "behar bezain zehatza" izan beharko du, "erosleak jakin dezan egiaz zer den eta ongi bereizi dezan nahasteko arriskua dakarten beste batzuetatik". Tomate horien elaborazio baldintzak eta etxekoak ez diren tomate frijituenak oso antzekoak dira, eta gehienean kaloria eta gantz gehiago ematen dute "etxeko" horiek beste batzuen aldean.
  • Merkatuan badira, halaber, light erako tomate saltsak, gatz gutxikoak eta azukrerik gabeak. Light erako saltsei gutxienez %30 murrizten dizkiete kaloriak ("light" izena daramaten produktu guztietan gertatzen da hori). Gatz gutxiko saltsei ez zaie sodiorik eransten ekoizteko prozesuan. "Azukre erantsirik gabeko" tomate frijituari ez zaizkio azukreak eransten. Tomate frijitu ekologikoa egiteko, berriz, modu ekologikoan landutako osagaiak erabiltzen dira (prozesu horiek gehiago errespetatzen dute ingurumena).

Orrialde-zenbaketa



Ekintza honek Bizkaiko Foru Aldundiaren Kultura Sailaren laguntza jaso du

Beste zerbitzu batzuk


Bilatu

Copyright-i buruzko informazioa eta lege-oharra

Visita nuestro canal Eroski Consumer TV

 EROSKI CONSUMERen oso serio hartzen dugu zure datuen pribatutasuna, lege oharra. © EROSKI Fundazioa

EROSKI Fundazioa

Validaciones de esta página

  • : Conformidad con el Nivel Triple-A, de las Directrices de Accesibilidad para el Contenido Web 1.0 del W3C-WAI
  • XHTML: Validación del W3C indicando que este documento es XHTML 1.1 correcto
  • CSS: Validación del W3C indicando que este documento usa CSS de forma correcta
  • RSS: Validación de feedvalidator.org indicando que nuestros titulares RSS tienen un formato correcto