Nabigatze-menua pasa eta edukietara joan

  • Bienvenido (ES) | Ongi etorri (euskarazko bertsioa) | Benvingut (versió en català) | Benvido (versión en galego)
  • Bienvenido (ES)
  • Buletinak
    •  | Utzi  | Aukerak |
  • Aurreko portadak

EROSKI CONSUMER, el diario del consumidor

Bilatzailea

logotipo de fundación

EROSKI CONSUMEReko kanalak


Kokapen honetan zaude: Hasiera > Paperezko bertsioa > Elikadura

Λ

Erosketa Gida: Hestebeteak: Hestebeteak: tradizioa berrituz

Zaporez eta testuraz hornitu izan dute gure dieta historian zehar, eta haragi-produktuak kontserbatzeko gaitasuna eta segurtasuna hobetzeko bidea jarri dute

Elikagai gutxik lortu izango dute hainbeste leku eta garaitara iristea, hainbeste mahai eta askari betetzea. Lanordu luzeetan bezala haur parkeetan ere, mokadu ezinbestekoak izan dira hestebeteak, eta tokia irabazi dute gure kultura gastronomikoan, literatura kostunbristan, haurtzaroarekin lotutako oroitzapenetan... Iraganaren eta orainaren parte dira. Historialariak ez dira ados jartzen, eta ezin zehaztu zein den elikagai horien jatorria, baina argi dago antzina-antzinatik datozela: erromatarren garaikoak direla esaten dute batzuek, eta beste batzuek, berriz, Kristo aurrekoak direla diote, ehunka urte lehenagokoak. Denek onartzen dute, hori bai, ustekabean sortu izango zirela, beste hainbat gauza bezala: haragia erosoago manipulatzeko moduen bila ariko ziren, eta animalien tripekin egindako bilgarriak erabiltzen hasiko ziren garraiatzeko. Tripa naturalak dituen substantziek lagundu egiten dute haragia kontserbatzen eta ontzen, eta, horretaz gain, hobetu egiten dute zaporea. Gakoa, edonola ere, gesala erabiltzea da (potasio nitratoa), zeinak babestu egiten baitu haragia, kolore arrosa-gorrixka emateaz gain.

Elikagai mota honen osaera oso sinplea da: animalia baten heste garbitua hartu eta haragiz betetzea da kontua (txerrikia izaten da gehienean), eta espeziak eta beste ongailu batzuk eranstea. Gaur egun, haragiz betetzen dena beti ez da hestea; beste errai batzuen mintzak ere betetzen dira, edo bilgarri sintetikoak erabiltzen dira (jateko modukoak). Are gehiago, eremu akademikoan bezala merkatuetan eta urdaitegietan ere, "hestebeteen" sailean sartzen dira beste haragi-produktu prozesatu batzuk ere: adibidez, urdaiazpiko ondua eta egosia, indioilar bularki hotz-egosia eta hirugihar ketua.

Iraultza hestebeteen munduan?

Hestebeteek zaporez eta testuraz hornitu izan dute gure dieta historian zehar, eta haragi-produktuak kontserbatzeko gaitasuna eta segurtasuna hobetzeko bidea ere jarri dute. Elaboratze prozesuari esker lortzen da hori, eta zenbait osagai erabiltzen direlako: gatza, nitritoak eta beste kontserbatzaile batzuk. Antzinako garaietan, hestebeteei esker, familiek urte osorako izaten zuten haragia txerria hil ostean. Bitxia da ikustea, gainera, hestebete mota bakoitzaren jatorria, gehien-gehienean, sortu ziren inguruko klimak eta giroak baldintzatu izan duela. Hestebete gordin-onduak (txorizoa, fueta, saltxitxoia) batez ere Europa hegoaldean sortu ziren, klima epelarekin ez baitira hondatzen. Europa iparraldean, berriz, gordinik jaten ez diren hestebeteak sortu ziren, sutan eginak daudenak baizik, giro epeletan oso gutxi iraungo luketenak (saltxitxak, adibidez).

Oraintsu arte, etxe bakoitzak hestebeteak prestatzeko eta egiteko modu jakina izan du, eta belaunaldiz belaunaldi pasatu izan da prozesu horren testigantza. Etxean hazi eta hiltzen zen txerria, eta bizi beharrak eraginda egiten zituzten hestebeteak. Industria indartu zenean sartu ziren zirkuitu komertzialean (garai horretan, gainera, jende asko eta asko hirietara joan zen, herriak utzita). Hestebeteak ere modu industrialean egiten hasi ziren garai horretan, eta halaxe egiten dira egun ere, nahiz eta oraindik badiren betiko eran egiten dituzten urdaitegiak ere. Gaur egun, dena den, askoz ere aukera gehiago ditugu elikagaiak kontserbatzeko. Etxe bakoitzak badu hozkailua eta izozkailua, eta, hortaz, ez da hestebeterik egin beharrik urte osoan haragia edukitzeko. Horrela, bada, gaur egun plazeragatik eta ohituraz jaten ditugu elikagai horiek, ez nutrizioaren arloan duten zereginagatik.

Nolanahi den ere, elikadura arloko teknologian egin diren aurrerapenei esker, gauza asko ikasi ditugu hestebeteen kalitatea eta segurtasuna hobetzeko, eta lehengoa hobetzeaz gain, produktu berriak sortzeko bidea ere aurkitu da. Ondorioz, elikadura arloko gainerako arloekin lehiatu daitezke hestebeteak. Eta garraio sistemak ere gero eta modernoagoak direnez eta gero eta aukera gehiago eskaintzen dituztenez, kontsumitzaileek hainbat hestebete mota ditugu eskura gaur egun.

Zeri erreparatu behar diogu etiketan?

Hestebeteen etiketan, nagusiki bi alderdi hartu behar ditugu kontuan.

  • Batetik, zenbat gantz saturatu dituen (10,4 gramo baino gutxiago izatea komeni da 100 gramo bakoitzeko). Ez badu esaten zenbat gantz saturatu dituen, guztira zenbat gantz duen begiratuko dugu (13,4 gramo baino gutxiago behar lituzke 100 gramo bakoitzeko).
  • Eta, bestetik, zenbat gatz duen. Egokiena litzateke 0,9 gramo baino gutxiago izatea 100 gramo bakoitzeko. Gatza beharrean sodioa aipatzen badu, aski da sodioaren zifra 2,5ekin biderkatzea zenbat gatz duen jakiteko.

Orrialde-zenbaketa



Ekintza honek Bizkaiko Foru Aldundiaren Kultura Sailaren laguntza jaso du

Beste zerbitzu batzuk


Bilatu

Copyright-i buruzko informazioa eta lege-oharra

Visita nuestro canal Eroski Consumer TV

 EROSKI CONSUMERen oso serio hartzen dugu zure datuen pribatutasuna, lege oharra. © EROSKI Fundazioa

EROSKI Fundazioa

Validaciones de esta página

  • : Conformidad con el Nivel Triple-A, de las Directrices de Accesibilidad para el Contenido Web 1.0 del W3C-WAI
  • XHTML: Validación del W3C indicando que este documento es XHTML 1.1 correcto
  • CSS: Validación del W3C indicando que este documento usa CSS de forma correcta
  • RSS: Validación de feedvalidator.org indicando que nuestros titulares RSS tienen un formato correcto