Nabigatze-menua pasa eta edukietara joan

  • Bienvenido (ES) | Ongi etorri (euskarazko bertsioa) | Benvingut (versió en català) | Benvido (versión en galego)
  • Bienvenido (ES)
  • Buletinak
    •  | Utzi  | Aukerak |
  • Aurreko portadak

EROSKI CONSUMER, el diario del consumidor

Bilatzailea

logotipo de fundación

EROSKI CONSUMEReko kanalak


Kokapen honetan zaude: Hasiera > Paperezko bertsioa > Elikadura

Λ

Erosketa gida: azukreak eta eztitzaileak: Azukreak eta eztitzaileak: gozotasuna mahai gainean

OMEren gomendioa da egunean ez hartzea 50 gramo azukre baino gehiago, baina Espainiako Estatuan 112, gramo hartzen ditu batez beste herritar bakoitzak

 

Mendeetan zehar, azukrea funtsezko osagaia izan da elikagai gustagarriak egiteko. Indian hasi zen kontua, hango herritarrek "gur" izeneko osagaia aurkitu zutenean, gero azukrea izango zena alegia. Kristo aurreko 500. urtean izan zen: kanabera egositik azukre gordina atera zuten, eta "gur" izena eman zioten ("gauza atsegina, gozoa eta likatsua" esan nahi du). Azukrearen erabilera gure garaiko 1000. urtetik aurrera hasi zen orokortzen Europan, baina familiek XVIII. mendean izan zuten aukera azukre beltza modu onean eskuratzeko, ordu arte ezinezkoa zen eta.

Azukre zuria Industria Iraultzaren ondotik iritsi zen gure mahaietara; iraultza horren ondorioz, kopuru handietan hasi ziren elikagaiak ekoizten, eta horietako askok azukre findu ugari izaten zuten. 1920ko hamarkadaren erdialdetik 1970. urteraino, nahiko egonkor iraun zuen kanabera azukrearen kontsumoak, Bigarren Mundu Gerran izan ezik, errazionamendua zela eta. Nutrizio arloko gabeziak oso zabalduak eta ia orokortuak egon diren garaietan, azukreak emandako energia erabakigarria izan da herritarrek beren kaloria beharrizanak ase zitzaten.

1970. urteaz geroztik, azukre zuriarekin batean, eztitzaileak ere agertu ziren (zapore gozoa ematen duten substantziak dira). Eztitzaile horiek ez dira lortzen kanaberatik, beste iturri batzuetatik baizik. Eztitzaile horien artean dago, besteren artean, arto ziropa. Hain zuzen artoarekin egindako eztitzaileak dira gaur egun kontsumitzen diren azukreen %50. Azukre zuria zer kopurutan hartzen den aztertuko bagenu, ez genuke igoera handirik ikusiko, baina beste iturri batzuetatik datorren azukreari ere begiratuko bagenio, ohartuko ginateke azken hamarkadetan gure kontsumoa %50 inguru handitu dela.

Azken datu hori oso lotua dago 1900. urtetik aurrera izan zen bizimodu aldaketarekin. Lehen, jendeak azukrea zuzenean kontsumitzen zuen etxean (zaporea emateko ez ezik, elikagaiak kontserbatzeko ere erabiltzen zen azukre hura). Ordutik aurrera, ordea, eta gaurdaino, hartzen dugun azukrerik gehiena elikadura industriak elikagai prozesatuei eransten diena da, labeko produktuei eta edariei adibidez. Horrela, 1925. urtean, esaterako, azukrearen heren bat baino ez zen elikagai prozesatuetatik zetorrena, eta gaur egun, aldiz, bi herenak gainditzen ditu. Horrek guztiak azaltzen du azukreak zergatik duen zeregin garrantzitsua ez bakarrik gure nutrizioan, baita herrialde askotako ekonomian eta politikan ere.

Zuria edo beltza?

