Amatasun eta aitatasun laguntzak eta eskubideak: Amatasuna eta aitatasuna ere lan eskubideak dira

Lan utzialdia edo eszedentzia

Langileen Estatutuko 46.3 artikuluak esaten duen bezala, langileek hiru urtez utz diezaiokete gehienez ere lan egiteari haien seme-alabak zaintzeko, bai naturalak eta bai adoptatuak edo harreran hartuak (iraunkorki edo adopzio-aurreko aldian). Haurra jaio den egunetik aurrera hasten da kontatzen, eta adopzio eta harrera kasuetan, auzitegiek edo administrazioak erabakia hartzen duenetik. Haurrak hiru urte betetzen dituen arte, noiznahi har daiteke lan utzialdia, ez da zertan hartu haurra jaiotakoan bertan. Legeak dio langile bakoitzaren eskubidea dela hau, izan emakume edo izan gizon, eta, beraz, bi gurasoetako edozeinek eska dezake, bikotekidearen lan egoera dena dela ere. Beste haur bat jaioko balitz, hura zaindu beharrak ere eskubidea ematen dio langileari beste lan utzialdi bat eskatzeko, eta horrek baliorik gabe utziko luke aurreko eszedentzia, nahiz eta oraindik ez bukatu

Espainiako Lan eta Gizarte Gaietako Ministerioak eman dituen datuen arabera, 34.826 lagunek utzi zioten lan egiteari Espainian 2007. urtean haurrak zaindu ahal izateko (33.335 emakumek eta 1.482 gizonek). 2005. urtetik 2007. urtera, % 21 handitu zen kopurua (gizonetan, % 3,3tik % 4,3ra igo zen). Hainbat arrazoi egon daitezke kopuru orokorrak hainbeste igo izateko: emakumeak lanpostu hobeak lortzeko aukerak eskuratu izana; gizonezkoen lanen aldean, emakumeenak behin-behinekoagoak izatea, baldintza kaskarragokoak eta okerrago ordainduak; amatasun berantiarra -bizitza pertsonala lanaren aurretik jarri ahal izatea-; edo Berdintasun arloan legeak ekarri dituen hobekuntzak (lanpostua gorde ahal izatea, edo lanari uzten dion aldia ere kotizazio alditzat hartzea).

Lanaldi murrizketa

Sei urtetik beherako haurrak dituzten gurasoek lanaldi murrizketa eska dezakete haurrak zaindu ahal izateko (lanaldi herena edo erdia murrizteko aukera dute). Lan legediak, gainera, onartzen du guraso batek lanaldi murrizketa hartzea eta besteak edoskitze baimena, biek aldi berean. Lan ordutegia finkatzea eta lan murrizketak zenbat iraungo duen zehaztea ere gurasoek erabakitzen dute. Eszedentzia eskubidearekin gertatzen den bezala, lan murrizketa ere bi gurasoetako edozeinek eska dezake, bikotekidearen lan egoera dena dela ere. Lan murrizketa eskatzen duenari, ordea, soldata ere murrizten diote, bai soldata oinarria, bai lan sariak biltzen dituen bestelako osagarriak, eta bai Gizarte Segurantzari ordaintzen zaizkionak.

Eduki honen erlazioak

Ekintza honek Bizkaiko Foru Aldundiaren Kultura Sailaren laguntza jaso du