 

Nutrizioaren ikuspuntutik, alde nabarmenak daude azukre zuriaren eta beltzaren artean, eta ematen dituzten mantenugaiak ere oso bestelakoak dira. Azukre zuria edo findua lortzeko, prozesu luzea behar izaten da azukre kanaberatik edo azukre erremolatxatik lortzen den produktua azukre bihurtzeko (bi horiek dira lehengai nagusiak): garbitu, araztu, lurrundu eta kristalizatu egin behar da. Azken pausoetako batean, "melaza" esaten zaion azpiproduktu bat lortzen da, eta azukre zuriarekin nahasita, azukre beltza ateratzen da. Melaza horrek ematen dio zapore eta kolore berezi hori azukre beltzari; badago, dena den, azukre beltza lortzeko beste modu bat, azukre finduarentzat erabiltzen den prozesuaren antzekoa eginez, nahiz eta ez den hain ohikoa.

Baina azukre zuriaz eta beltzaz gain, hainbat aurkezpen eta formatu aurki daitezke merkatuan: betiko azukre koskorrak edo zorrotxoak, azukre hautsa (glas delakoa), turbinatua, perla, candi delakoa, pikortsua... Horien arteko alderik handienak elaborazio moduan daude. Adibidez, azukrea hezetu eta prentsan sartzen bada, azukre koskorrak lortzen dira; kristalizagailuan ohi baino denbora gehiago uzten bada, candi azukrea lortzen da; eta azukrea asko ehotzen bada, azukre hautsa edo glas erakoa ateratzen da.

Azukre beltzak, berriz, izen bat baino gehiago hartzen ditu hezetasunaren, kolorearen edo tamainaren arabera: turbinatua, maskabatua, demerara, etab. Nolanahi ere, Miguel Angel Lurueña elikadura arloko teknologian aditua denak bere blogean dioen bezala, azukre mota horien arteko aldea oso txikia da nutrizioaren ikuspegitik.

Azukrearen izenak

 

Hartzen dugun azukrerik gehiena elikagai prozesatuetan egoten da. Baina ez da erraza izaten etiketatik azukreari antzematea, batzuetan ez baita agertzen "azukrea" hitza, nahiz eta osagai hori erantsia izan.

Kontua da hitz asko erabiltzen direla "azukrea" esateko, baina mundu guztiak ez daki hori. Are gehiago, badira zapore gozoa ematen duten beste substantzia batzuk ere, azukreak adina kaloria ematen dutenak eta eragin metaboliko berbera dutenak.

Ekoizleek azukrea duten honako izen hauek jartzen dituzte produktuen osagaiak zerrendatzeko orduan:

  • Dextrosa
  • Fruktosa
  • Fruktosa kristalinoa
  • Glukosa
  • Fruktosa ziropa
  • Arto ziropa
  • Maltosa
  • Agabe nektarra
  • Sakarosa
  • Malta ziropa
  • Azukre kanaberaren zuku lurrundua

Etiketetan, pisuaren araberako ordenan zerrendatu behar dira osagaiak. Horrek esan nahi du, elikagai baten osagaiak aztertzean, begiratu egin behar dugula azukrea zer lekutan ageri den (edo aipatu berri ditugun izen horiek). Zerrendaren goi samarrean ageri bada, oso litekeena da azukre asko duen elikagai bat izatea.

Orrialde-zenbaketa



Ekintza honek Bizkaiko Foru Aldundiaren Kultura Sailaren laguntza jaso du

Beste zerbitzu batzuk


Bilatu

Copyright-i buruzko informazioa eta lege-oharra

Visita nuestro canal Eroski Consumer TV

 EROSKI CONSUMERen oso serio hartzen dugu zure datuen pribatutasuna, lege oharra. © EROSKI Fundazioa

EROSKI Fundazioa

Validaciones de esta página

  • : Conformidad con el Nivel Triple-A, de las Directrices de Accesibilidad para el Contenido Web 1.0 del W3C-WAI
  • XHTML: Validación del W3C indicando que este documento es XHTML 1.1 correcto
  • CSS: Validación del W3C indicando que este documento usa CSS de forma correcta
  • RSS: Validación de feedvalidator.org indicando que nuestros titulares RSS tienen un formato correcto